II OSK 870/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 787/07 w sprawie ze skargi F. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE II OSK 870 / 08 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez F. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję nie stwierdzającą u F. S. choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u F. S. choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego, wymienionej w pozycji 22 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115 - dalej zwanego rozporządzeniem). Organ I instancji stwierdził, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez F. S. od powyższej decyzji zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że F. S. pracował w latach 1978-2003 w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w R. jako młodszy mechanik i ślusarz pod ziemią, gdzie był eksponowany na drgania mechaniczne o oddziaływaniu miejscowym, a zatem pracował w warunkach potencjalnego ryzyka powstania zespołu wibracyjnego. Jednakże dwie medyczne placówki diagnostyczne nie rozpoznały u F. S. choroby zawodowej, zespołu wibracyjnego, wymienionej w pozycji nr 22 wykazu chorób zawodowych. Na podstawie przeprowadzonych badań lekarze specjaliści w swoich orzeczeniach (Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - z dnia [...] października 2005 r. a Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz z dnia [...] marca 2007 r.) wykluczyli u zainteresowanego istnienie zespołu wibracyjnego. Przeprowadzone badania diagnostyczne i konsultacje medyczne potwierdziły opinie, że nie ma podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego zarówno w postaci naczyniowo-nerwowej, jak i kostno-stawowej, natomiast zgłaszane dolegliwości mają związek z ogólnymi zmianami zwyrodnieniowymi. Wobec jednoznacznego stanowiska jednostek medycznych właściwych w sprawie, powołanych zgodnie z zapisem § 5 rozporządzenia, które nie rozpoznały wnioskowanej choroby brak jest w ocenie organu podstaw do stwierdzenia wymienionej choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. § 8 ust. 1 rozporządzenia wobec oparcia rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego wskutek pominięcia wniosków skarżącego o dopuszczenie opinii biegłych z zakresu neurologii i chirurgii naczyniowej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nie przeprowadzenie wnioskowanego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, a nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska, podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji nie podzielił zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ odwoławczy trafnie przyjął w swojej decyzji, że F. S. w czasie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże kompetentne jednostki medyczne nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Z treści § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wprost wynika, iż jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia, a tylko te wymienione w powyżej zacytowanym przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Dokonując analizy rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że uprawnione medyczne jednostki diagnostyczne, a mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., dysponując dokumentami postępowania epidemiologicznego oraz dokumentacją medyczną wydały orzeczenia w dniu [...] października 2005 r. - pierwsza instancja oraz w dniu [...] sierpnia 2006 r. - druga instancja, w których nie rozpoznały choroby - zespołu wibracyjnego, czyli choroby umieszczonej w pozycji 22 wykazu chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w orzeczeniu lekarskim pierwszej instancji lekarze specjaliści w wyniku wszechstronnych badań i konsultacji stwierdzili brak podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego, zaś zgłaszane dolegliwości, w ocenie lekarzy, mają podłoże zwyrodnieniowo- dyskopatyczne. W orzeczeniu drugiej instancji Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonej obserwacji klinicznej oraz szerokiej diagnostyki ukierunkowanej na wykrycie ewentualnych następstw zdrowotnych narażenia zawodowego na drgania mechaniczne nie znaleziono podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego, zarówno w postaci naczyniowo-nerwowej, jak i kostno-stawowej. Wskazano, że wyniki przeprowadzonych badań ortopedycznych, radiologicznych i neurologicznych nie są charakterystyczne dla wymienionego schorzenia. W dodatkowej opinii uzupełniającej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego potwierdził wcześniej zajęte stanowisko podkreślając, że zgłaszane dolegliwości zainteresowanego są następstwem zaawansowanych zmian zwyrodnieniowo - dyskopatycznych szyjnego i lędźwiowego odcinka kręgosłupa i nie pozostają one w związku przyczynowym z pracą w narażeniu na drgania mechaniczne. Opierając się na powyższych orzeczeniach lekarskich organy administracyjne obu instancji nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są prawidłowe, a przeprowadzone przez organy postępowanie zgodne jest z obowiązującym prawem i nie narusza art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie, dopełniły swoich obowiązków wynikających z przepisów procedury administracyjnej i przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. W ocenie Sądu organy swe decyzje oparły na szeroko uzasadnionych opiniach kompetentnych i właściwych w sprawie jednostek medycznych, w sposób przekonywujący uzasadniając brak możliwości stwierdzenia u zainteresowanego choroby zawodowej, a opinie lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszej i drugiej instancji oraz opinia uzupełniająca były jednomyślne, ich uzasadnienie jednoznaczne, logiczne i spójne. