Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VI Co 32/24

Sądy powszechne2024-05-08
Sygnatura
VI Co 32/24
Data orzeczenia
2024-05-08
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Rafał Jerka (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt: VI Co 32/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 8 maja 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Rafał Jerka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. W.</span> </strong> </p> <p>o wyłączenie sędziego SSO <span class="anon-block">K. N.</span> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->postanawia:</span> </p> <p>wyłączyć od rozpoznania sprawy SSO <span class="anon-block">K. N.</span> </p> <p>SSO Rafał Jerka</p> <p>VI Co 32/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">J. W.</span> w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> wniosła o wyłączenie od orzekania SSO <span class="anon-block">K. N.</span> wskazując, iż rozpoznanie sprawy z jej udziałem doprowadzi do naruszenia standardu rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny Sąd (strona we wniosku nie podała czy wnosi o wyłączenie sędziego trybie art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 98, poz. 1070) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ()">prawo o ustroju sądów powszechnych</a> czy też w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a>).W uzasadnieniu powołała się na szereg argumentów uzasadniających takie przekonanie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek o wyłączenie SSO <span class="anon-block">K. N.</span>w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a)">art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych</a>, alternatywnie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a> jest zasadny.</p> <p>1.Tytułem wstępu należy wskazać, że w judykaturze panuje zgodny pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu należy podjąć wszelkie środki zapobiegające, a jednym z nich jest instytucja wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22, LEX nr 3375645; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22, LEX nr 3370369; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22, LEX nr 3375652; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21, LEX nr 3262183 z dnia 16 stycznia 2024 r. I USK 414/23). W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości alternatywny procesowy sposób weryfikacji składu sądu tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a)">art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r prawo o ustroju sądów powszechnych</a> bądź <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a>.</p> <p>W tym miejscu należy wskazać, iż co prawda <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a;art. 42 a § 5)">art. 42a § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a> wymaga złożenia wniosku o tzw. test bezstronności w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę ( termin ten nie został zachowany w niniejszej sprawie ) to jednak, jak zostało wcześniej wskazane, Sąd Najwyższy wyraźnie dopuszcza alternatywną ścieżkę w postaci wyłączenia sędziego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 48;art. 48 § 1)">art. 48§1 kpc</a> ( por. SN z dnia 16 stycznia 2024 r. I USK 52/23, postanowienie z dnia 9 stycznia 2024 r. I USK 245/22), które nie jest przecież ograniczone żadnym terminem procesowym. W sytuacji zatem gdy w praktyce orzeczniczej istnieją dwie alternatywne podstawy przeprowadzenia tzw. testu bezstronności sędziego to nie sposób przyjmować aby jedna z nich podlegała bardzo restrykcyjnemu ograniczeniu czasowemu (7 dniowemu - 42a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a § 5)">§ 5</a> usp) a druga nie była ograniczona żadnym terminem (48<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§1 kpc</a>). Nadto nie można pominąć okoliczności, iż jedna z regulacji - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a)">art. 42a</a> usp była przedmiotem zainteresowania Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z dnia 5 czerwca 2023 r. C-204/21, który to wydając rozstrzygnięcie uznał, iż wchodzi ona w zakres prawa wspólnotowego. W takiej zaś sytuacji zasada skutecznej/efektownej ochrony sądowej prawa UE sprzeciwia się ustanowieniu niezwykle krótkiego 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o test sędziego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a)">art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych</a>. Nie jest bowiem możliwe w zakreślonym ustawą terminie złożenie wniosku o test sędziego wraz z przytoczeniem okoliczności uzasadniających żądanie oraz