I OSK 1566/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska- Macioch Grażyna Radzicka Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 322/07 w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 322/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. w sprawie odwołania z funkcji Kierownika Sekretariatu IV Wydziału Pracy Sądu Rejonowego w M. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], Prezes Sądu Okręgowego w G. odwołał K. P. z pełnionej funkcji Kierownika Sekretariatu IV Wydziału Pracy Sądu Rejonowego w M. Decyzja ta nie zawierała pouczenia o terminie i sposobie złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 2/04, odrzucił skargę K. P. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] maja 2003 r., wskazując, iż została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 1042/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. P. na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej, radcy prawnemu E. G. w dniu [...] grudnia 2005 r. W dniu [...] stycznia 2006 r. K. P. wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. i jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., odmówił K. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. w sprawie odwołania z dniem [...] maja 2003 r. z funkcji Kierownika Sekretariatu IV Wydziału Pracy Sądu Rejonowego w M., wskazując, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, która to przyczyna ustała ostatecznie z dniem doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jest w dniu 8 grudnia 2005 r. Złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu [...] stycznia 2006 r. nastąpiło zatem z przekroczeniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Wyrokiem z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 322/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r., wskazując, że decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] maja 2003 r. nie zawierała pouczenia, wobec czego do momentu uzyskania informacji o trybie wniesienia odwołania, skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, iż uzyskanie przez skarżącą od sądów administracyjnych informacji o trybie wniesienia odwołania (pouczenia zawarte w uzasadnieniach postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2005 r. oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r.), oznaczało ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Sąd wskazał, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 1042/05, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 grudnia 2005 r., w związku z czym od tej daty skarżąca była we właściwy sposób pouczona o trybie wniesienia odwołania i od tego dnia rozpoczął bieg termin wskazany w art. 58 § 2 k.p.a., w związku z czym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] maja 2003 r., został złożony z uchybieniem 7 - dniowego terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu zaniedbania pełnomocnika skarżącej przy doręczeniu jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 1042/05, nie stanowią przyczyny usprawiedliwiającej przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, bowiem, że z wyjaśnienia r. prawnego E.G. jednoznacznie wynika, że powołane postanowienie pełnomocnik doręczył skarżącej dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r., bowiem nie spodziewał się, że K. P. wyrazi wolę wniesienia zażalenia na to postanowienie. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła K. P., wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi, względnie jej uchylenie i przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie organu administracji państwowej kosztami postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów art. 58 § 2 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię, to jest poprzez uznanie, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie zaniedbania pełnomocnika skarżącej przy doręczeniu skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r., stanowią przyczynę usprawiedliwiającą przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia odwołania. Zwrócono uwagę, że z wyjaśnień pełnomocnika skarżącej radcy prawnego E. G. wynikało, iż strona skarżąca dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. otrzymała od niej odpis postanowienia, albowiem pełnomocnik uznał, bez konsultacji, iż strona nie będzie wnosić od tej decyzji odwołania, zatem pełnomocnik przekroczył swoje uprawnienia w tym zakresie, za co strona nie powinna ponosić konsekwencji prawnych . Wskazano, że z godnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I CKN 937/97 a contrario wynika, iż sposób komunikowania się i doręczania korespondencji w okresie biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego, ma ogromne znaczenia przy ocenie wniosku o przywrócenie danego terminu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. W rozpoznanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił rozstrzygnięcie organów administracyjnych w zakresie spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. i zasadnie przyjął, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 2 kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut naruszenia powołanego art. 58 § 2 kpa nie może być zasadniczo rozpoznany w oderwaniu od skuteczności postawionych zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego. Prawidłowe oparcie podstawy kasacyjnej polega na powiązaniu zarzutu naruszenia przepisu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze wskazanymi enumeratywnie w środku zaskarżenia przepisami postępowania administracyjnego, uzasadnionym dokonaniem przez Sąd l instancji błędnej oceny działań organów w świetle wymienionych przepisów postępowania administracyjnego skutkującym następnie wadliwym zastosowaniem przywołanego przepisu procedury sądowoadministracyjnej. Tak więc, w warunkach tej sprawy, zarzut naruszenia powołanego art. 58 § 2 kpa powinien być powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co nie zostało precyzyjnie wyrażone w treści skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił przepis art. 58 § k.p.a., zgodnie, z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. W przedmiotowej sprawie skarżąca wskazała na zaniedbania jej pełnomocnika przy doręczeniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r. K. P. podniosła, że dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. otrzymała od niego odpis postanowienia, albowiem pełnomocnik uznał (bez konsultacji z nią), iż strona nie będzie wnosić od tej decyzji odwołania. Powyższe oznacza, że pełnomocnik przekroczył swoje uprawnienia w tym zakresie, za co strona nie powinna ponosić konsekwencji prawnych. To zaś, w ocenie skarżącej, stanowi przyczynę usprawiedliwiającą przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednakże analiza materiału dokumentacyjnego sprawy wskazuje, że wszystkie te okoliczności zostały poddane ocenie organu administracyjnego, a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W toku kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł zarzucanych rozstrzygnięciu Sądu l instancji uchybień, które skutkować musiałyby uchyleniem zaskarżonego wyroku. Główną przesłankę do przywrócenia terminu, o czym była już wyżej mowa, stanowić miało to, że skarżąca dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. otrzymała od swojego pełnomocnika odpis postanowienia, ponieważ ten uznał, iż nie będzie ona wnosić od tej decyzji odwołania. Tak więc skoro pełnomocnik przekroczył swoje uprawnienia w tym zakresie, to strona nie powinna ponosić konsekwencji prawnych . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że zaniedbania pełnomocnika skarżącej przy doręczeniu jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 1042/05, nie stanowią przyczyny usprawiedliwiającej przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Poza sporem pozostaje to, że powołane postanowienie pełnomocnik doręczył skarżącej dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r. Ustaleń tych skarżąca nie podważyła ani w toku postępowania przed Sądem l instancji, ani w toku postępowania kasacyjnego. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest w sytuacji, w której decyzja (postanowienie) od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona, zaś uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie kwestionuje, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2005 r. otrzymał jej pełnomocnik w dniu [...] grudnia 2005 r. - i to od tej daty, biegł 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Należy zauważyć, iż strona postępowania administracyjnego nie jest zobowiązana do ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania jej interesów w tym postępowaniu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję o samodzielnym występowaniu w sprawie lub podejmowaniu czynności przez pełnomocnika pozostawiają woli strony. Zgodnie bowiem z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie zaś z art. 33 k.p.a., pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym może być każda osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. To zaś, że skarżąca ustanowiła do prowadzenia swej sprawy profesjonalnego pełnomocnika oznacza, że godziła się na jego działania i ponosiła za nie odpowiedzialność. W świetle powyższych rozważań oczekiwanie na działanie czy poradę radcy prawnego /adwokata/ nie może wyłączać winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.