II OSK 1327/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia del. NSA Jacek Hyla sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 356/08 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE II OSK 1327/08 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. sygn, akt VII SA/Wa 356/08 po rozpoznaniu skargi A. Spółka z o. o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2007 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. S. [...] w K. W uzasadnieniu wyroku podano, iż kwestionowana decyzja została wydana po stwierdzeniu w postępowaniu nieważnościowym, iż nie zachodziły przesłanki określone w art. 156 ( 1 kpa, bowiem odmowa uwzględnienia wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji odmownie załatwiającej wniosek w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie była zgodna z prawem, wobec nie spełnienia wymagań określonych art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestor /skarżący/ wprawdzie uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jednakże już po złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie oba te rozstrzygnięcia zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, co w sprawie niniejszej nie jest sporne. Organ wydający zaskarżoną decyzję w związku z podnoszonymi przez stronę okolicznościami dotyczącymi opieszałości w załatwieniu wniosku, co doprowadziło do takiej sytuacji, że pierwotnie występujące podstawy do jego uwzględnienia /pozostawanie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę a wobec zakończenia budowy możliwość przeprowadzenia obowiązkowej kontroli/, przestały już istnieć w dacie orzekania stwierdził, że decydujący był stan prawny i faktyczny z daty rozstrzygania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż wprawdzie bezsporne jest, że obiekt został zrealizowany podczas obowiązywania decyzji pozwalającej na budowę, jednakże w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie obowiązywało już w dacie rozpoznawania wniosku o pozwolenie na użytkowanie, organ nie miał możliwości wydać decyzji załatwiającej wniosek strony na podstawie art. 59, bowiem stosownie do art. 59 ust. 5 odmawia się wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w razie niespełnienia wymagań określonych w art.1 i w art. 57 ust. 1 - 4 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji musi poprzedzać obowiązkowa kontrola /art. 59a Prawa budowlanego/ w sprawie zgodności budowy z decyzją o pozwoleniu na budowę, która jednak nie może być przeprowadzona w sytuacji, gdy ta decyzja jest już usunięta z obrotu prawnego. W takiej sytuacji organ orzeka o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie, zaś w sprawie zrealizowanej inwestycji powinno być przeprowadzone postępowanie naprawcze, które jak to ustalono w sprawie, pozostaje w toku. W ocenie Sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt przedłużenia przez organ postępowania administracyjnego, bowiem ostatecznie decydujący jest stan prawny i faktyczny z daty orzekania, a nie złożenia wniosku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Spółka z o. o. w K., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 59 ust. 5 w zw. z art. 59c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 7, 77, 12 i 156 ( 1 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie kwestionuje się stanu faktycznego ustalonego w sprawie, na podstawie którego został wydany zaskarżony wyrok, a jedynie ocenę tego, iż opieszałość organu orzekającego z wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie ma wpływu na ocenę, że odmowa uwzględnienia wniosku nie skutkuje zaistnieniem wad określonych w art. 156 ( 1 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust. 5 w zw. z art. 59c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz w związku z art. 7, 77, 12 i 156 ( 1 kpa. Stan faktyczny sprawy rozpoznawanej przez organ wydający zaskarżoną decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, nie kwestionowany przez strony postępowania, był taki, iż podczas gdy w dacie złożenia wniosku w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie istniało jeszcze w obrocie prawnym rozstrzygnięcie skutkujące legalnością budowy, to w chwili załatwiania sprawy, było już one z obrotu prawnego usunięte. Nie jest również sporne, że postępowanie administracyjne toczyło się nadmiernie długo. Jednakże jest też oczywiste, iż w sytuacji, gdy w dacie rozstrzygania sprawy organ orzekający na podstawie art. 59 Prawa budowlanego w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie nie mógł dokonać oceny zgodności budowy z decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż nie było już tej decyzji w obrocie prawnym, w zasadzie miał do wyboru rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania z wniosku inwestora, przy czym wniosek ten może stać się aktualny po zakończeniu sprawy prowadzonej z urzędu, której przedmiotem jest naprawienie zaistniałej sytuacji, to jest takiej, gdy obiekt budowlany został zrealizowany wprawdzie legalnie, jednakże przed legalnym zakończeniem procesu inwestycyjnego niezbędne jest przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 51 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 59 ust. 4 w określonej tym przepisem sytuacji wydaje się decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, którą nakłada się jednocześnie na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, czyli w rozpoznawanej sprawie istnieje możliwość powrotu do rozstrzygania na podstawie art. 59 Prawa budowlanego. Postępowanie administracyjne w sprawie o pozwolenie na użytkowanie zakończyło się wydaniem decyzji o odmowie uwzględnienia żądania inwestora, który następnie wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wprawdzie, jak to powiedziano wyżej, odpowiednim rozstrzygnięciem w stanie faktycznym, jaki wystąpił w niniejszej sprawie, byłoby umorzenie postępowania z wniosku o pozwolenie na użytkowanie, a nie odmowa pozytywnego załatwienia tego wniosku, to jednak nie można pominąć faktu, że inwestor zwalcza rozstrzygnięcie wydane w zwykłym postępowaniu żądając stwierdzenia nieważności, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym konieczne jest ustalenie, że zaistniała którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 ( 1 kpa. Przesłanki nieważnościowej strona dopatruje się w art. 156 ( 1 pkt 2 kpa twierdząc, że decyzja rażąco narusza prawo, bowiem niemożność uwzględnienia wniosku jest wynikiem zawinionego przez organ długotrwałego postępowania administracyjnego. Stanowiska strony nie można jednak podzielić. Przewlekłość postępowania, bez względu na to, czy zawiniona przez organ, czy też zaistniała z innych, nawet uzasadnionych przyczyn, nie może mieć w niniejszej sprawie takiego znaczenia, które spełniałoby oczekiwania strony. Upływ znacznego okresu czasu od złożenia wniosku do wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji nie powoduje, że decyzja ta jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 ( 1 pkt 2 kpa. Również wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie, zamiast decyzji o umorzeniu postępowania z wniosku strony, nie wskazuje na wystąpienie wady określonej w tym przepisie, to jest rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.