II OSK 1881/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1803/19 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1803/19, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]. Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] oraz na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), nakazał A. sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu biurowego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. N. [...] w W., pełniącego obecnie funkcję hostelu. A. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że w wypadku wykonania decyzji, może dla niej powstać zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniosła, że wynajmuje przedmiotowy lokal począwszy od 2016 r. i czerpie z tego dość istotny przychód (ponad 45 000 zł rocznie). Jakkolwiek w ramach najmu lokalu nie doszło do zmiany sposobu jego użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, to najemca, przez ponad 3 lata wynajmowania od skarżącego, dostosował istotnie lokal do własnych potrzeb z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą. Brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że najprawdopodobniej najemca nie będzie zainteresowany przedłużeniem umowy najmu ze Spółką, z uwagi na fakt, iż nie będzie mógł już korzystać z aktualnej funkcjonalności lokalu. To zaś rodzi uzasadnione przypuszczenie, że najemca wypowie umowę najmu i zażąda zwrotu nakładów na lokal, podczas gdy sprawa nie zostanie jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta. Zdaniem skarżącej, z uwagi na przystosowanie lokalu przez dotychczasowego najemcę do swoich potrzeb, będzie mu wyjątkowo trudno znaleźć nowego najemcę lokalu. Wszelkie powyższe okoliczności spowodują poważne reperkusje dla Spółki, dotyczące wyrządzenia na jej rzecz znacznej szkody (majątkowej), jak również, z uwagi na profil działalności prowadzonej w lokalu, związanej z kwestią przywrócenia stanu poprzedniego. Dodatkowo Spółka podkreśliła, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje poważne trudności gospodarcze dla samego najemcy, które mogą w ostateczności spowodować nawet zaniknięcie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która jest ściśle związana z wynajmowanym od skarżącej lokalem. W piśmie z dnia 12 marca 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, W. [...] w W., w odniesieniu do wskazań skarżącej dotyczących przyszłych jej relacji z aktualnym najemcą i potencjalnych roszczeń, jakie mogą takiemu najemcy przysługiwać (w przypadku "zakończenia współpracy"), stwierdziła, że pozostają one bez znaczenia dla kwestii wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Wydana decyzja nie zamyka bowiem Spółce prawnej możliwości podjęcia, również w chwili obecnej, starań o zgodne z przepisami prawa dokonanie zmiany sposobu użytkowania lokalu. W. podkreśliła, że zawierając umowę najmu lokalu nr [...] (z umówionym przez strony urządzeniem w lokalu hostelu) zarówno skarżący jak i jego najemca całkowicie zignorowali okoliczność, że przeznaczenie "biurowe" lokalu nr [...] wymagało uprzedniego dokonania formalnej zmiany sposobu korzystania z przedmiotowego lokalu. W rezultacie również konsekwencje tego rodzaju zlekceważenia obowiązujących regulacji prawnych ponieść winny wyłącznie strony takiej umowy najmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że na etapie postępowania kasacyjnego od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") – zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powołanej normy prawnej wynika, że przewidziana w niej tzw. ochrona tymczasowa przed skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności nie jest działaniem podejmowanym przez sąd z urzędu. Nie jest również działaniem obligatoryjnym podejmowanym przez sąd po złożeniu wniosku w tym przedmiocie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzależnione od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony. Nie może on przy tym powołać się wyłącznie na niebezpieczeństwo powstania jakiejkolwiek szkody, lecz musi wykazać, że szkoda, która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Oznacza to, że obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Argumenty zawarte we wniosku choć zwracają uwagę na logiczne ujemne następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, to jednak oparte są na hipotetycznych domysłach – "najprawdopodobniej najemca nie będzie zainteresowany przedłużeniem umowy najmu ze skarżącym", "rodzi uzasadnione przypuszczenie, że najemca wypowie umowę najmu i zażąda zwrotu nakładów na lokal", "będzie (...) wyjątkowo trudno znaleźć nowego najemcę lokalu", "brak wstrzymania wykonalności decyzji (...) spowoduje poważne trudności gospodarcze dla samego najemcy, które mogą w ostateczności spowodować nawet zaniknięcie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która jest ściśle związana z wynajmowanym od skarżącego lokalem". Skarżąca Spółka jako wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej powinna była uprawdopodobnić, że szkoda będzie szkodą znaczną, a skutki będą trudne do odwrócenia. Powoływanie się na powyższe przesłanki, w sposób ogólnikowy i gołosłowny, nie powoduje automatycznie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zasługuje na uwzględnienie. Spółka powinna chociażby wykazać (stosownymi dokumentami finansowymi), że utrata przychodu z tytułu najmu, w sposób znaczny wpłynie na jej kondycję finansową, zaś w przypadku ewentualnej konieczności zwrotu nakładów na lokal poczynionych przez najemcę, przedstawić ich wysokość. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie zostały wykazane okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., od których stwierdzenia uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.