I SAB/Wa 276/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postepowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE M. R. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako hip. "[...] nr [...] i [...] lit. A", rej. hip. [...], dz. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzją z dnia 1 października 1990 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Wojewoda Mazowiecki uchylił powyższą decyzję decyzją z dnia 14 stycznia 1991 r. i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania było składanych wiele pism z prośbą o przyśpieszenie postępowania, a następnie pismem z dnia 23 lutego 2017 r. zostało złożone ponaglenie, które zostało uwzględnione przez Wojewodę Mazowieckiego, który postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. wyznaczył Prezydentowi termin 4 miesięcy do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Ponieważ Prezydent nie wydał decyzji w wyznaczonym terminie skarżący w dniu 20 września 2021r. złożył ponownie ponaglenie. Wojewoda poinformował jednak skarżącego, że w niniejszej sprawie środki zaskarżania zostały wyczerpane i przysługuje skarga do sądu. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że podjął szereg czynności w sprawie, jednak zaistniała konieczność uzupełnienia opracowania geodezyjnego o kwestię rozliczenia dawnej nieruchomości hipotecznej w strefach zabudowy wg. planu ogólnego z 1931 r. oraz wkreśleniu granic dawnej nieruchomość hipotecznej na zdjęcia lotnicze z lat 1951,1955 i 1960. Opracowanie zostało przedłożone do akt prowadzonego postępowania w dniu 10.06.2022 r. W związku z tym, iż w niniejszej sprawie został w pełni zebrany materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia do stron postępowania oraz występującego w sprawie pełnomocnika w dniu 11.07.2022 r. zostało wysłane zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości składania pisemnych wyjaśnień, wniosków oraz dowodów na poparcie stanowisk, a także o możliwości zapoznania się z posiadanym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wydanie przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji z dnia 19 sierpnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji, mając na uwadze wydaną w sprawie decyzję Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. W sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem do dnia złożenia skargi nie rozpatrzył wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotowej nieruchomości. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie odszkodowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie organ po uchyleniu decyzji z 1990 r. podejmował czynności w sprawie, jednak czynił to opieszale i w dużych odstępach czasu. Pierwsze czynności podjął dopiero 11 lipca 2018 r., a kolejne 27 września 2019 r. Kolejnymi pismami informował skarżącego o zakończeniu postępowania i wskazywał termin załatwienia sprawy (pisma z 27 września 2019 r., 11 grudnia 2019 r., 30 grudnia 2019 r., 28 kwietnia 2021 r., 19 marca 2022 r.). Takie działanie należy uznać w ocenie Sądu jako celowe unikanie rozstrzygnięcia w sprawie, a podejmowane czynności za pozorne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ decyzji, której prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 jak w pkt 3 sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy w pkt 4 sentencji.