IV SA/Wr 309/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] we W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] we W. na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem E.S. (dalej : strona, skarżąca) z dnia [...] października 2019r. , adresowanym do Rektora Uniwersytetu [...] w W., o przyznanie stypendium doktoranckiego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 107, art. 127, art. 127a, art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096, dalej: k.p.a.), w zw. z art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017, poz. 2183, dalej p.s.w.), w zw. z art. 285 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018, poz. 1669 z późn. zm.) oraz na podstawie § 1, § 3 ust. 2 i § 5 ust.1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów Uniwersytetu [...] w W. rozpoczynających studia doktoranckie w roku akademickim 2017/2018 i 2018/2019 oraz przyznawania zwiększenia stypendiów z dotacji podmiotowej na dofinansowania zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu [...] w W. (dalej: regulaminu), Rektor Uniwersytetu [...] w W. (dalej : organ) odmówił stronie przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020. W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona otrzymuje już stypendium doktoranckie w ramach programu [...], nie może zatem otrzymać drugiego stypendium doktoranckiego. Powyższą decyzję strona odebrała poprzez pełnomocnika w dniu 19 grudnia 2019r. Pismem z dnia 9 stycznia 2020r. (data wpływu do organu) strona wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku i przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Swój wniosek uzasadniła faktem, że na innym wydziale tej samej uczelni doktoranci otrzymują jednocześnie oba stypendia. Wywodziła, że zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym wszyscy doktoranci powinni być traktowani równo i posiadać takie samej prawa oraz możliwości uzyskania stypendiów. Strona podkreśliła również, że znajduje się w 50% najlepszych doktorantów. Pismem z dnia 25 lutego 2020r. (data wpływu do organu) strona uzupełniła swoje odwołanie , podnosząc zawieszenie jej uczestnictwa w programie [...] i dalszym jej studiowaniu na warunkach normalnego doktoratu. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. , Rektor Uniwersytetu [...] w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w treści decyzji strona została na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie do zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia jej decyzji. Skoro decyzja doręczona została w dniu 19 grudnia 2019r., to termin na złożenia wniosku w sprawie upłynął 2 stycznia 2020r. Organ wskazał ,że stosowny wniosek wpłynął 9 stycznia 2020r. , a więc siedem dni po terminie. Należało zatem stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia , przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i w wyniku tego przyznanie jej stypendium doktoranckiego, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadała za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 2 stycznia 2020r. ,przez co zachowała termin do złożenia wskazanego wniosku. Na poparcie powyższego twierdzenia skarżąca przedstawiła potwierdzenie nadania przesyłki datowane na 2 stycznia 2020r. oraz wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego, pozwalający na śledzenie przesyłki, potwierdzający jej dostarczenie do organu w dniu 7 stycznia 2020r. W odniesieniu do odmowy przyznania jej stypendium doktoranckiego skarżąca podniosła, że oba stypendia są przyznawane na dwóch różnych podstawach prawnych, tj. stypendium doktoranckie na podstawie art. 200 p.s.w. oraz § 1 regulaminu, natomiast stypendium w ramach programu [...] na podstawie Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 kwietnia 2017r. w sprawie szczególnego trybu przyznawania, przekazywania oraz rozliczania środków finansowych na naukę, trybu wyznaczania opiekuna pomocniczego i przyznawania stypendium doktoranckiego w ramach programu [...]. Zatem członkowie doktoratu [...] nie powinni być włączani w liczbę doktorantów otrzymujących stypendium doktoranckie z art. 200 p.s.w. Dodatkowo skarżąca podniosła zarzut nierównego traktowania doktorantów, poprzez przyznawanie innym doktorantom studiującym na innych wydziałach tej samej uczelni obu świadczeń. Skarżąca poinformowała również o odebraniu jej stypendium otrzymywanego w ramach programu [...]. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w W. wniósł o uwzględnienie skargi w zakresie żądania obejmującego uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Organ zawnioskował również rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ewentualne rozpoznanie sprawy także pod nieobecność organu oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wskazując na powody uzasadniające uznanie skargi w części organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest koperty, w której pismo zostało przez skarżącą przesłane , w wyniku czego organ domniemywał osobiste złożenie wniosku w dacie 9 stycznia 2020r. Pismem z dnia 7 września 2020r. skarżąca oświadczyła o cofnięciu skargi w zakresie żądania przyznania jej stypendium, jednocześnie podtrzymując żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 2167), jedynie do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw należących do kompetencji organów administracji publicznej a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325) dalej p.p.s.a. Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W badanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z treści pouczenia będącego integralną częścią decyzji z dnia 19 grudnia 2020r. stronie przysługiwało prawo zwrócenia się do Rektora z takim wnioskiem w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. 14-dniowy termin uważa się za zachowany także wówczas, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wraz ze skargą dołączyła dowód nadania przesyłki pocztowej rejestrowanej oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek. Oba wskazane dokumenty potwierdzają nadanie listu poleconego do władz uczelni w dniu 2 stycznia 2020 r. Kwestionowana decyzja Rektora z dnia 19 grudnia 2019 r. została doręczona skarżącej w dniu wydania, więc 14-dniowy termin rozpoczął swój bieg w dniu 20 grudnia 2019r. i upływał 2 stycznia 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości ,że skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Brak było więc podstaw dla wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy , co przyznał organ w odpowiedzi na skargę, tłumacząc się brakiem koperty, w której przedmiotowe pismo zostało nadane. Wynikiem weryfikacji okoliczności wniesienia pisma przez skarżącą było potwierdzenie daty 2 stycznia 2020r. jako daty nadania w rejestrze korespondencji przychodzącej prowadzonej przez Kancelarię Ogólną Uczelni. Nieuzasadnione zatem zastosowanie art. 134 k.p.a. wynikało z przyjęcia przez organ, że data widniejącą na pieczątce potwierdzającej wpływ jest datą, w której strona złożyła pismo osobiście. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ nie przeprowadził stosownych czynności wyjaśniających, które pozwoliłyby ustalić sposób złożenia wniosku przez skarżącą. To z kolei skutkowałoby przyjęciem, że data widniejąca na pieczątce oznacza jedynie datę wpływu pisma do organu, nie zaś datę wniesienia tego pisma w znaczeniu procesowym. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Rektora stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i tylko ten akt mógł stanowić przedmiot kontroli Sądu. Trafnie zatem skarżąca w piśmie procesowym z dnia 9 września 2020 ograniczyła zarzuty skargi jedynie do kwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. W postępowaniu prowadzonym po uchyleniu zaskarżonego postanowienia, organ winien rozpoznać wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzając, że uchybienie organu w wskazanym wyżej zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zobowiązany był uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł składa się wartość wpisu od skargi jaki uiściła skarżąca.