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł F. S. zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności art. 134 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organy administracyjne następujących przepisów: - art. 7 k.p.a. poprzez brak dążenia do należytego wyjaśnienia sprawy oraz nienależyte uwzględnienie słusznego interesu skarżącego, - art. 75 i art.77 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów w postaci badania przepływów naczyniowych oraz opinii biegłych na okoliczność istnienia u skarżącego zespołu wibracyjnego, które były konieczne dla właściwego wyjaśnienia sprawy a ponadto niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, - art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznych żądań strony w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku "lub jego uzupełnienie" i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu kasacji podniesiono, iż Sąd naruszył treść art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organy administracyjne przepisów art. 7 k.p.a. , art. 75, art. 77 i art. 78 k.p.a., nie wziął bowiem pod uwagę, że organy te odmówiły rozważenia istotnej części dowodów, jakie strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem autora kasacji Sąd nie odniósł się też do zarzutu dotyczącego oddalenia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i chirurgii naczyniowej. W ocenie skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego doszło do istotnych uchybień proceduralnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organy administracji nie sprostały obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W szczególności organ nie ustosunkował się do zawartego w piśmie z dnia 30.05.2007r. wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i chirurgii naczyniowej. Skarżący wskazał, że we własnym zakresie prowadził dalsze badania diagnostyczne, a jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. W czasie hospitalizacji w Szpitalu Klinicznym nr [...] (Oddział Chorób Wewnętrznych i Reumatologii) potwierdzone zostało istnienie choroby [...]. Skarżący zważywszy na stan zdrowia nie był w stanie przedłożyć karty wypisowej przed datą rozprawy wyznaczonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a rozpoznanie z niej wynikające w zakresie stwierdzonej choroby [...] jest zbliżone z poglądem co do tego, że choroba [...] należy do objawów choroby wibracyjnej. Rozpoznanie to potwierdza również i to, że słuszny był zarzut skarżącego co do tego, że organy sanitarne z naruszeniem słusznego interesu skarżącego nie wyjaśniły wyczerpująco wszystkich okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W przedmiotowej sprawie przeprowadzone u F. S. badania przez jednostki specjalistyczne nie wykazały istnienia choroby zawodowej zespołu wibracyjnego w postaci naczyniowo-nerwowej, kostno-stawowej, czy też mieszanej, a więc jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Istotne w warunkach rozpoznawanej sprawy było to, iż placówki diagnostyczne, w których był badany skarżący nie rozpoznały u niego wymienionej wyżej choroby zawodowej. Jednocześnie skarżący nie przytoczył takich argumentów, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że wydane orzeczenia lekarskie są wadliwe. W konsekwencji więc organy inspekcji sanitarnej, które wydają decyzje w oparciu o orzeczenia lekarskie słusznie przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Tym samym nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, iż zostały naruszone przez organy administracji przepisy art. 7, art. 75, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a., a z kolei, że Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Skarżący w swych wywodach pominął fakt, że zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia zostały przedstawione wraz z dokumentacją lekarską Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który do tych wszystkich kwestii zgłaszanych przez skarżącego odniósł się w piśmie z dnia 6 marca 2007 r. Stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie strona wnosząca kasację nie wykazała takich okoliczności, które podważyłyby trafność oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku, a tym samym upoważniającym do przyjęcia innego stanu faktycznego, niż ten, który przyjęto w decyzji przez Sąd pierwszej instancji kontrolowanej. Wbrew bowiem odmiennym wywodom strony wnoszącej kasację nie zaistniały podstawy do zakwestionowania orzeczeń lekarskich w oparciu, o które wydano decyzję kontrolowaną, a następnie zaskarżony wyrok. Chybiony jest też zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 134 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 264/05). W czym uchybił Wojewódzki Sąd Administracyjny tej normie prawnej autor kasacji nie określił. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika zaś, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji były te wszystkie istotne kwestie, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.