II SAB/Wa 704/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października [...] r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE K. C. (dalej: Skarżąca) w piśmie z dnia [...] października 2023 r. wniesionym za pośrednictwem ePUAP, zwróciła się do Wojewody [...], na podstawie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie tego kiedy i za numerem jakiej decyzji zostało wydane pozwolenie na budowę lub przebudowę linii elektroenergetycznej przebiegających przez działki [...], [...] oraz [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], tj. linii wysokiego napięcia [...], linii wysokiego napięcia [...] oraz linii średniego napięcia przebiegającej przez wskazane powyżej działki. Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] października 2023 r. poinformował Skarzącą, że po przeprowadzeniu analizy elektronicznych rejestrów prowadzonych w Wydziale Infrastruktury i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] nie odnaleziono postępowania dotyczącego wskazanych inwestycji zlokalizowanych na działkach ew. [...], [...] oraz [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...]. Organ poinformował też Skarżącą, że na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Głównego Urzędu Nadzoru Budowalnego została uruchomiona wyszukiwarka publiczna, umożliwiająca przeszukanie rejestrów wniosków o pozwolenie na budowę, decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszeń budowy składanych do organów administracji architektoniczno – budowlanej. Wskazał, ze dane zamieszone w rejestrze są jawne, a dostęp do nich jest powszechny i bezpłatny, podał tej link umożlwiający wejście na stronę rejestru. Skarżąca, reprezentowana przez adw. M. S., w piśmie z [...] października 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do jego rozpoznania w terminie 14 dni od dnia uprawomocniania się wyroku w tej sprawie; stwierdzenia, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia od Organu na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 10.000,- zł oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał m. in., że pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., zobowiązującego Organ do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, Wojewoda [...] nie udzielił Skarżącej wnioskowanej informacji. Stwierdził, że Skarżąca nie otrzymała również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. W ocenie pełnomocnika Skarżącej skoro Organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącej, tj. Skarżącej nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2023 r. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że pismem z dnia [...] października 2023 r. udzielił odpowiedzi Skarżącej poprzez platformę ePUAP Zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Odbioru pismo z odpowiedzią na wniosek zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu [...] października 2023 r. Organ stwierdził ponadto, iż w związku z udzieleniem kompletnej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2023 r. wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 80 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.) organem architektoniczno -budowalnym jest m. in. wojewoda. Niewątpliwym jest zatem, że Wojewoda [...] mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępniania będących w jego posiadaniu informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 ust. 1 u.d.i.p.). Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, LEX nr 1264728). W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że informacje, których udostępnienia domagała się strona skarżąca stanowią informację publiczną. Informacje te dotyczyły działalności organu i prowadzonych przez niego postępowań z zakresu udzielania pozwoleń na budowę lub przebudowę linii elektroenergetycznej. Organ argumentując zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o oddalenie skargi podniósł, że udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej z dni [...] października 2023 r., który jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy otrzymał za pośrednictwem ePUAP w tym samym dniu. Odnośnie powyższego podnieść należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Wobec powyższego, stwierdzić należy, iż wniosek Skarżącej został skutecznie złożony w dniu [...] października 2023 r. i wymagał rozpatrzenia przez organ. Natomiast z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż Organ udzielił na niego odpowiedzi dopiero w dniu [...] października 2023 r. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Niewątpliwie organ w niniejszej sprawie udostępnił stronie skarżącej wnioskowaną informację publiczną po terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Termin załatwienia wniosku upływał bowiem w dniu [...] października 2023 r. Wobec jednak rozpatrzenia wniosku i udostępnienia żądanych informacji, Sąd nie miał podstaw, aby zobowiązać organ do jego rozpatrzenia. W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Całość okoliczności sprawy, w tym również stopień opóźnienia organu w załatwieniu wniosku, nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała postać kwalifikowaną. Sąd nie stwierdził też podstaw do przyznania Skarżącej od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie oddalił skargę. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. Oddalając skargę w tym zakresie Sąd zważył, że orzeczenie co do zastosowania ww. środków prawnych ma charakter fakultatywny. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej (w tak znacznej wysokości – 10.000,- zł) nie było celowe, zwłaszcza wobec orzeczenia, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku). Ponadto Skarżąca nie uprawdopodobniła, by okres oczekiwania na rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wiązał się dla niej z określonymi dolegliwościami w sferze materialnej, co mogłoby stanowić uzasadnienie dla przyznania sumy pieniężnej, która ze swej istoty ma charakter kompensacyjny. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.). Na wysokość zasądzonych kosztów (597 zł) składa się wpis stały od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.