III Ca 1600/22

<p>III Ca 1600/22</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z 7 czerwca 2022 roku w sprawie VIII C 909/21 z powództwa <span class="anon-block"> Spółdzielni Mieszkaniowej (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> przeciwko <span class="anon-block">B. K.</span> o opróżnienie lokalu mieszkalnego, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo.</p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł powód, zaskarżając wyrok w całości. W apelacji zarzucono naruszenie:</p> <p>1)  przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:</p> <p>a.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 2)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 i 2 kpc</a> poprzez brak rozstrzygnięcia co do zgłoszonego przez</p> <p>stronę powodową wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II C 26/18 zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny i pominięcie tego dowodu mimo braku ku temu podstaw, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że strony łączyła umowa najmu, podczas gdy żadna ze stron nigdy nie wykazywała woli zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego;</p> <p>b.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1)">art. 327^{<!-- -->1} § 1 pkt. 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> poprzez pominięcie dowodu</p> <p>z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II C 26/18 zakończonej prawomocnym wyrokiem przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny i brak wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu wyroku;</p> <p>c.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> poprzez dokonanie dowolnej oceny</p> <p>zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy błędnego ustalenia, że strony łączyła umowa najmu, którą należało wypowiedzieć przed wytoczeniem powództwa o eksmisję i tym samym niezasadne oddalenie powództwa;</p> <p>d.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i</p> <p>ustalenie, że wolą stron było wynajmowanie lokalu pozwanej, podczas gdy powodowa Spółdzielnia nie przedstawiała pozwanej żadnej propozycji najmu lokalu mieszkalnego, a wręcz przeciwnie poinformowała pozwaną o braku takiej możliwości wobec faktu, że pozwana nie spełniała warunków najmu lokalu mieszkalnego zgodnie z obowiązującym Regulaminem najmu lokali mieszkalnych ( w zał.) Nie ma zatem możliwości zawarcia takiej umowy w żaden sposób w tym per facta concludentia. Zamiarem stron było ewentualne, po spełnieniu wymogów ustawowych, ustanowienie na rzecz pozwanej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego których pozwana nie spełniła.</p> <p>2)  Przepisów prawa materialnego:</p> <p>a.  art. 11 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw</p> <p>lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie pozwanej za osobę uprawnioną do odpłatnego używania lokalu i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że powód przed wytoczeniem powództwa winien dokonać wypowiedzenia umowy najmu, podczas gdy pozwanej nigdy nie przysługiwał tytuł prawny do bezumownie zajmowanego lokalu i powodowa spółdzielnia nie wykazywała woli związania się umową najmu lokalu mieszkalnego z racji braku podstaw do jej zawarcia. Używanie przez pozwaną lokalu było bezpodstawne co prawomocnie orzekł Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 14 października 2019 r. sygn. II C 26/18, dowód z którego Sad pominął.</p> <p>b.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 Kodeksu cywilnego</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie,</p> <p>że strony łączyła umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> podczas, jedyną możliwością o nabycia lokalu było ustanowienie na jej rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego;</p> <p>c.  art. 9 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2, 2^{<!-- -->1}, 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</p> <p>poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie pozwanej za osobę uprawnioną z tytułu umowy najmu spornego lokalu , co pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 14 października 2019 r. sygn. akt II C 26/18</p> <p>Wobec powyższego strona apelująca wniosła o zmianę wyroku w całości poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancji lub o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja jest zasadna.</p> <p>Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, Sąd II instancji podziela, przyjmując je za własne, z wyjątkiem dotyczącego zawarcia między stronami umowy najmu.</p> <p>Skarżący bowiem trafnie zarzuca naruszenie dyrektyw <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie w oparciu o tenże materiał błędnego ustalenia, że strony łączyła umowa najmu, w sytuacji gdy na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy, brak jest podstaw do uznania, iż strony postępowania łączyła kiedykolwiek umowa najmu lokalu mieszkalnego, a w szczególności, iż umowa taka została zawarta w sposób dorozumiany.</p> <p>Sąd I instancji nie nadał należytego znaczenia okoliczności, iż z chwilą wykluczenia <span class="anon-block">P. K.</span> z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej w 2004 roku, utracił on jakikolwiek tytuł prawny do zajmowania przedmiotowego lokalu. Nadto w stosunku do niego zapadł w roku 2010 prawomocny wyrok orzekający eksmisję. Nowy tytuł do lokalu nigdy nie nawiązał się. Zawierając związek małżeński z <span class="anon-block">P. K.</span> w 2014 roku, na niespełna 2 miesiące przed jego śmiercią, pozwana nie nabyła żadnego tytułu do lokalu mieszkalnego, gdyż sam <span class="anon-block">P. K.</span> od 2004 roku takiego tytułu nie posiadał.