II GZ 447/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "P." Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 538/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazu prowadzenia działalności przez przedsiębiorców postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r., odmówił "P." Sp. z o.o. w Ł. wstrzymania wykonania objętej jej skargą decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazu prowadzenia działalności przez przedsiębiorców. Sąd I instancji wskazał, że strona we wniesionej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji argumentując, iż pandemia koronawirusa w sposób znaczący wpłynęła na obecną sytuację finansową spółki. Od dnia 22 października spółka nie może prowadzić działalności w ramach trzech lokali gastronomicznych, które są jej wyłącznym źródłem przychodu. Wskazała również, że pokrywa wszelkie koszty prowadzenia działalności w tym czynsze i wynagrodzenia pracowników, a przy tych kosztach kara administracyjna w wysokości 10.000 zł stanowi znaczną uciążliwość i może wiązać się z likwidacją prowadzonej przez nią od lat działalności gospodarczej. Sąd I instancji przywołując przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania wydanych w sprawie decyzji. Stwierdził, że uzasadniając swój wniosek skarżąca ograniczyła się do wskazania, że w związku z wprowadzonymi ograniczeniami nie może od kilku miesięcy prowadzić działalności gospodarczej, a prowadzenie tejże działalności jest jej jedynym źródłem dochodu. Okoliczność ta w połączeniu z obowiązkiem ponoszenia kosztów stałych działalności, w ocenie skarżącej, powoduje, że egzekucja kwoty 10.000 zł uniemożliwi jej dalsze utrzymanie działalności. Sąd wskazał, że strona powołując się na te okoliczności nie przytoczyła ani wysokości ponoszonych kosztów stałych, ani stanu majątkowego. Sąd podkreślił również, że strona do wniosku nie załączyła jakichkolwiek dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez nią skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby na dokonanie bieżącej oceny faktycznego wpływu jej wykonania na sytuację strony. "P." Sp. z o.o. w Ł. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: a) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy strona we wniosku o wstrzymanie uprawdopodobniła, iż ze względu na ustawowy zakaz prowadzenia dotychczasowej działalności (który trwał od marca 2020 r. do 4 czerwca 2021 r.), jej sytuacja finansowa jest trudna, a zapłata kary finansowej może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci utraty płynności finansowej, gdyż spółka nie osiąga przychodów, a z jej utrzymaniem wiążą się znaczne koszty w tym w szczególności należności publicznoprawne, czynsze najmu, wynagrodzenia pracowników; b) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie przesłanek wstrzymania decyzji, a nie ich udowodnienie; c) art. 106 § 4 w zw. z art. 193 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu skarżonego postanowienia faktu powszechnie znanego, że trwająca pandemia COVID-19 wywołała recesję i znaczne pogorszenie sytuacji finansowej podmiotów gospodarczych, w szczególności tych, których przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej jest działalność gastronomiczna; d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dostatecznego wyjaśnienia stanowiska Sądu w przedmiocie odmowy wstrzymania skarżonej decyzji, co uniemożliwia stronie kontrolę motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w nim zarzuty i ich motywy nie podważają prawidłowości oceny wniosku skarżącej, jakiej dokonał Sąd I instancji. W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu zażalenia, pomieszczonego w punkcie d) jego petitum, w którym strona podnosi wadliwość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia skutkującą niemożliwością kontroli motywów postanowienia Sądu I instancji. Przepis art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. określa, że uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia motywów Sądu I instancji, jakie wyartykułował, a które stały się podstawą odmowy wstrzymania objętej skargą spółki decyzji, nie pozostawia wątpliwości, co do przyczyn, jakimi kierował się WSA w Bydgoszczy odmawiając stronie zastosowania ochrony tymczasowej. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje zaś, że nie tylko spełnia ono wszystkie ze stawianych art. 141 § 4 p.p.s.a., wymogów ale również klarownie wskazuje na ocenę wniosku spółki w aspekcie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji przewidzianej tym przepisem. Przechodząc do oceny pozostały zarzutów zażalenia wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze za prawidłową uznać należy ocenę wniosku, jakiej dokonał Sąd I instancji. Słusznie bowiem stwierdził, że motywy żądania wstrzymania wykonania decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, poza wskazaniem okoliczności, że spółka w związku ze stanem epidemicznym skutkującym wyłączeniem z działalności gastronomicznej trzech prowadzonych przez nią lokali, które są jedynymi źródłami dochodu spółki oraz koniecznością regulowania zobowiązań finansowych spółki, pozbawione były jakichkolwiek innych informacji pozwalających na ocenę wpływu obowiązku uiszczenia kary w kwocie 10.000 zł na możliwość wystąpienia jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., koniecznych do wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia organu inspekcji sanitarnej. Istotnie, jak podnosi strona skarżąca w uzasadnieniu zażalenia, obowiązkiem strony domagającej się zastosowania powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie przesłanek wstrzymania decyzji, a nie ich udowodnienie, to jednak stosowanie do przywołanych na wstępie rozważań odnośnie wymogów ciążących na wnioskodawcy, uprawdopodobnienie nie może sprowadzać się do przytoczenia gołosłownych i ogólnikowych okoliczności, które w ocenie wnioskodawcy powinny skutkować zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej. Odnosząc powyższe do wniosku skarżącej, stwierdzić należy, że było on pozbawiony wskazania okoliczności i podania konkretnych danych, na podstawie których możliwym byłoby stwierdzenie, że strona co najmniej uprawdopodobniła możliwość wystąpienia w stosunku do niej przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji organu sanitarnego z dnia 23 lutego 2021 r.. Wskazując bowiem na konieczność ponoszenia bieżących i regularnych kosztów utrzymania lokali gastronomicznych, w tym pensji pracowników i czynszów, strona nie wskazała na jakiekolwiek kwoty wynikające z tego tytułu. Mając zaś na uwadze stan pandemiczny i związane z nim wprowadzane ograniczenia, przedstawienie takich danych w zestawieniu z informacjami odnośnie aktualnego dla okresu, jaki strona we wniosku wskazywała, stanu finansowego spółki pozwoliłoby na ocenę, czy istotnie konieczność uiszczenia przez stronę kary w określonej decyzją wysokość mogłoby spowodować wystąpienie którejkolwiek lub obu z powołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona uchyliła się również od podania wartości innych obciążeń stałych, jakie ponosi pomimo powołania się na taką okoliczność. Nie wskazała również swojego stanu majątkowego, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Brak takich danych wraz ze stosownymi dokumentami na ich poparcie czynił niemożliwym ocenę wniosku w przywołanym aspekcie warunków zastosowania ochrony tymczasowej, a w konsekwencji nie mógł skutkować uwzględnieniem wniosku spółki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.