II SAB/Ol 211/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Z.K. na bezczynność Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz skarżącego Z.K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 25 października 2022 r., Z. K. (dalej jako: "strona", "skarżący"), zwrócił się do Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego (dalej jako: "organ") o udzielenie informacji publicznej i przesłanie na adres mailowy strony: 1. skanów wszystkich umów o pracę zawartych z radcą prawnym P. K., pracującym w urzędzie Marszałkowskim latach 2009-2016 wraz z przydziałami czynności; 2. w jakim trybie nastąpiło zatrudnienie P. K. i jeśli przeprowadzono konkurs - o przesłanie dokumentacji z tego konkursu; 3. przesłanie skanu oceny, którą wystawiła P. K. Dyrektor Departamentu Prawnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a która to opinia została przedstawiona KRS w związku z ubieganiem się P. K. w konkursie na stanowisko sędziego WSA w Olsztynie. Pismem z dnia 4 listopada 2022 r., organ poinformował skarżącego, że termin na przygotowanie odpowiedzi zostaje wydłużony do dnia 24 grudnia 2022 r., ze względu na konieczność odszukania i dokonania przeglądu dostępnej dokumentacji źródłowej, znajdującej się w innej komórce organizacyjnej, tj. archiwum zakładowym. Jednocześnie wskazano, że przygotowanie odpowiedzi poprzedzone zostanie analizą charakteru żądanej informacji, w szczególności oceną, czy wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, czy nie są to informacje przetworzone oraz czy dostęp do nich nie podlega ograniczeniom. W skardze, złożonej przez stronę w dniu 16 listopada 2022 r. (data wpływu do Urzędu Marszałkowskiego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wniosła o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uwzględniając regulację, zawartą w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p.", sprawy dostępu do informacji publicznej załatwiane są co do zasady – w czternastodniowym terminie w formie czynności materialnotechnicznej, bądź w formie decyzji administracyjnej. Skorzystanie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia informacji wymaga spełnienia przesłanek, określonych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Organ poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu terminu, nie sposób jednak uznać – zdaniem skarżącego – że podane uzasadnienie jest wystarczające, a co za tym idzie, skuteczne. Udostępnienie informacji publicznej w terminie późniejszym musi znajdować uzasadnienie. Organ nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Nie sposób przyjąć, że mogą to być powody wskazane przez organ. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że w dniu 17 listopada 2022 r., udostępnił skarżącemu żądane informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpatrzona przez Sąd w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). Na gruncie przepisów u.d.i.p., bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić jednak należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli organ przekroczył termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest to, że Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że informacje, o udostępnienie których wnioskował skarżący, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Jednakże w dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd, nie można już mówić o bezczynności organu, ponieważ stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącemu pełnej, żądanej we wniosku informacji publicznej w dniu 17 listopada 2022 r. - drogą mailową. Organ przekazał ogłoszenie o naborze do pracy, wyniki rozmowy kwalifikacyjnej, wyniki naboru, umowę o pracę, arkusze oceny okresowej pracownika oraz zakresy czynności. Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21, LEX nr 3289493 i powołane tam orzecznictwo). W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jego umorzenia, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. II. sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 995/21, LEX nr 3227754.). W ocenie tutejszego Sądu, w niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Należy mieć bowiem na względzie, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli organu, który zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i udzielił informacji niezwłocznie po złożeniu skargi. O zwrocie kosztów postępowania (pkt III. sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł), ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).