</p> <p>Wobec faktu, iż pozwana nie jest w jakikolwiek sposób faktycznie uprawniona do odpłatnego korzystania z przedmiotowego lokalu, niezasadnym było odwołanie się przez Sąd Rejonowy do art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i uzależnienie skuteczności wytoczenia powództwa o eksmisję pozwanej od uprzedniego wypowiedzenia umowy najmu, w sytuacji gdy stosunek najmu między stronami nigdy nie powstał. Nie ma przy tym znaczenia, czy w okresie po śmierci <span class="anon-block">P. K.</span>, pozwana uiszczała opłaty z tytułu zajmowania lokalu. Opłaty wnoszone w tym okresie przez pozwaną można poczytywać wyłącznie jako odszkodowanie z tytułu bezumownego zajmowania lokalu, co nie stanowi przesłanki do samoistnego powstania stosunku najmu.</p> <p>Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika nadto w żadnej mierze, aby po stronie powódki istniała wola wynajmowania lokalu pozwanej w sytuacji, kiedy Spółdzielnia kierowała do niej wezwania do opuszczenia zajmowanego bezumownie lokalu, wyznaczając kolejne terminy, a w 2016 roku wystąpiła z powództwem o nakazanie jej eksmisji. Postępowanie to zostało, na zgodny wniosek stron zawieszone, a pozwana zadeklarowała podjęcie kroków w celu uregulowania stanu prawnego lokalu, czego nie uczyniła.</p> <p>W tym miejscu nadmienić należy, iż jedyną prawną możliwością nabycia prawa do korzystania z lokalu przez pozwaną, było ustanowienie na jej rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 15 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jednak pozwana uchybiła rocznemu terminowi (liczonemu od momentu wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego) do złożenia pisemnego zapewnienia o gotowości zawarcia umowy.</p> <p>Skarżący słusznie bowiem wywodzi, że Spółdzielnia dysponuje lokalami na zasadach lokatorskiego bądź własnościowego prawa do lokalu, które może przydzielać jej członkom. Umowy najmu zaś mogą być zwierane wyjątkowo, w ograniczonym przedmiotowo i podmiotowo zakresie zasobów spółdzielni, w szczególnych okolicznościach (np. z pracownikami), które zostały poddane regulacji Regulaminu najmu lokali, zaś pozwana nie spełniała żadnego z warunków najmu lokalu mieszkalnego wedle zapisów obowiązującego w tym przedmiocie Regulaminu.</p> <p>Sąd Rejonowy dokonał w badanej sprawie wadliwego zastosowania dwóch porządków prawnych, z których jeden reguluje stosunek prawny do lokalu, nawiązywany na podstawie ustawy - prawo o spółdzielniach mieszkaniowych, a drugi na podstawie ustawy o ochronie praw lokatorów.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, zasadnymi okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 2)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 i 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1)">art. 327^{<!-- -->1} § 1 pkt. 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez pominięcie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. II C 26/18, jako mających istotne znaczenie dla ustalenia, iż między stronami nie mogło dojść do nawiązania stosunku najmu w sposób dorozumiany.</p> <p>Wreszcie należy odnotować, że Sąd Rejonowy niezasadnie odwołuje się do wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie o sygn. III Ca 1396/09 jako analogicznej, w sytuacji, gdy między stanem faktycznym i prawnym w niniejszej oraz przywołanej sprawie występują zasadnicze różnice. W sprawie III Ca 1396/09 faktycznie doszło do nawiązania kolejnej umowy najmu na czas nieokreślony w sposób dorozumiany, lecz nastąpiło to po wypowiedzeniu przez Gminę <span class="anon-block">Ł.</span> uprzedniej umowy najmu z uwagi na zaległości czynszowe. Nadto, inaczej niż w sprawie niniejszej, nie zapadł wobec najemców prawomocny wyrok orzekający eksmisję.</p> <p>Z tych wszystkich względów, zaskarżony wyrok należało zmienić i orzec co do istoty sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>), przez uwzględnienie powództwa, to jest nakazanie pozwanej opróżnienia zajmowanego przez nią lokalu.</p> <p>Orzeczenie obowiązku opróżnienia lokalu rodzi konieczność dokonania z urzędu oceny, czy zasadnym jest orzeczenie o uprawnieniu pozwanej do najmu socjalnego lokalu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 3)">art. 14 ust. 3 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 725). W tym zakresie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że sytuacja majątkowa pozwanej nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Pozwana jest osobą starszą (78 lat), nie posiada innego lokalu w którym mogłaby zamieszkać, a źródło jej utrzymania stanowi emerytura w wysokości 1300 złotych. Orzekając o posiadaniu przez pozwaną uprawnienia do najmu lokalu socjalnego, Sąd, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 6)">art. 14 ust.6</a> u.o.l. wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia pozwanej przez Gminę <span class="anon-block">Ł.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.</p> <p>Zmiana rozstrzygnięcia co do głównego przedmiotu sporu i uwzględnienie powództwa w całości, powoduje konieczność rozstrzygnięcia na nowo o kosztach procesu. Na koszty procesu powódki złożyło się: 200 zł opłaty od pozwu, 240 zł opłaty za czynności radcy prawnego według stawki minimalnej (§ 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).) i 17 złotych tytułem opłaty skarbowej - łącznie 457 zł, którą to kwotę, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>), Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Na koszty postępowania apelacyjnego powódki złożyło się: 200 zł opłaty od apelacji oraz 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym (§ 7 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).) - łącznie 320 zł, którą to kwotę Sąd Okręgowy w pkt. II wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powódki tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem II instancji.</p> </div>