dowodami na ich poparcie jak wymaga tego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a;art. 42 a § 7;art. 42 a § 7 pkt. 2)">art. 42a§7pkt 2</a> usp nie wspominając już o zasięgnięciu w tym przedziale czasowym profesjonalnej porady prawnej w tym zakresie. Nadto skoro na gruncie prawa krajowego istnieje środek procesowy nieograniczony terminem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a>) to korzystane z praw wspólnotowych (wyłączenie sędziego nie spełniającego warunków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 akapit drugi</a> TUE w związku z art. 47 karty praw podstawowych) również nie powinno być ograniczone niezwykle krótkim i niemożliwym do spełnienia w praktyce terminem.</p> <p>2. W dalszej kolejności należy zauważyć, iż przedmiotowy wniosek z oczywistych względów nie podlegał przekazaniu do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w trybie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1093 ) a to z następujących względów:</p> <p>a) w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, Karna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110- 1/20 (OSNK 2000 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34) przesądzono, że udział w składzie Sądu Najwyższego osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (dalej KRS) ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3) prowadzi w każdym przypadku do sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 kpc</a>. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), a to oznacza, że skład orzekający w niniejszej sprawie jest nią związany. W takiej sytuacji Sąd nie był zobligowany do przekazania przedmiotowego wniosku do rozpoznania Izbie, której orzeczenia w każdym wypadku dotknięte są nieusuwalną wadą,</p> <p>b) Sąd rozpoznający wniosek musi też uwzględnić wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. (C-204/21), w którym wprost uznano, że przekazanie - na podstawie art. 26 § 2 SNU - do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego rozpoznawania zarzutów i zagadnień prawnych dotyczących braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego stanowi uchybienie zobowiązaniom, które wynikają z mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm., dalej: „TUE”) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych, jak również na mocy art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany Dz.Urz.UE 2016 C 202, s. 1) i zasady pierwszeństwa prawa Unii. W tej sytuacji stosując zasadę pierwszeństwa prawa UE oraz zasadę lojalnej współpracy Sąd Okręgowy był zobowiązany do pominięcia art. 26 § 2 SNU (regulacji przekazującej do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN rozpoznanie przedmiotowego wniosku) i przejęcie tego wniosku do samodzielnego rozpoznania.</p> <p>3. Nie ulega też wątpliwości, iż rozpoznanie niniejszego wniosku winno nastąpić z pominięciem pozostałych sędziów VI Wydziału Cywilno - Rodzinnego SO w <span class="anon-block">O.</span> tj. <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, <span class="anon-block">A. J. (2)</span> <span class="anon-block">L. M.</span>, <span class="anon-block">A. N.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span>. Wymienieni wyłączeni byli od rozpoznania tego wniosku z w myśl § 43 pkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych z dnia 18 czerwca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1141), który wszedł w życie w dniu 8 lutego 2024 r. , zgodnie z którym „<em> <!-- --> Sprawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy wśród podstaw tego wniosku znajduje się okoliczność dotycząca powołania sędziego, nie są przydzielane sędziom, którzy objęli stanowisko w wyniku wniosku o powołanie sędziego, przedstawionego Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną z zastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260714" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 714 (art. 9 a)">art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa</a> (Dz.U. z 2021 r. poz. 269 oraz z 2023 r. poz. 1615). Sędziowie ci nie są uwzględniani w przydzielaniu spraw, o których mowa w zdaniu poprzedzającym, przez SLPS </em>.” Dodatkowo regulacja ta znajduje wsparcie w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r. ( skarga 50849/21 <em> <!-- --> <span class="anon-block">W.</span> </em> przeciwko Polsce ) a w szczególności w pkt 324 pkt b uzasadnienia, gdzie Trybunał wyraźnie wskazuje, iż w tego rodzaju przypadkach winna mieć zastosowanie podstawowa zasada nemo iudex in causa sua (nie powinni rozpoznawać wniosków o wyłączenie sędziowie, którzy zostali powołani w tej samej wadliwej procedurze, co sędzia objętym wnioskiem o wyłączenie).