I OSK 1080/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 337/08 o odrzuceniu skargi P. K. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko asesora sądowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 337/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. K. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko asesora sądowego. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na art. 134 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, wskazał, że mianowanie asesora sądowego nie jest decyzją administracyjną, bowiem, jest to z jednej strony jest akt władczy w zakresie władzy sądowniczej, kreujący stosunek służbowy, a z drugiej strony - czynność prawna pracodawcy, skutkująca nawiązaniem stosunku pracy z mianowania. Sąd podniósł także, iż z treści art. 5 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba, że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł P. K. wnosząc o jego uchylenie w całości w przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o orzeczenie na rzecz skarżącego od Ministra Sprawiedliwości kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 5 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędną nieprowolnościową i nieproeuropejską i nieuwzględniającą niezbywalnego prawa każdego człowieka do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd, "funkcjonalną" na niekorzyść jednostki oraz pozbawioną refleksji nad koniecznością interpretacji prawa krajowego w świetle celów i brzmienia prawa wspólnotowego, prawa międzynarodowego i praw człowieka - sądową wykładnię wskazanych przepisów prawa; 2) art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie błędnego i niezgodnego ze stanem rzeczywistym stanu faktycznego sprawy i uznaniu, że złożona przez P. K. skarga dotyczyła jedynie pisma Ministra Sprawiedliwości, podczas, gdy wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia: z dnia [...], [...] oraz wydane w wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygnięcie z dnia [...], Nr [...], były w istocie decyzjami administracyjnymi, gdyż pochodziły od organu administracji publicznej, skierowane były na zewnątrz systemu administracji publicznej i w sposób władczy rozstrzygały o prawach P. K. w jego indywidualnej sprawie zawierając przy tym minimum elementów pozwalających uznać je za decyzje administracyjne; 3) art. 3 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie przez Sąd tego przepisu do okoliczności niniejszej sprawy w związku z uznaniem stanowiska organu, że sprawa mianowania na stanowisko asesora nie podlega kontroli sądowej; 4) art. 134 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2007 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), poprzez dokonanie przez Sąd błędnej wykładni tego przepisu, polegającej na przyjęciu, iż działanie Ministra Sprawiedliwości polegające na mianowaniu lub odmowie mianowania na stanowisko asesora sądowego nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a jest tylko szeroko pojmowanym aktem administracyjnym oddziałującym jedynie w sferze wewnętrznej organizacji sądów, podczas, gdy przewidziany w tym przepisie "akt mianowania", jak też i odmowa mianowania są z punktu widzenia klasyfikacji prawnych form działania decyzją administracyjną, aktami z zewnętrznej sfery działania administracji, rozstrzygnięciem jednostronnym w sprawie indywidualnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stanowisko asesora sądowego nie jest stanowiskiem w organie administracji publicznej lecz w sądzie, który we współczesnym demokratycznym systemie prawnym jest niezawisłym organem państwowym powołanym do stosowania prawa w zakresie rozstrzygania sporów, a także decydowania o przysługujących uprawnieniach oraz dokonywania innych czynności określonych w ustawach lub umowach międzynarodowych. W związku z tym, zdaniem skarżącego, stanowisko asesora sądowego nie jest określonym w art. 5 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiskiem w organie administracji publicznej załatwiającym spory w drodze decyzji administracyjnych, a stanowiskiem szczególnym w niezawisłym organie sprawującym wymiar sprawiedliwości. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w literaturze i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że "akt mianowania" jest z punktu widzenia klasyfikacji prawnych form działania decyzją administracyjną, natomiast w niniejszej sprawie oba wskazane akty zostały mylnie nazwane przez Sąd pierwszej instancji "pismami", zawierały one bowiem minimum niezbędnych elementów decyzji administracyjnej. Nie zgodzono się z Sądem pierwszej instancji, że ubieganie się o stanowisko asesorskie jest zagadnieniem mieszczącym się tylko w treści istniejącego stosunku pracy, bowiem dopiero po złożeniu przez kandydata ślubowania przed Ministrem Sprawiedliwości zostaje nawiązany stosunek służbowy. W ocenie skarżącego, merytoryczna ingerencja Sądu w rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości byłaby oczywiście niedopuszczalna, wkraczałaby bowiem w sferę szczególnego władztwa Ministra. Natomiast kontrola sądowa przestrzegania praw obywateli, tj. prawa równego dostępu do służby publicznej, jest w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak najbardziej konieczna i jako taka, sprawa ta powinna znaleźć swój finał w sądzie i podlegać kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju sprawom. Powołując się na wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt SK 57/06, skarżący podniósł, że Konstytucja wprowadza swoiste domniemanie drogi sądowej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i wskazując, że mianowanie asesora sądowego nie jest decyzją administracyjną, a uprawnieniem Ministra Sprawiedliwości, przychylił się do stanowiska Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 tej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Podkreślić w tym miejscu należy, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek o mianowanie P. K. asesorem sądowym i powierzenie mu pełnienia czynności sędziowskich, został cofnięty przez Prezesa Sądu Okręgowego w G. pismem z dnia [...] za zgodą Kolegium tegoż Sądu, a powierzenie asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich może nastąpić wyłącznie za zgodą Kolegium, o czym wspomniano także w zaskarżonym piśmie z dnia [...]. Stwierdzić zatem należy, że cofnięcie wniosku, o którym mowa, czyni żądanie skarżącego bezprzedmiotowym, w świetle czego bezprzedmiotowe są również zarzuty skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W związku z tym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie, pomimo błędnego uzasadnienia, było prawidłowe i odpowiadało prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.