II OZ 641/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 881/23 odrzucające skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 marca 2023 r. nr ... w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 881/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Wojewody P. z dnia 31 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 4 maja 2023 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła skargę na ww. decyzję Wojewody P. z 31 marca 2023 r. Dnia 29 maja 2023 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Spółkę pouczono, że powyższych czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały odebrane przez pełnomocnika skarżącej w dniu 10 lipca 2023 r. W zakreślonym przez Sąd terminie pełnomocnik Spółki nadesłał do Sądu skargę oraz pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, jednak nie nadesłał wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej odpisu KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na przepisy art. 57 § 1, art. 28 § 1, art. 29 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 10 lipca 2023 r. Ostatnim dniem ustawowo określonego siedmiodniowego terminu przewidzianego na uzupełnienie braków skargi był dzień 17 lipca 2023 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik nadesłał do Sądu egzemplarz skargi oraz pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed Sądem, jednak nie nadesłał dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS). W związku z powyższym termin na uzupełnienie braków skargi upłynął bezskutecznie. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 17 sierpnia 2023 roku Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego polegającego na odrzuceniu skargi, w sytuacji gdy braki formalne zostały uzupełnione w terminie a informacje, które wedle postanowienia nie zostały uzupełnione, stanowią informacje publiczne, dostępna na stronie Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w trybie art. 106 § 3, 4 i 5 p.p.s.a. mógł samodzielnie poczynić ustalenia przez sprawdzenie danych w zakresie reprezentacji w Krajowym Rejestrze Sądowym, a tego nie uczynił, i jedynie ten brak, skutkował odrzuceniem skargi. Wobec powyższego, w ocenie spółki, możliwe było ustalenie zasad reprezentacji w oparciu o informacje znane sądowi z urzędu, a zatem odrzucenie skargi było przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał na obowiązek złożenia odpisu z KRS, wynikający z art. 29 p.p.s.a., zgodnie z którym osoba działająca za osobę prawną ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W zakreślonym terminie nie wykonano nałożonego obowiązku w postaci nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, mimo że treść wezwania była sformułowana w sposób jednoznaczny, w szczególności wskazano jakiej czynności procesowej należy dokonać, w jakim terminie oraz jakie są skutki prawne jej niewykonania. Podkreślić również trzeba, że dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest co do zasady odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro więc sąd musi dysponować dokumentem potwierdzającym należytą reprezentację strony, co wprost wynika z art. 28 i art. 29 p.p.s.a., to brak takiego dokumentu jest brakiem formalnym skargi skutkującym wezwaniem strony do jego uzupełnienia na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Niewykonanie wezwania i nieprzedstawienie w terminie przez Spółkę kompletnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego powodowało, że skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana, lecz podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji zażalenia wskazać należy, że Sąd Wojewódzki wzywając pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braku formalnego skargi stworzył możliwość złożenia odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalone jest stanowisko, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 307; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz B.Dauter, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, WoltersKluwer Warszawa 2016 str. 173). Podkreślić również należy, że możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego i uzyskanie aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego zbędnym, bowiem zgodnie z art. 29 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu Spółki konkretnych osób fizycznych, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego (por. postanowienia NSA: z 16 maja 2018 r., I FZ 116/18, z 9.05.2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15, z 24 maja 2018 r., II OZ 502/18). Nadto trzeba podkreślić, że rozwiązania w poszczególnych procedurach są różne, przykładowo art. 68 § 2 k.p.c. przewiduje możliwość stwierdzenia przez sąd umocowania na podstawie rejestru. Tymczasem na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest regulacji nakładającej na sąd administracyjny obowiązek ustalania z urzędu danych wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego. Wbrew twierdzeniom zażalenia obowiązku takiego nie można wyprowadzić z art. 106 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2023 r. II GZ 34/23, z 13 listopada 2013 r. II OSK 2737/13). Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22. Nadto należy wskazać, że stosownie do art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Zgodnie zaś z art. 35 § 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, iż pełnomocnikiem podmiotów o jakich w nim mowa może, oprócz osób wymienionych w § 1 art. 35 p.p.s.a., być także pracownik tego podmiotu lub jednostki nad nim nadrzędnej Tymczasem z przedstawionych pełnomocnictw nie wynika by B.C. należał do wskazanych w przepisie art. 35 p.p.s.a. osób, dopuszczonych do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto należy zauważyć, że przesłane do akt sprawy pełnomocnictwa obejmują jedynie upoważnienie do reprezentowania Spółki w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, co nie obejmuje prowadzenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, zgodnie z art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4