I FZ 308/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1056/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2015 r. do grudnia 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1056/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił K. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: Spółka lub Skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z 7 lutego 2023 r. Sąd oddalił skargę spółki. Następnie 20 marca 2023 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca wniosła o prawidłowe doręczenie jej wyroku z 7 lutego 2023 r., względnie, w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia tego wniosku, o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W treści swojego pisma Skarżąca powołała się na treść art. 74a § 1 pkt 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej P.p.s.a.) i stwierdziła, że w toku postępowania nigdy nie zgłosiła wniosku o doręczanie pism procesowych za pośrednictwem platformy elektronicznej. W związku z tym doręczenie Spółce jej odpisu wyroku z 7 lutego 2023 r. winno nastąpić w formie tradycyjnej (papierowej), z wykorzystaniem adresu ustanowionego pełnomocnika, jednak takie doręczenie w sprawie nigdy nie miało miejsca. Natomiast Skarżąca o treści wydanego rozstrzygnięcia dowiedziała się przeglądając "rutynowo" swój profil ePUAP w dniu 14 marca 2023 r. Dopiero wówczas powzięto wiedzę zarówno o fakcie rozstrzygnięcia sprawy, jak i o treści samego wyroku. Zdaniem Spółki, nie sposób owego powzięcia wiedzy o treści wyroku utożsamiać z jego prawidłowym doręczeniem. Ponadto Skarżąca zaprzeczyła by doręczono jej zawiadomienie, o którym mowa w art. 74a § 3 P.p.s.a. Również z tej przyczyny brak jest, jej zdaniem, podstaw by przyjąć, że wyrok został jej prawidłowo i skutecznie doręczony. W związku z tym, zdaniem Spółki w sprawie wciąż zachodzi potrzeba prawidłowego doręczenia jej wyroku. Natomiast w przypadku uznania, że do doręczenia istotnie doszło, to zdaniem Spółki, upływ terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpił z przyczyn przez nią niezawinionych. Skarżąca podniosła, że nawet gdyby przyjąć, że jej założenie o konieczności doręczenia wyroku w formie papierowej było błędne, to byłby to błąd uzasadniony okolicznościami, w tym treścią pouczeń otrzymanych przez Skarżącą. Spółka ponownie podkreśliła, że jej intencją nigdy nie było oświadczenie o zamiarze otrzymywania korespondencji procesowej przy wykorzystaniu platformy ePUAP. Spółka podkreśliła, że nie otrzymała zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 P.p.s.a. Zdaniem Skarżącej, brak zawiadomienia strony o możliwości odbioru pisma winien być kwalifikowany bądź jako okoliczność wyłączająca możliwość uznania wyroku za doręczony, bądź też jako okoliczność przemawiająca za przyjęciem braku winy strony w niedochowaniu terminu dla dokonania czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w związku z tym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 74a § 1 pkt 2) P.p.s.a. poprzez uznanie, że Skarżąca wystąpiła do Sądu o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, względnie - art. 74a § 1 pkt 3) P.p.s.a. poprzez uznanie, że Skarżąca wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazała Sądowi adres elektroniczny, - art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pomimo zaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zażalenie Skarżącej na postanowienie Sądu pierwszej instancji wydane w trybie art. 86 § 1 P.p.s.a. wobec braku uprawdopodobnienia przez pełnomocnika zaistnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w rozumieniu art. 87 § 2 P.p.s.a. Pozostałe okoliczności nie były kwestionowane. Zgodnie z powołanymi przepisami jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Powyższe powoduje, że kontrola przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji postępowania, które zakończone zostało zakwestionowanym rozstrzygnięciem, sprowadza się w istocie do oceny przyjętego przez ten Sąd kryterium należytej staranności w okolicznościach faktycznych sprawy. Mając to na uwadze w punkcie wyjścia odnotować należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podwyższone kryteria oceny tej kwestii obowiązują natomiast przy ocenie czynności procesowych podejmowanych przez profesjonalnych pełnomocników. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie Skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca została skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy, a od dnia wydania wyroku, tj. 7 lutego 2023 r. miała siedem dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. do dnia 14 lutego 2023 r. W ustawowym terminie Spółka takiego wniosku nie złożyła. W ocenie sądu, pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że Spółka nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż podnoszone przez niego okoliczności (tj. brak doręczenia wyroku w formie papierowej i brak otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 P.p.s.a.) nie mogły skutkować przywróceniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wiedziała bowiem o toczącym się postępowaniu sądowym oraz, że zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z linkiem do niej zostanie jej doręczone drogą elektroniczną. Winna zatem była starannie śledzić wpływającą na jej skrzynkę elektroniczną korespondencję. Należy przy tym zauważyć, że zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 20 grudnia 2022 r. zostało przesłane na ten sam adres elektroniczny co zawiadomienie o rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. i odebrane przez Spółkę. W rozprawie zdalnej w dniu 20 grudnia 2022 r. udział wzięli Prezes Zarządu Spółki i jej pełnomocnik, którzy nie kwestionowali wówczas skuteczności doręczenia Spółce zawiadomienia o terminie rozprawy drogą elektroniczną. Nie można zatem uznać, że nieodebranie przez Spółkę zawiadomienia o rozprawie, na której wydano wyrok nastąpiło bez jej winy, gdyż zostało ono dokonane prawidłowo w trybie art. 74a P.p.s.a. Należy zatem uznać, że zaskarżone postanowienie z 26 kwietnia 2023 r. jest prawidłowe bowiem Sąd wykazał, że nie zaistniały okoliczności braku winy Skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.