</p> <p>4. Przechodząc do merytorycznej oceny przedmiotowego wniosku należy wskazać, iż zgodnie z już utrwalonym orzecznictwem ( por. uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22, postanowienie z dnia 23 czerwca 2022 r. III KK 198/22) brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 kpc</a>. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 kpc</a>. Zatem wbrew twierdzeniom pozwanego sam fakt, powołania SSO <span class="anon-block">K. N.</span> w procedurze awansowej z udziałem nieprawidłowo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa nie jest wystarczającym argumentem za uwzględnieniem wniosku.</p> <p>5. W ocenie jednak Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, okoliczności powołania SSO <span class="anon-block">K. N.</span> do Sądu Okręgowego, wskazują bez wątpienia, iż Sąd z jej udziałem jest sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 kpc</a>, gdyż wymieniona nie spełnia tzw. testu niezależności wskazanego w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I 4110 1/20, OSNKW nr 2/2020, poz. 7) następnie sprecyzowanych w uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Wskazano tam na następujące okoliczności, które należy brać pod uwagę przy powołaniu sędziego:</p> <p>- czy jest to pierwsza nominacja, czy też jest to awans na kolejne stanowisko sędziowskie,</p> <p>- do jakiego szczebla jest to awans, gdyż surowsze są wymagania w stosunku do sędziów ubiegających się o awans do sądów, które znajdują się wyżej w strukturze sądownictwa,</p> <p>- równoczesność (lub zbliżony czas) uruchomienia drogi awansowej z objęciem ważnego stanowiska w administracji sądowej w drodze arbitralnej decyzji Ministra Sprawiedliwości,</p> <p>- jednoznacznie negatywna opinia zgromadzenia ogólnego sędziów,</p> <p>- porównanie osiągnięć zawodowych kandydata z doświadczeniem zawodowym i poparciem środowiska dla kontrkandydatów,</p> <p>- to, czy kandydat w ogóle miał kontrkandydata do awansu, czy też był jedyną osobą, która wzięła udział w danym konkursie.</p> <p>6. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria nie ulega wątpliwości, iż SSO <span class="anon-block">K. N.</span> nie spełnia wskazanego testu, a to z następujących powodów:</p> <p>1) co niezwykle istotne i co w istocie jest głównym argumentem za uwzględnieniem wniosku strony o wyłączenie SSO <span class="anon-block">K. N.</span> jest fakt, iż wymieniona <span class="underline"> <!-- --> podpisywała kilkakrotnie listy poparcia kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa</span>. Dotyczyło to kandydatury <span class="anon-block">(...)</span> sędziego <span class="anon-block">M. N.</span> ( zgłoszonego w <span class="anon-block">(...)</span>. oraz <span class="anon-block">(...)</span>), sędziego <span class="anon-block">D. D.</span> (w<span class="anon-block">(...)</span>.) <span class="anon-block">M. J.</span> ( <span class="anon-block">(...)</span> ), <span class="anon-block">J. M.</span> ( <span class="anon-block">(...)</span> ) oraz <span class="anon-block">Ł. P.</span> ( <span class="anon-block">(...)</span> ). Szczególnie istotnym jest to, że po raz drugi wymieniona poparła swoim podpisem <span class="underline"> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> kandydatów</span> do Krajowej Rady Sądownictwa już po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wskazał, że suma okoliczności towarzyszących ukształtowaniu Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy o KRS może prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezależności tego organu, biorącego udział w procedurze powoływania sędziów (pkt 142-144 wyroku TSUE z dnia 19 listopada 2019 r., A.K. i in., w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, ECLI:EU:C:2019:982). Orzeczenie TSUE było także analizowane w uchwale trzech połączonych Izb SN z dnia 20 stycznia 2020 r., BSA- I-4110-1/20. Podpisanie list poparcia w <span class="anon-block">(...)</span> r. nastąpiło również po wydaniu przez ETPC wyroków w sprawach <span class="anon-block">R.</span> p. Polsce (wyrok z dnia 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19) oraz <span class="anon-block">D.</span>-<span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">O.