II SA/Kr 931/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Magdalena Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 czerwca 2022 r. znak WS-VI.7570.1.112.2021.MD w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość skargę oddala. UZASADNIENIE Decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 13 czerwca 2022 r. znak WS-VI.7570.1.112.2021.MD orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa orzekającej: w pkt. 1. o ustaleniu odszkodowania w kwocie; [...] zł (słownie; [...] 00/100) za prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0023 ha obr. [...] jedn. ewid.. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], przejętej z mocy prawa na własność Gminy Miejskiej Kraków, na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Nr 8/6740.4/2020 z dnia 13 marca 2020r. znak: AU- 01-6.6740.4.16.2019. BUR o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa drogi gminnej dojazdowej ze skrzyżowaniem z ul. [...] (droga nr [...], powiatowa klasa zbiorcza) w km [...] - km [...] oraz rozbudowa ulicy [...] drogi gminnej dojazdowej od skrzyżowania z ul. [...] w pkt. 2. o niepowiększeniu ustalonego w punkcie 1 odszkodowania na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych o dodatkową kwotę 5% wartości nieruchomości, w pkt. 3. o wypłacie odszkodowania w wysokości ustalonej w punkcie 1, w wysokości [...] zł (słownie: [...] w następujący sposób; a/ kwota [...]zł ([...] na rzecz Pani A. B. c. J. i P., zam. ul. [...], [...] K., za udział we współwłasności nieruchomości wynoszący [...] części; b/ kwota [...]zł ([...]) na rzecz Pana T. S. s. S. i J., zam. ul. [...], [...], za udział we współwłasności nieruchomości wynoszący [...] części; c/ kwota [...]zł (pięćset jeden złotych [...]) na rzecz Pani B. A. c. L. i A., zam. ul. [...], [...], za udział we współwłasności nieruchomości wynoszący [...] części; d/ kwota [...]zł (pięćset jeden złotych [...]) na rzecz Pana P. A. s A. i B., zam. [...] [...], za udział we współwłasności nieruchomości wynoszący [...] części; e/ kwota [...]zł ([...]) na rzecz Pana A. A. s A. i B., zam. ul. [...], [...], za udział we współwłasności nieruchomości wynoszący [...] części. w pkt.4 o zobowiązaniu Gminy Miejskiej Kraków, reprezentowanej przez Prezydenta Miasta Krakowa do wypłaty ustalonego w punkcie 1 odszkodowania w wysokości [...] zł (słownie: [...]) w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg postępowania w sprawie. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że W pierwszej kolejności należy wskazać, iż podstawę nabycia na rzecz Gminy Miejskiej Kraków nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0023 ha obr. [...]. ewid. P. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (zwanej dalej: "specustawą drogową"), zgodnie z którymi decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości, zaś nieruchomości lub ich części zajęte pod inwestycję drogową, a niestanowiące dotychczas własności odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa - w przypadku zajęcia pod drogę krajową albo odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego - w razie zajęcia pod drogę odpowiednio: wojewódzką, powiatową lub gminną - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Jak wskazał organ I instancji, na mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Nr 8/6740.4/2020 z dnia 13 marca 2020r. znak: AU-01-6.6740.4.16.2019.BUR o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi gminnej dojazdowej ze skrzyżowaniem z ulicą [...] (droga nr [...], powiatowa klasa zbiorcza) w km [...] oraz rozbudowa ulicy [...] drogi gminnej dojazdowej od skrzyżowania z ul. [...] (...) ", zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności, wydanej w oparciu o ww. przepisy, działka nr [...] przeszła na własność Gminy Miejskiej Kraków. Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu 23 czerwca 2020 r. Regulacja art. 12 ust. 4f specustawy drogowej przewiduje natomiast, iż odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za opisane wyżej nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (art. 12 ust. 5 specustawy drogowej). Zgodnie z ww. art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa na podstawie tejże ustawy stały się własnością Skarbu Państwa bądź odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ o instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli natomiast na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw (art. 18 ust. 1a). Na podstawie treści księgi wieczystej nr [...] ustalono, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0044 