II SAB/Kr 106/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. M. na bezczynność Dyrektora [...] w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] w T. do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Dyrektor [...] w T. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Dyrektora [...] w T. nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora [...] w T. na rzecz skarżącego G. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE G. M. pismem z dnia 23 czerwca 2020r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora [...] w T. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 5 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej tj. pkt 1 w postaci wszystkich dokumentów wytworzonych (na dzień składania wniosku) w ramach prac Komisji rekrutacyjnej [...] w T. na rok szkolny 2020/2021 począwszy od zarządzenia dyrektora powołującego komisję skończywszy na liście osób przyjętych na konkretne zajęcia na podstawie wniosków kontynuacji po wcześniejszym zanonimizowaniu nazwiska. Skarżący wskazał, iż w odpowiedzi na wniosek otrzymał drogą mailową dnia 19 czerwca 2020 (w ostatnim dniu przewidzianym zgodnie z art. 13 ust 1 ustawy) odpowiedź która nie jest realizacją jego wniosku o udzielenie informacji publicznej a jedynie pismem który de facto ma w zamiarze odwlec obowiązek udostępnienia informacji publicznej w czasie. Dyrektor w powyższym piśmie informuje o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 5 sierpnia 2020 r., a jako powód opóźnienia organ podaje konieczność anonimizacji danych osobowych. W ocenie skarżącego organ pozostał w bezczynności i powyżej cytowane pismo stwarza tylko pozór działania. Ustawodawca zobowiązał udostępnić dokument bez zbędnej zwłoki, a 14 dniowy termin wyznaczył właśnie na analizę i przygotowanie żądanego dokumentu szczególnie że kilka dokumentów, takich jak zarządzenie dyrektora powołujące komisję rekrutacyjną czy protokół z działań komisji rekrutacyjnej nie wymaga anonimizacji. Nadto większość dokumentów generowana jest cyfrowo tak więc ewentualna anonimizacja nie jest pracochłonna. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej w terminie bez zbędnej zwłoki, o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o oddalenie skargi podając, iż o ile jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także, że informacje, o które wnioskuje skarżący mają charakter informacji publicznej, jednak procedował on przedmiotowy wniosek w sposób prawidłowy, zgodnie z u.o.d.d.i.p. - bez zbędnej zwłoki udzielił informacji z zakresie pytań 2-4 i jednocześnie poinformował skarżącego, że informacja w zakresie pytania 1 zostanie udzielona najpóźniej do 5 sierpnia 2020 r., a więc w terminie przewidziany w art. 13 ust. 2 ustawy. Organ skorzystał zatem z ustawowego uprawnienia. W ocenie organu przedłużenie terminu było uzasadnione. Skarżący wnioskował o udostępnienie mu dokumentów wytworzonych w ramach prac komisji rekrutacyjnej, począwszy od zarządzenia dyrektora powołującego komisję a skończywszy na liście osób przyjętych na podstawie wniosków kontynuacji. Co prawda na dzień złożenia wniosku deklaracje kontynuacji uczestnictwa w zajęciach w kolejnym roku szkolnym były już rozpatrzone (I etap rekrutacji), natomiast zgodnie z harmonogramem rekrutacji do [...] w T. na rok szkolny 2020/2021 lista wszystkich przyjętych została sporządzona po zakończeniu II etapu rekrutacji, a obwieszczenie w tej sprawie podano do publicznej wiadomości w dniu 1 lipca 2020 r. o godzinie 15:00. Chcąc zadośćuczynić wnioskowi skarżącego w pełnym zakresie, konieczne jest zatem udostępnienie listy przyjętych, co nie było możliwe w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Zgodnie z zawiadomieniem organu dokumenty muszą zostać zanonimizowane i w takiej formie zostaną udostępnione skarżącemu w najbliższym czasie po dokończeniu procesu anonimizacji. Co istotne, sam skarżący wskazywał na konieczność zastosowania procesu anonimizacji. Wbrew twierdzeniom skargi anonimizacja nie polega jedynie na użyciu klawisza "delete". Skarżący wnioskował o dokument a nie projekt, zatem nie jest możliwe ich edytowanie na komputerze. Dokumenty komisji rekrutacyjnej mają charakter papierowy, a więc anonimizacja odbywa się ręcznie i wymaga dużego