II SAB/Go 291/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.L. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku M.L. z dnia [...] r.– w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego M.L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] września 2020 r. M.L. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. aneksu z 2018 r. do Umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. zawartej między Gminą, a Miejskimi Zakładami Komunalnymi Sp. z o.o. dotyczącej oddania w dzierżawę mienia gminnego, urządzeń i instalacji służącej do zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy; 2. Umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. zawartej między Gminą, a Miejskimi Zakładami Komunalnymi Sp. z o.o. dotyczącej oddania w dzierżawę mienia gminnego, urządzeń i instalacji służącej do zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy wraz z załącznikami nr 1 a i nr 1 b do umowy, specyfikacją techniczną, umową o dofinansowanie (załączniki stanowią integralną część umowy zgodnie z § 20 umowy); 3. Faktury za czynsz dzierżawy wystawione na podstawie w/w umowy za lata 2017,2018,2019,2020; 4. Noty obciążeniowe (lub faktury) wystawione przez Miejskie Zakłady Komunalne Sp. z o.o. dotyczące dopłat do wody i ścieków wystawionych na podstawie w/w umowy i uchwał Rady Miejskiej w tym zakresie za lata 2016, 2017, 2018, 2019; 5. Potwierdzenia zapłaty przez Gminę dopłat za wodę i ścieki za okres 2016, 2017, 2018, 2019 r. Pismem z dnia [...] października 2020 r. organ zawiadomił wnioskodawcę o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania wniosku na dzień 16 listopada 2020 r. z uwagi na konieczność przygotowania dokumentów będących podstawą udzielanej odpowiedzi. Pismem z dnia [...] października 2020 r. M.L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy, w której zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. Z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2019.1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) przez nienależyte uzasadnienie niedotrzymania przez organ ustawowego terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności, stwierdzenie bezczynności organu, która nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że nie pozostawił bez odpowiedzi wniosku M.L., gdyż pismem z dnia [...] października 2020 r. powiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Tym samym organ skorzystał z uprawnienia przysługującego mu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Organ podkreślił, że zakres żądanych informacji jest obszerny, nie dotyczy okresu bieżącego, tylko kilku lat wstecz i wymaga więc wykonania przez organ szeregu czynności, co okazało się niemożliwe w terminie podstawowym. W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skierowanym do Sądu organ wyjaśnił, że wyznaczony termin na udostępnienie informacji nie został zachowany z uwagi na trudności w funkcjonowaniu Urzędu spowodowane koronawirusem. Trudności te nasiliły się w miesiącu październiku bieżącego roku. Wiele osób spośród pracowników przebywało i przebywa na kwarantannie, zwolnieniu z powodu choroby własnej lub dziecka. Praca, w tym przekazywanie informacji, nie były i nie są kontynuowane płynnie. Organ podkreślił, że zaistniałe w związku z epidemią problemy jednostek administracji publicznej zauważył ustawodawca, który rozporządzeniem z dnia 9 października 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2019 r., poz. 1758) umożliwił ograniczenie wykonywanych przez nie zadań na czas epidemii. Wejście w życie nowego przepisu, tj. § 24 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wprowadziło zmianę trybu pracy urzędów administracji publicznej, w tym Urzędu Miasta i Gminy. Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2020 r., Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy wyłączył z zakresu pracy zdalnej pracowników realizujących zadania niezbędne do zapewnienia pomocy obywatelom w zakresie 1) rejestracji stanu cywilnego; 2) ewidencji ludności i dowodów osobistych; 3) pomocy społecznej; 4) świadczenia usług komunalnych; 5) planowania i zagospodarowania przestrzennego; 6) ochrony środowiska; 7) czynności związane z wnioskami o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej; 8) obrotem nieruchomościami; 9) zgłoszenia nieruchomości do opodatkowania oraz sprawy związane z wezwaniem organu podatkowego. W związku z powyższym w trybie stacjonarnym pracuje grupa pracowników wykonująca zadania niezbędne do zapewnienia pomocy obywatelom w sprawach priorytetowych. Obecnie Urząd nie ma możliwości kadrowych poszukiwania dokumentów, których zakres przedmiotowy i czasowy jest znaczny. Wniosek dotyczy wielu dokumentów będących w zakresie merytorycznym kilku wydziałów Urzędu i wielu lat. Brak dochowania terminu nie wynika ze złej woli organu, w ocenie którego w aktualnej sytuacji zadanie udostępnienia informacji publicznej ustępuje prymatowi innych zadań samorządu gminnego o wyższej randze prawnej i społecznej, jak choćby wydawanie aktów zgonu, aktów urodzeń, czy też wynikające zadania z ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Zdaniem organu nie doszło w przedmiotowej sprawie do bezczynności, albowiem organ ma wolę udzielenia wszelkiej informacji i nie uchyla się, a jedynie nie ma fizycznej możliwości wykonania wniosku z przyczyn niezależnych od niego. Jednocześnie organ podkreślił, że po ustaniu stanu epidemii i przywróceniu normalnego trybu pracy Urzędu możliwe będzie udostępnienie żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r., który to wniosek złożony został na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2020.2176, dalej jako u.d.i.p.). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej stan bezczynności ma miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p., wbrew przepisom prawa, ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu rozpoznanie wniosku. Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Miasta i Gminy jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej. Spełniony został zatem warunek podmiotowy ustawy. Poza sporem jest również to, iż zakresem u.d.i.p. objęte są umowy cywilnoprawne zawierane przez jednostki samorządu terytorialnego i rozliczenia wynikające z tych umów. Zatem żądane przez skarżącego informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W kontrolowanej sprawie organ nie kwestionował, że otrzymał wniosek skarżącego z dnia [...] września 2020 r., a i zareagował na niego pismem z dnia [...] października 2020 r. W trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ zawiadomił wnioskodawcę o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania wniosku na dzień 16 listopada 2020 r. z uwagi na konieczność przygotowania dokumentów będących podstawą udzielanej odpowiedzi. Jednak do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie żądana przez skarżącego informacja nie została mu udzielona, co pozwala stwierdzić, że po 16 listopada 2020 r. organ pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zobowiązać adresata wniosku do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność adresata wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem jak wynika z pisma organu z 8 grudnia 2020 r. nieudzielenie skarżącemu żądanej informacji publicznej w wyznaczonym terminie wynika z trudności w funkcjonowaniu Urzędu spowodowanych stanem epidemii, gdyż wiele osób spośród pracowników przebywało i przebywa na kwarantannie, zwolnieniu z powodu choroby własnej lub dziecka. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 597 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.) oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.