</span> p. Polsce (wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19). W tych ostatnich orzeczeniach w których Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że zasiadanie w składzie orzekającym sędziego Sądu Najwyższego powołanego do pełnienia urzędu sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) powoduje, iż sąd tak ukształtowany osobowo nie spełnia wymogów art. 6 ust. 1 Konwencji. Głównym powodem stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji była wadliwość procedury nominacyjnej wynikająca z udziału w tej procedurze Krajowej Rady Sądownictwa, której skład osobowy został ukształtowany zgodnie z przepisami ustawy nowelizującej KRS, która to ustawa nowelizująca KRS „praktycznie usunęła nie tylko dotychczasowy system przedstawicielski, ale także gwarancje niezależności sądownictwa w tym zakresie. W rezultacie umożliwiło to władzy wykonawczej i ustawodawczej bezpośrednią lub pośrednią ingerencję w procedurę powoływania sędziów, z której możliwości te władze skorzystały – o czym świadczą chociażby okoliczności towarzyszące zatwierdzaniu kandydatów na sędziów do KRS”. Zatem należało przyjąć, że SSO <span class="anon-block">K. N.</span> zdecydowała się czynnie wesprzeć kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa mając świadomość wydania tych orzeczeń (należy bowiem założyć, że Sędzia, który otrzymał dobrą ocenę kwalifikacyjną i posiada 20 letni staż orzeczniczy znała te orzeczenia, powszechnie komentowane w przestrzeni publicznej). Odrębną kwestią, którą tu należy jedynie zasygnalizować, jest okoliczność złożenia przez wymienioną poparcia na listach KRS <span class="anon-block">(...)</span> oraz innych kandydatów w sytuacji, gdy owi kandydaci mieli duże problemy z zebraniem podpisów wśród sędziów sądów powszechnych, mimo ustalonych niewyśrubowanych kryteriów (zebrania jedynie 25 podpisów ). Praktyka udzielania „krzyżowego” poparcia na listach KRS przez samych kandydatów ( SSR <span class="anon-block">M. N.</span> przy naborach w 2017 i 2021 roku udzielił poparcia sześciu kandydatom) oraz powiązana z tym zasada multiplikowania podpisów pod kandydaturami do KRS przez tę samą osobę (SSO <span class="anon-block">K. N.</span> udzieliła w 2021 r. poparcia aż pięciu kandydatom) budzi co najmniej zastrzeżenia natury etycznej, które nie powinny być wysuwane, tym bardziej wobec kandydatów ubiegających się o wyższe stanowiska w hierarchii sądowej (stanowisko sędziego sądu okręgowego),</p> <p>2) dodatkowo należy podkreślić iż w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2023 r. III KK 239/23 wskazano, iż inaczej należy oceniać decyzję o ubieganiu się o awans sędziowski w procedurze prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa powołaną ustawą z 2017 r. w sytuacji gdy miała ona miejsce już po uchwale trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz po orzeczeniach trybunałów międzynarodowych - Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [TSUE] i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka [ETPCz]) - (zob. wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., w sprawie <span class="anon-block">R.</span> przeciwko Polsce [skarga nr 43447/19], z dnia 8 listopada 2021 r., <span class="anon-block">D.</span>-<span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">O.</span> przeciwko Polsce [skargi nr 49868/19 i 57511/19], z dnia 3 lutego 2022 r., <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przeciwko Polsce [skarga nr 1469/20], z dnia 15 marca 2022 r. [Wielka Izba], <span class="anon-block">G.</span> przeciwko Polsce (skarga 43572/18), z dnia 23 listopada 2023 r., <span class="anon-block">W.</span> przeciwko Polsce [skarga nr 50849/21] oraz wyroki TSUE z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19, z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21). Taki kandydat znał prezentowany w niej pogląd tj., jaki wpływ może mieć odebranie nominacji uzyskanej w tak wadliwym procesie nominacyjnym na ocenę czy skład z jego udziałem będzie zgodny z przepisami prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 4)">art. 379 pkt 4 kpc</a>. Wymieniona zatem będąc w pełni świadoma i znając realia prawne i polityczne mimo to podjęła decyzje o ubieganiu się o stanowisko sędziowskie i to wysoko umiejscowione w hierarchii sądowniczej (stanowisko sędziowskie w Sądzie wyższej instancji),</p> <p>3) nadto z przebiegu procedury nominacyjnej wymienionej na stanowisko sędziego SO w <span class="anon-block">O.</span>wynika, że była ona jedynym kandydatem na to stanowisko, co wyklucza możliwość porównania jej kompetencji merytorycznych z innymi kandydatami (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2023 r., II KK 469/22 oraz szerzej na temat znaczenia tej okoliczności - wyrok SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KS 32/21). Nie sposób też w tym miejscu pominąć okoliczności, iż w przeciwieństwie do wymienionej sędziowie okręgu <span class="anon-block">o.