nakładu pracy (lista 1801 osób). W obecnym okresie wykonanie takiej pracy jest utrudnione ze względu na panujący zmieniony reżim pracy na czas epidemii, a także właśnie prowadzony proces rekrutacyjny. W celu zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy pracownicy sekretariatu pracują w trybie zmianowym - w tym samym momencie w sekretariacie pracuje tylko jeden pracownik. W pierwszej kolejności pracownicy realizują ustawowe obowiązki [...], wynikające z Prawa oświatowego. W momencie złożenia wniosku przez skarżącego trwał proces rekrutacyjny. Oznaczało to konieczność obsłużenia ok. 2000 wniosków, dodatkowo w tym samym okresie czasu prowadzono rekrutacje dla 600 osób na letnie warsztaty dla dzieci. Ponadto [...] nie jest organem władzy publicznej, a jego podstawowa działalność mieści się poza sferą, w której udostępnianie informacji publicznej jest zjawiskiem powszechnym - w tym miejscu wskazuję, że poza skarżącym w zasadzie nikt nie składa do organu wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zaś każdego miesiąca składa do organu kilkanaście różnych wniosków, w tym przynajmniej kilka o udostępnienie informacji publicznej. Łącznie od początku kwietnia 2020r. G. M. złożył 20 różnego rodzaju wniosków i pism, a każdy z nich tworzy potrzebę przygotowania odpowiednich dokumentów czy wypracowania odpowiedzi. Rozpatrywanie tych wniosków właściwie paraliżuje pracę Dyrektora i sekretariatu, znaczna cześć pracy personelu administracyjnego poświęcona jest tylko na obsługę wniosków skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora [...] w T. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 5 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 tego wniosku odnoszącego się do udostępnienia wszystkich dokumentów wytworzonych (na dzień składania wniosku) w ramach prac Komisji rekrutacyjnej [...] w T. na rok szkolny 2020/2021 począwszy od zarządzenia dyrektora powołującego komisję skończywszy na liście osób przyjętych na konkretne zajęcia na podstawie wniosków kontynuacji po wcześniejszym zanonimizowaniu nazwiska. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (np. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062). Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że skarżony Dyrektora [...] w T. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada. Ponadto, informacje, których domagał się skarżący miały charakter informacji publicznej, co także nie było w niniejszej sprawie kwestionowane. Stosownie zaś do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust.1). Zgodnie natomiast z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności – jednocześnie jak wynika z pisma z dnia 3 sierpnia 2020r., którym po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi skarżącemu zawierającą żądane dokumenty, co nie było kwestionowane przez skarżącego. Z powyższego wynika także w ocenie Sądu, iż skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji w zakresie pkt 1 wniosku było wyjątkowo czasochłonne. Nadto istotne było, iż skarżący we wniosku z dnia 5 czerwca 2020r. żądał określonych dokumentów wytworzonych do dnia 5 czerwca 2020r. a nie dalszych, jak nietrafnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę. Z uwagi na to organ zaniechał tego i nie zachował ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, ze organ dopuścił się bezczynności. Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano organ udzielił informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżony organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Dyrektorowi [...] w T. nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na jedynie błędną ocenę podstaw do wydłużenia terminu w zakresie pkt 1 wniosku, czy treści żądania wniosku, zaś w zakresie pozostałych pkt 2-4, niezwłocznie udzielono odpowiedzi. Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu nie było znamion lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych poważnych naruszeń prawa. O ile organ błędnie ocenił kwestię czasochłonności czynności które ma podjąć, to nie czyni to podstaw do przyjęcia uporczywości, nie wystąpiła w związku z tym wysoka naganność. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt III wyroku. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.