I OW 196/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Sosnowiec o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Sosnowiec a Starostą Tarnowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej M. R.P. umieszczonej w rodzinie zastępczej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Sosnowiec jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z [...] sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta Sosnowiec wniósł do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Tarnowskim o wskazanie organu jako właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej M.R. P, umieszczonej w rodzinie zastępczej. Wskazał, że wystąpił on do powiatu tarnowskiego o zawarcie porozumienia dot. zwrotu wydatków na opiekę i wychowanie ww. dziecka. Powiat odmówił jednak zawarcia porozumienia. Ustalono, że ojciec dziecka zmarł, a władza rodzicielska przysługuje matce. Matka dziecka przed złożeniem wniosku przebywała od [...] lutego 2015 r. do [...] marca 2015 r. na terenie powiatu tarnowskiego (OIK w [...]), a następnie w Domu Samotnej Matki w [...]. Na dzień składania wniosku zameldowana była wraz z córką w [...]. W dniu 5 lutego 2015 r. SR w Sosnowcu ze względu na zagrażające egzystencji dziecka warunki jego funkcjonowania postanowił umieścić małoletnią w rodzinie zastępczej zawodowej w Sosnowcu. Organ wskazał na art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i stwierdził, że miejsce zamieszkania dziecka powinno być ustalone w odniesieniu do miejsca zamieszkania matki. Miejsce to nie jest jednak znane. Zgodnie z art. 191 ust. 2 ww. ustawy organ właściwy powinno się zatem ustalić w odniesieniu do ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, a więc [...]. W odpowiedzi na wniosek Starosta Tarnowski wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Sosnowiec jako organu właściwego w sprawie. Wskazał, że w okresie poprzedzającym umieszczenie małoletniej w pieczy zastępczej jej matka mieszkała na terenie Sosnowca i tam znajdowało się jej centrum życiowe. Organem właściwym do ponoszenia wydatków jest więc Prezydent Miastowa Sosnowiec. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta Sosnowca a Starostą Tarnowskim jest sporem negatywnym, gdyż żaden ze wskazanych organów nie uznał się za właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej umieszczonej w rodzinie zastępczej. Zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, tj. z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 332) powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka. W rozpoznawanej sprawie małoletnia została umieszczona w rodzinie zastępczej (po raz pierwszy) postanowieniem SR w Sosnowcu z dnia 5 lutego 2015 r. Zgodnie z art. 26 § 1 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. W związku z tym, na gruncie rozpoznawanej sprawy, miejscem zamieszkania małoletniej jest miejsce zamieszkania jej matki. Jak wynika z akt sprawy (postanowienia SR w Sosnowcu z 5 lutego 2015 r., IV Nsm 1356/14) miejscem zamieszkania matki małoletniej, a więc w związku z domniemaniem zawartym w art. 26 k.c. także miejscem zamieszkania dziecka, przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej był Sosnowiec. Przebywała ona bowiem w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w Sosnowcu. Miejsce zamieszkania dziecka jest jednakże w sprawie ustalone nie tylko na podstawie ww. domniemania. Jak wynika bowiem z powoływanego postanowienia Sądu Rejonowego, matka dziecka przebywała w Sosnowcu wraz małoletnią. Było to zatem rzeczywiste miejsce zamieszkania dziecka. W związku z tym powiatem właściwym do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej M.R. P. jest Miasto Sosnowiec. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.