ha jedn. ewid.. m. K., (z której na skutek zmiany oznaczenia i podziału powstała przejęta pod inwestycje drogową działka nr [...]) stanowiła własność Pana J. i Pani P. po ‘A części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Działy III i IV ww. księgi wieczystej były wolne od wpisów. Stosownie do Wykazu Synchronizacyjnego dla działki nr [...] obr [...] jedn. ewid. P. m. K. z dnia 14 maja 2014r. Nr ks. Rob; [...] wpisanego do ewidencji zasobu w dniu 6 października 2014r., działka nr [...] o pow. 0,0044 ha położona w b. gm. kat. P. zmieniła oznaczenie na nr [...] o pow. 0,0040 ha obr. [...] jedn. ewid. P. m. K.. Kolejno ww. działka nr [...] zgodnie z projektem podziału nieruchomości z dnia 13 marca 2020r. stanowiącym załącznik nr 3/1 do decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 15 czerwca 1978r. sygn. akt I [...] spadek po zmarłym w dniu 26 września 1975 r. J. A. na podstawie ustawy nabyły dzieci: A. B. A., A. A. A., J. S. - wszyscy po 1/3 części. Według postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt I [...] spadek po zmarłej w dniu 19 marca 2006r. P. A. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 19 marca 1987r. rep [...] nabyła w całości córka P. A. B. B. (na skutek zmiany stanu cywilnego obecnie P. A. B. A. nosi nazwisko B. ). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w Krakowie Wydział V Cywilny Nieprocesowy z dnia 30 lipca 1976r. sygn. akt [...] spadek po zmarłej w dniu 16 maja 1976r. J. S., na podstawie ustawy nabył syn T. S. w całości. Stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 20 listopada 1997r. sygn. akt I [...] spadek po zmarłym w dniu 15 września 1976r. A. A. A. na podstawie ustawy nabyli: żona B. A., oraz synowie P. A. i A. A. wszyscy po ł/3 części. W konsekwencji zasadnie organ I instancji w przedmiotowej decyzji ustalił odszkodowanie na rzecz: Pani A. B. (c. J. i P.), Pana T. S. (s. S. i J.), Pani B. A. (c. L. i A.), Pana P. A. (s. A. i B.), Pana A. A. (s. A. i B.) - spadkobierców właścicieli przedmiotowej nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej nr [...] W związku z obowiązującymi przepisami prawa normującymi kwestię ustalania wysokości odszkodowania za nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa łub właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest powołać biegłego tj. rzeczoznawcę majątkowego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Opinia biegłego powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem niniejsza opinia sprowadzać się tylko do przedstawienia zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i szczegółowo uzasadnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji, a także na jakich oparł swoje ustalenia i określił wartość przedmiotowej nieruchomości. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę jej mocy dowodowej. Zgodnie z ugruntowanym w tej materii stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego opinia wydana przez rzeczoznawcę majątkowego o wysokości odszkodowania nie ma charakteru wiążącego; jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt I S.A. 833/00). Powyższe oznacza, iż organ nie może ograniczyć się do powołania na konkluzję zawartą w opinii rzeczoznawcy, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł, i skontrolować prawidłowość tego rozumowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 74/07). Kwestie wyceny nieruchomości dla potrzeb ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomości przejęte na cele publiczne, reguluje art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. W świetle postanowień tego artykułu, jednym z głównych czynników, decydujących o wartości nieruchomości dla celów ustalenia wysokości odszkodowania jest przeznaczenie nieruchomości wynikające z celu wywłaszczenia. W przepisach tych ustawodawca wprowadził do porządku prawnego tzw. zasadę korzyści, wychodząc z założenia, że odszkodowanie nie może pomijać zwiększenia wartości nieruchomości, spowodowanego przeznaczeniem na ceł publiczny. W myśl art. 134 ust. 4, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania rzeczoznawca majątkowy powinien określić według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. W pozostałych przypadkach określenie wartości nieruchomości następuje na podstawie aktualnego sposobu użytkowania (art. 134 ust. 3 ustawy). Tym samym, jeżeli takie zwiększenie rzeczywiście nastąpi, osoba wywłaszczona powinna otrzymać odszkodowanie, którego podstawę stanowić będzie nie wartość nieruchomości