III OZ 711/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 180/22 w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie w udostępnieniu informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę P. S. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie w udostępnieniu informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z 22 grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie o udostępnienie zanonimizowanej dokumentacji przebiegu kontroli w sprawie [...], prowadzonej przez Komendę Powiatową Policji w Ostródzie, oraz stanowisk, wniosków i opinii, jakie w tej sprawie zostały wyrażone w formie pisemnej, w szczególności treści wyniku (rozstrzygnięcia, zawiadomienia, pisma czy opinii – bez względu na formę) oraz o udostępnienie treści pisma skierowanego w tej sprawie do Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie. Wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 28/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi P. S. na bezczynność organu, zobowiązał Komendanta do rozpoznania wniosku skarżącego z 22 grudnia 2021 r. w terminie 14 dni; stwierdził, że bezczynność organu nie mała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; nie wymierzył organowi grzywny oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie to stało się prawomocne od 10 czerwca 2022 r. Akta sprawy zostały zwrócone organowi 24 czerwca 2022 r. W dniu 29 sierpnia 2022 r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Komendanta na skutek wniosku z 22 grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie Komendanta do rozpoznania wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz udostępnienie akt w portalu PASSA. W ocenie skarżącego organ nie rozpoznał ww. wniosku w sposób należyty, a zatem pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wykonując wyrok Sądu - w udzielonej skarżącemu w dniu 30 czerwca 2022 r. odpowiedzi - organ stwierdził, że wniosek skarżącego nie dotyczy informacji publicznej. Skoro nie jest możliwe udostępnienie materiałów z akt postępowania skargowego osobie skarżącej (pełnomocnikowi), to tym bardziej nie jest możliwe aby były one udostępnione w ramach dostępu do informacji publicznej osobie, której przedmiotowe postępowanie bezpośrednio nie dotyczy. Zdaniem organu pełnomocnik skarżącego usiłuje uzyskać dostęp do dokumentów, których zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może uzyskać. Odrzucając skargę Sąd pierwszej instancji w wskazał, że nie może być ona rozpoznana merytorycznie, z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Podniósł, że wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Ol 28/22) WSA w Olsztynie m.in. zobowiązał Komendanta do rozpoznania wniosku skarżącego z 22 grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 10 czerwca 2022 r., zaś zwrot akt administracyjnych sprawy nastąpił do organu w dniu 24 czerwca 2022 r. W związku z powyższym w niniejszej sprawie wystąpiła tożsamość przedmiotowa, gdyż obie skargi dotyczą bezczynności organu w rozpoznaniu tego samego wniosku z 22 grudnia 2021 r. Nie ma również wątpliwości co do występującej tożsamości podmiotowej, bowiem skargę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r. wniósł ten sam skarżący, co w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z uwagi na prawomocny wyrok z 12 kwietnia 2022 r. korzystający z powagi rzeczy osądzonej, kolejna skarga wniesiona na bezczynność Komendanta w przedmiocie rozpoznania tego samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Na marginesie Sąd ten zwrócił uwagę na treść art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), w którym uregulowana została instytucja skargi na niewykonanie wyroku, z której możliwe jest skorzystanie po spełnieniu przewidzianych tą regulacją wymogów. W związku z powyższym Sąd ten odrzucił przedmiotową skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wobec faktu, że skarga została odrzucona, skarżącemu przysługiwał zwrot uiszczonego wpisu, stosownie do przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (100 zł). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Podniósł w nim, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Pomimo, iż w niniejszej sprawie występują te same strony, co w sprawie II SAB/OI 28/22, to przedmiot sprawy (bezczynność) dotyczy już zupełnie innego okresu niż ten, który był przedmiotem uprzedniej skargi. Obecnie przedmiotem skargi jest bezczynność organu datowana od upływu 14 dnia od doręczenia Komendantowi odpisu prawomocnego wyroku (II SAB/OI 28/22) wraz z aktami sprawy. Poprzednio kwestionowano bezczynność Komendanta wobec braku rozpoznania wniosku skarżącego, zaś teraz kwestionuje się bezczynność tego organu wobec rozpoznania wniosku w sposób nienależyty - sprzeczny z oceną prawną Sądu. Dwa odmienne stany faktyczne zakreślone w obu skargach (określające odmienne bezczynności) powodują, że nie można sprawie, która została uruchomiona aktualną skargą, przypisać powagi rzeczy osądzonej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało uchylić. Stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę została podpisana przez pełnomocnika ustanowionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie. Do odpowiedzi załączono pełnomocnictwo udzielone r. pr. J. S. przez ww. organ. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący zaskarżył bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Ostródzie. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżony organ udzielił ww. radcy prawnemu pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie. Oznacza to, że występujący w sprawie pełnomocnik nie został prawidłowo umocowany, a Komendant Powiatowy Policji w Ostródzie, wbrew art. 54 § 2 p.p.s.a., nie udzielił odpowiedzi na skargę. Ustalenie, iż w sprawie zachodziła jedna z przyczyn nieważności postępowania, oznaczało, że Naczelny Sąd Administracyjny nie był obowiązany odnieść się do zarzutów zażalenia. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.