I GSK 962/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1370/20 w sprawie ze skargi S.C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.C. na rzecz Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2021 roku V SA/Wa 1370/20, oddalił skargę S.C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu skarżącej zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając: naruszenie prawa materialnego, tj. § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu: ''Rozwój usług rolniczych" w ramach podziałania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2015, poz. 1843 ze zm.) w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (Dz.U. z 2018 poz.627 ze zm.) oraz § 16 ust. 3 tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżąca uzyskała pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" lub działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw lub Wdrażanie Lokalnych Strategii Rozwoju" za które przyznaje się 2 punkty. Wobec powyższego wniesiono o 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozstrzygnięcie skargi poprzez uchylenie w całości rozstrzygnięć organów ARiMR obydwu instancji; względnie o 2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych za obydwie instancje. Stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę działający w imieniu profesjonalny pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zawarty w podstawie kasacyjnej zarzut ograniczony został do naruszenia prawa materialnego, które według autora skargi kasacyjnej polegać miało na błędnej wykładni § 15 ust. 2 pkt 3 oraz § 16 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 roku w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020. Należy przy tym zauważyć, że w petitum skargi kasacyjnej wskazano, że chodzi o naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu: ''Rozwój usług rolniczych" w ramach podziałania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 opublikowanego w Dz.U. z 2015 pod poz. 1843, podczas gdy pod tą pozycją opublikowano rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i przepisy tego właśnie rozporządzenia zostały powołane zarówno przez organ jak i Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji inne określenie tego rozporządzenia w petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny potraktował jako oczywistą omyłkę pisarską. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej błędna wykładnia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego miała polegać na błędnym uznaniu, iż skarżąca kasacyjnie uzyskała pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" lub działanie "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw lub Wdrażanie Lokalnych Strategii Rozwoju". Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4, 5, pkt 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. § 16 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 stanowi, że Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli wnioskodawcy przyznano mniej niż 3 punkty. Zgodnie natomiast z § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przyznaje się 2 punkty jeżeli nie uzyskał pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" lub działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" lub działania "Wdrażanie Lokalnych Strategii Rozwoju". Podkreślić w tym miejscu należy, że w skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a tym samym nie zakwestionowano dokonanych ustaleń faktycznych co do tego, że skarżącej kasacyjnie wypłacono w dniu [...] sierpnia 2011 roku pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" w wysokości 100 000 zł oraz, że skarżąca kasacyjnie musiała zwrócić tę pomoc w związku z niewykonaniem przez nią zobowiązań określonych w umowie o przyznaniu pomocy. Wobec tych niekwestionowanych ustaleń faktycznych prawidłowe było, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęte przez organ i Sąd pierwszej instancji stanowisko, że skarżąca kasacyjnie uzyskała pomoc finansową w rozumieniu § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Oczywiście zgodzić się należy ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że interpretacja tego przepisu nie może ograniczać się wyłącznie do wykładni językowej. Przepis ten nie może być bowiem przedmiotem analizy w oderwaniu od kontekstu systemowego oraz celów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również dyrektywy wykładni celowościowej i systemowej przemawiają za wykładnią zawartego w § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia zwrotu "uzyskana pomoc" zastosowaną w zaskarżonym wyroku. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich jest realizowany w ramach kolejnych Wieloletnich Ram Finansowych 2014-2020 i został opracowany zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Program ten jest częścią całościowego systemu rozwoju kraju zdefiniowanego w Umowie Partnerstwa, która określa strategię wykorzystania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na rzecz realizacji wspólnych celów określonych w Strategii Europa 2020. Celem PROW 2014-2020 jest poprawa konkurencyjności rolnictwa, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu oraz zrównoważony rozwój terytorialny obszarów wiejskich. Efektywne ukierunkowanie pomocy Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich przemawia za kierowaniem pomocy do podmiotów, które nie uzyskały jeszcze wsparcia w ramach wcześniejszego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich i temu ma służyć przyznawanie dodatkowych punktów zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Niewątpliwie efektywne ukierunkowanie pomocy wymaga przy tym by nie była ona kierowana do podmiotów , którym została już wcześniej przyznana i które następnie nie wykonywały warunków wynikających z umów związanych z przyznaniem tej pomocy, co skutkowało sankcją zwrotu przyznanej pomocy. Preferencje w postaci premiowania takich podmiotów przyznawaniem dodatkowych punktów przy ubieganiu się o wsparcie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 nie służyłoby realizacji celów tego Programu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego albowiem wobec nie kwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych odnośnie do przyznania skarżącej kasacyjnie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, prawidłowa wykładnia tych przepisów, uwzględniająca dyrektywy wykładni celowościowej i systemowej, prowadzi do wniosku, że słusznie nie przyznano skarżącej kasacyjnie 2 dodatkowych punktów, jako że uzyskała pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w rozumieniu § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, które stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018., poz. 265).