zgodna z dotychczasowym sposobem użytkowania (art. 134 ust. 3 ustawy), lecz wartość nieruchomości określona dla alternatywnego sposobu użytkowania, wynikającego z przeznaczenia tej nieruchomości na cel publiczny (art. 134 ust. 4 ustawy). Organ dokonał oceny prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego pod kątem zgodności z przepisami prawa. W tym zakresie konkluduje, że sporządzony operat . szacunkowy z dnia 22 czerwca 2021 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego Pana K. należało ocenić jako sporządzony prawidłowo, a w efekcie stwierdzić, iż może on stanowić dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do uwag zawartych w odwołaniu kwestionujących kwotę odszkodowania przysługującego za udział w przedmiotowej nieruchomości, dotyczących przyznania za ww. udział w działce nieruchomości zamiennej, oraz zwrotu ww. działki - organ odwoławczy stwierdza, iż znajdujące się w aktach pisma organu I instancji z dnia 25 sierpnia 2021 r. oraz z dnia 2 listopada 2021r. nr: [...], w sposób precyzyjny wyjaśniają kwestie objęte zapytaniem. Organ I instancji bowiem w ww. pismach odniósł się do ww. zagadnień wskazując, Stosownie do brzmienia art. 130 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Na zlecenie organu prowadzącego postępowanie rzeczoznawca majątkowy Pan K. sporządził operat szacunkowy z dnia 22 czerwca 2021 r. określający wartość prawa własności nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0023 ha obr. [...]. ewid. P. m. K.. Powyższy operat został zweryfikowany przez organ prowadzący postępowanie pod względem formalnym, jak również merytorycznym - dokonano analizy jego logiczności, poprawności, wniosków w nim zawartych, wyliczeń, prawidłowości opisu przedmiotu wyceny, jak również zgodności z przepisami prawa i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. Przedmiotowa wycena nie budzi zastrzeżeń i zdaniem organu II instancji może stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość będąca przedmiotem postępowania.(...). Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0023 ha obr. [...]. ewid. P. m. K. znajduje się w liniach rozgraniczających teren inwestycji obejmującej drogę gminną, dla której wydano ww. decyzje o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej, w związku z tym- zgodnie z regulacją zawartą w przepisach art. 12 ust 4 pkt.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stała się z mocy prawa własnością Gminy Miejskiej Kraków z dniem 23 czerwca 2020r. Ustawodawca nie uregulował w ww. ustawie dopuszczalności przyznania w ramach odszkodowania w postępowaniu odszkodowawczym, nieruchomości zamiennej niemniej w związku z szerokim odesłaniem zawartym w art. 12 ust 5 ustawy w postępowaniu odszkodowawczym ma zastosowanie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym dopuszczalne jest korzystanie z możliwości wynagrodzenia szkody w formie niepieniężnej. Art. 131 ust 1 cyt. ustawy stanowi bowiem, że w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą nieruchomość zamienna. Brzmienie ww. przepisu wskazuje, iż w obecnym stanie prawnym dotychczasowemu właścicielowi odebranej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o przyznanie nieruchomości zamiennej. Zastosowanie tej formy odszkodowania pozostaje w gestii organu orzekającego, który nie jest związany wnioskiem strony. Mając powyższe na względzie w tut. Wydziale przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w celu oceny możliwości przyznania przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr[...] jedn. ewid K. jako nieruchomości zamiennej. Analiza ta wykazała, ze zasób nieruchomości gminnych jest ograniczony, a posiadane nieruchomości przede wszystkim przeznaczone są na realizacje celów publicznych oraz zadań własnych Gminy. Ponadto w stosunku do nieruchomości Gminy Miejskiej Kraków wysuwane są liczne roszczenia podmiotów pozbawionych prawa własności w trybie i na zasadach określonych w poprzednio obowiązujących ustawach. Na powyższą decyzję skargę złożyła A. B.