I GSK 3299/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del WSA Izabella Janson Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 94/18 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 16 listopada 2017 r., nr 001/5260/9011/2017 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 94/18 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę B. P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 16 listopada 2017 r. nr 001/5260/9011/2017 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. B.P. (dalej: skarżąca) złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2008 r., (dalej: ustawą o Agencji), polegające na jej niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się w uznaniu przez Sąd I instancji, że mimo faktu, iż stanowi on samodzielną podstawę do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, to do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków niezbędne jest zakończenie decyzją ostateczną postępowania w sprawie przyznania, bądź odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej; 2) przepisu art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94 (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, zwane dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, przejawiające się w uznaniu przez Sąd I instancji, że dopiero zakończenie postępowania administracyjnego wydaniem decyzji ostatecznej orzekającej o odmowie przyznania płatności stanowiło potwierdzenie faktu nieprawidłowości, gdy w rzeczywistości przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku wystąpienia każdej okoliczności nieprawidłowości która może być potwierdzona zarówno raportem z kontroli, decyzją organu I jak i II instancji. Wskazany przepis nie wprowadza bowiem żadnego zapisu pozwalającego uznać, że znajduje on zastosowanie jedynie w przypadku decyzji ostatecznych. II. naruszenie przepisów postępowania: 1) przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2008 r., zwana dalej ustawą o Agencji, polegające na jej niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się w uznaniu przez Sąd I instancji, że mimo faktu, iż stanowi on samodzielną podstawę do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, to do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków niezbędne jest zakończenie decyzją ostateczną postępowania w sprawie przyznania, bądź odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej; 2) przepisu art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94 (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, zwane dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, przejawiające się w uznaniu przez Sąd I instancji, że dopiero zakończenie postępowania administracyjnego wydaniem decyzji ostatecznej orzekającej o odmowie przyznania płatności stanowiło potwierdzenie faktu nieprawidłowości, gdy w rzeczywistości przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku wystąpienia każdej okoliczności nieprawidłowości która może być potwierdzona zarówno raportem z kontroli, decyzją organu I jak i II instancji. Wskazany przepis nie wprowadza bowiem żadnego zapisu pozwalającego uznać, że znajduje on zastosowanie jedynie w przypadku decyzji ostatecznych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację oraz stanowisko w sprawie. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Za podstawę wyroku z 14 czerwca 2018 r., III SA/Gd 94/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni. Na mocy decyzji z 17 stycznia 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010 oraz decyzji z 4 stycznia 2012 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011, na rachunek bankowy skarżącej przekazano płatności rolnośrodowiskowe. Decyzją z 4 maja 2015 r. odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, decyzją z 15 kwietnia 2016 r. odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 - ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią wnioskowaną a stwierdzoną. Ustalono, że datą dopuszczenia się nieprawidłowości jest data złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, tj. dzień 18 grudnia 2014 r., w którym organ stwierdził, że na skutek nieuzupełnienia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 pozostawia wniosek bez rozpoznania w całości. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. 7 marca 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych za lata 2010 i 2011, a następnie decyzją z 24 marca 2017 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności – [...] złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął, że skarżąca, zgodnie z programem rolnośrodowiskowym deklarując Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne i Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 podjęła się zobowiązania rolnośrodowiskowego, czyli prowadzenia działalności zgodnie z wymogami prawnymi we wskazanych przez organy przepisach przez okres 5 lat, czemu nie sprostała, gdyż powierzchnia gruntów deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowych nie pokrywała się (był mniejsza) z powierzchnią, na której stwierdzono realizację zobowiązań rolnośrodowiskowych. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r. Trafnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził: "(...) organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Wnioski organów odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości." Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył wskazanego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego przyjmując ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni oraz akceptując sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych. Kasator nie podważył prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że organy administracji publicznej w sposób zgodny z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego ustaliły do zwrotu [...] złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo uznał, że istotne znaczenie w sprawie miała ostateczna decyzja z 15 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania płatności na rok 2012 oraz decyzja o odmowie przyznania płatności na rok 2013. Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Prawomocność orzeczeń administracyjnych związana jest z ich niezaskarżalnością zarówno w toku instancji administracyjnej, jak i do sądu administracyjnego. Warunkiem nabycia przez decyzję przymiotu prawomocności jest jej ostateczność. Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych. Ze wskazanych dwóch decyzji ostatecznych wynika, że powierzchnia gruntów deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowych nie pokrywała się (była mniejsza) z powierzchnią, na której stwierdzono realizację zobowiązań rolnośrodowiskowych. Przepisy art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 mają zastosowanie w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy, natomiast przedmiotem tej sprawy jest ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w przepisach k.p.a. Brak jest podstaw do przyjęcia, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni i zaakceptowana następnie przez Sąd I instancji narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną został ustalony prawidłowo, proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy. W postępowaniu administracyjnym nie naruszono art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), jak również art. 77 k.p.a (§1.Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. §2. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. §3. Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania. Nie słuszny jest również zarzut art. 80 k.p.a. (Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.) Stawiając Sądowi I instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania, kasator w istocie podnosi zarzut przedawnienia. Przedawnienie jest w pierwszym rzędzie instytucją materialnoprawną co oznacza, że nie jest dopuszczalne wsteczne działanie przepisów dotyczących przedawnienia, ta instytucja wywołuje również istotne skutki procesowe. Przedawnienie obejmuje sytuacje, kiedy nie istnieje już żaden stosunek materialnoprawny, kiedy wygasły już wszelkie relacje pomiędzy podatnikiem, a organami administracji publicznej (Państwem) w związku ze zdarzeniem prawnopodatkowym, od którego upłynął już ustawowy termin, który nie uległ wcześniej przerwaniu, bądź zawieszeniu i nie zachodziła sytuacja, że nie rozpoczął on swojego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2020 r., I GSK 596/18 (LEX nr 3106792) przedstawił stanowisko dotyczące przedawnienia prezentując argumentację z powołaniem się na art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1) przewidujący jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w kwestii przedawnienia również w wyrokach: z 27 lutego 2019 r., I GSK 744/18; z 16 października 2019 r., I GSK 1537/18; 4 grudnia 2019 r., I GSK 1573/18; 28 maja 2020 r., I GSK 1909/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował istotę omawianej instytucji przedawnienia z powołaniem się na orzecznictwo TSUE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wszechstronnie zbadał i omówił problematykę przedawnienia z powołaniem się na orzecznictwo, prawidłowo też stwierdził, że zarzut przedawnienia nie jest trafny i uzasadniony. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. W tej sprawie podstawą prawną ostatecznej decyzji wymiarowej był art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Środki publiczne: 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowe, przeznaczone na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub zostały pobrane w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków. Według art. 29 ust. 1c. tej ustawy, ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa akceptując jego zastosowanie do niepodważonego przez kasatora stanu faktycznego sprawy. Strona nie wykazała, które elementy ustaleń faktycznych i dlaczego, nie odpowiadały hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie będącym podstawą prawną decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył również art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) (...) przyjmując, że termin 18 miesięczny został zachowany. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Gdyni decyzję ostateczną wydał 15 grudnia 2015 r., natomiast Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję o zwrocie 24 marca 2017 r. Należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem, w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Odpowiednie kwoty zapisuje się w księdze dłużników agencji płatniczej w momencie wystąpienia o ich zwrot. Dokonując wykładni pojęcia "sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość" można pomocniczo przywołać prawomocny wyrok dotyczący zwrotu niedookreślonego "wstępne ustalenie administracyjne lub sądowe." Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 sierpnia 2021 r., I GSK 2012/18 (LEX nr 3279319) przedstawił następującą wykładnię przepisu unijnego: "Powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że korekta finansowa jako działanie organu administracyjnego nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej. Korekta finansowa wskazywana jest natomiast jako "wstępne ustalenie administracyjne lub sądowe", o którym mowa w art. 27 lit. b rozporządzenia Komisji 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jest to zatem wstępna ocena pisemna wykonana przez właściwy podmiot administracyjny lub sądowy stwierdzająca, na podstawie konkretnych faktów, istnienie nieprawidłowości, bez uszczerbku dla możliwości późniejszego skorygowania lub wycofania wniosku dotyczącego istnienia nieprawidłowości w następstwie ustaleń dokonanych w trakcie postępowania administracyjnego lub sądowego. Powyższe spostrzeżenie oznacza, że korekta finansowa nie wywołuje skutków prawnych takich jakie wywołuje decyzja administracyjna ostateczna, w tym związanych z jej trwałością w obrocie prawnym. W konsekwencji istnieje możliwość dokonania ponownej kontroli beneficjenta, która może zakończyć się ustaleniami odmiennymi od tych, które zostały ustalone w pierwotnej korekcie finansowej. Nałożenie korekty finansowej w przypadku późniejszego podwyższenia należności do zwrotu nie czyni bezprzedmiotowym postępowania administracyjnego prowadzonego w celu wydania decyzji ustalającej kwotę do zwrotu. Należy wskazać, że skoro pierwsza korekta finansowa nie została dokonana w formie decyzji administracyjnej, takie działanie organu administracyjnego nie korzysta z ochrony trwałości w sposób przewidziany dla decyzji administracyjnej. Jednocześnie beneficjent w następstwie takiej korekty finansowej nie zyskuje uzasadnionych oczekiwań związanych z trwałością tej korekty. Odnosząc się do kwestii zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, należy podkreślić, że w tej konkretnej sprawie nie stanowiła ona przeszkody ażeby w tym samym stanie faktycznym oraz w odniesieniu do tych samych nieprawidłowości organ administracyjny mógł dokonać ponownej korekty finansowej w innej kwocie i w razie bezskutecznego ponownego wezwania do zwrotu środków, wszcząć postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji administracyjnej określającej kwotę przypadającą do zwrotu." Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie, akceptuje przedstawioną wykładnię prawa. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.