</span> w zdecydowanej większości mając świadomość wadliwości nominacji z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa powołanej ustawą z 2017 r., wyznaczając wysokie standardy etosu sędziowskiego wstrzymali się od udziału w tychże konkursach,</p> <p>4) dodatkowo należy zaznaczyć iż SSO <span class="anon-block">K. N.</span>, mimo <span class="underline"> <!-- -->braku jakiegokolwiek doświadczenia w sprawach z zakresu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460060052" title="Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne - Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52 ()">prawa rodzinnego</a> i nieletnich</span> (przynajmniej takiego nie ujawniono w ocenie pracy i kwalifikacji zawodowych sporządzonej przez sędziego wizytatora ) ubiegała się o stanowisko sędziego w wydziale rodzinnym wyższego szczebla gdzie wymagana jest rozległa wiedza i doświadczenie z zakresu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460060052" title="Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne - Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52 ()">prawa rodzinnego</a>, gdyż rozpatrywane są tam środki odwoławcze od orzeczeń sądów niższej instancji. Nie kwestionując przy tym wysokich kompetencji wymienionej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych ( 20 letnie doświadczenie w orzekaniu w tych sprawach oraz wysoka ocena jej pracy w tym zakresie przez sędziego wizytatora ) zgłoszenie się na stanowisko niezgodne ze specjalizacją sędziego musi być brane pod uwagę przy procedurze „testowania”,</p> <p>5) należy też wspomnieć, iż wymieniona od ówczesnego prezesa Sądu Okręgowego <span class="anon-block">M. L.</span> otrzymała zaledwie po kilku dniach pełnienia służby w Sądzie Okręgowy stanowisko koordynatora do spraw mediacji, nie mając żadnego przygotowania do pełnienia tej funkcji.</p> <p>W świetle powyższych kryteriów ocenionych łącznie, nie ulega wątpliwości, iż wymieniona nie spełnia tzw. testu niezależności wskazanego w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I 4110 1/20, OSNKW nr 2/2020, poz. 7) a zatem wniosek o jej wyłączenie w trybie art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz.U. Nr 98, poz. 1070) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ()">prawo o ustroju sądów powszechnych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a> jest zasadny. Na koniec należy podkreślić, iż nawet w sytuacji gdyby uznać, iż brak jest podstaw do wyłączenia SSO <span class="anon-block">K. N.</span> w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a)">art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych</a> (niezachowane przez stronę 7 - dniowego terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010981070" title="Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 (art. 42 a;art. 42 a § 7;art. 42 a § 7 pkt. 2)">art. 42a§7pkt 2</a> usp) to zawsze podstawą wyłączenia wymienionej będzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 kpc</a>. Jak to bowiem już wcześniej wskazano w jednolitym orzecznictwie SN przyjmuje się, że w razie wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu należy podjąć wszelkie środki zapobiegające, a jednym z nich jest instytucja wyłączenia sędziego (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22, LEX nr 3375645; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22, LEX nr 3370369; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22, LEX nr 3375652; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21, LEX nr 3262183). Naruszenie tych standardów może bowiem doprowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej państwa (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022 nr 6, poz. 22), a tego typu konsekwencji należy unikać. Na każdym etapie postępowania konieczne jest więc badanie przez sąd z urzędu, czy skład, w którym sąd rozpoznaje sprawę spełnia wymagania sądu właściwego, o których mowa w art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności a w przypadku, gdy skład został ukształtowany w wyniku orzeczenia w przedmiocie wyłączenia sędziego, niezbędne jest dokonanie także oceny, czy to orzeczenie zostało wydane przez sąd spełniający standardy sądu niezawisłego, bezstronnego i właściwego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji RP</a> (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2022 r., II CSKP 556/22, LEX nr 3425593).</p> <p>SSO Rafał Jerka</p> <p>1. odn.,</p> <p>2. odpis doręczyć:</p> <p>- powódce</p> <p>- pełn. pozwanego</p> <p>- SSO <span class="anon-block">K. N.</span> </p> <p>3. orzeczenie opublikować w portalu orzeczeń sądów powszechnych zgodnie z załączoną kartą</p> </div>