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie zgadza się z wysokością zaproponowanego odszkodowania, jak również z nieuwzględnieniem jej żądania przyznania nieruchomości zamiennej. W uzasadnieniu skargi wskazuje, że skoro ustawodawca "nie uregulował w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych kwestii zwrotu nieruchomości, co za tym idzie nie ma jednoznacznego i konkretnego zakazu zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy o taką prosi osoba wywłaszczona a o taki zwrot prosiłam w piśmie do urzędu miasta Krakowa. Jeśli nie ma regulacji w tej sprawie i nie ma też przepisu, który definitywnie zakazuje zwrotu wywłaszczonych nieruchomości to wedle braków i uregulowań prawnych taki zwrot mi się należy gdyż prawo tego nie zakazuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności skarżonej decyzji administracyjnej z prawem stwierdza, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej u.z.r.i.d.) w związku z postanowieniami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.). Celem u.z.r.i.d. jest określenie zasad i warunków przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanych dalej "drogami", a także organy właściwe w tych sprawach. Zgodnie z art. 12 ust. 4 u.z.r.i.d. nieruchomości lub ich części przeznaczone na realizację inwestycji drogowych stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych albo własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Stosownie do art. 12 ust. 4a u.z.r.i.d. decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie zaś z art. 12 ust 5 u.z.r.i.d. do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Zgodnie z ww. art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa na podstawie tejże ustawy stały się własnością Skarbu Państwa bądź odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Powyższe odesłanie prowadzi do zastosowania przepisów rozdziału 5 "Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość", określającego zasady ustalania odszkodowania. Zgodnie z art. 130 ust. 1 i 2 u.g.n. wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Stosownie do art. 131 ust. 1 i 2 u.g.n. W ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna. Nieruchomość zamienną przyznaje się z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, lub z zasobu nieruchomości odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje, że podstawę nabycia na rzecz Gminy Miejskiej Kraków nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0023 ha obr. [...]. ewid. P. m. Kraków, objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Na podstawie przepisów tej ustawy ustalono m.in. dla skarżącej kwotę odszkodowania (pkt 3 decyzji organu I instancji) Wysokość kwoty odszkodowania ustalono na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego K. J. (rzeczoznawca majątkowy nr [...]). Operat znajduje się w aktach administracyjnych, tom I. Organy orzekające w sprawie dokonały oceny operatu szacunkowego w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w szczególności § 36 tego rozporządzenia. W ocenie Sądu organy prawidłowo konkludują, że operat szacunkowy może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania, jest spójny, kompletny, zastosowana metodologia jest zgodna z przepisami powołanego rozporządzenia. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu nieprzyznania nieruchomości zamiennej Sąd wyjaśnia, co następuje. Jak trafnie wskazują organy administracji przyznanie nieruchomości zamiennej w myśl art. 131 u.g.n. w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna. Oznacza to brak obowiązku przyznania nieruchomości zamiennej. Natomiast rozpatrując wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej, zgodnie z orzecznictwem sądowym przepis ten ma umożliwić organom przyznanie nieruchomości zamiennej, kiedy pozwalają na to okoliczności sprawy. Jednakże szczególnego podkreślenia wymaga to, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 404/16: "Choć strona może wystąpić z inicjatywą przyznania jej nieruchomości zamiennej, nie przysługuje jej jednak w tej materii żadne roszczenie." W przedmiotowej sprawie organy odniosły się do tej kwestii wskazując, że postępowanie wyjaśniające m.in. o ewentualnej możliwości realizacji żądania strony uzyskania odszkodowania w formie nieruchomości zamiennej, którego wyniki w sposób wyczerpujący przedstawił oraz poinformował Panią A. B. o braku możliwości jej przyznania. Analogiczne poinformowano stronę o kwestiach związanych z instytucją zwrotu nieruchomości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny. Ustalony stan faktyczny nie budził wątpliwości. Skarżąca kwestionuje natomiast rozstrzygnięcie (wysokość odszkodowania i brak nieruchomości zamiennej). Zarzutów tych, w świetle powyższej analizy oraz akt administracyjnych sprawy, tut. Sąd jednak nie podziela. W ocenie Sądu zachowane zostały także gwarancje procesowe skarżącej w ramach postępowania przed organami administracji. Miała ona zapewniony czynny udział w postępowaniu. Uzasadnienie skarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.