II FZ 555/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 299/07 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 27 lutego 2007 r., nr (...) w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 299/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Zeznał, że posiada udział (w 1/2) we współwłasności domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej o pow. 146 m-. Jego małżonka posiada pozostałą połowę domu oraz mieszkanie M-3. W rubryce dotyczącej dochodów wskazano dochody: wnioskującego - 1.601,00 zł (netto), jego żony - 1.200,00 zł (brutto). Wnioskodawca oświadczył nadto, że posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w wysokości 9,66 % o wartości nominalnej w kwocie 31.607,52 zł (wartość księgowa to 4.752,72 zł). Ponadto z dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu wynikało, że stałe miesięczne opłaty ponoszone w gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynoszą około 2.490,00 zł, (z czego gaz - 118,29 zł, podatek od nieruchomości - 35 zł, wywóz odpadów - 56,33 zł, woda i ścieki - 107,66 zł, energia elektryczna - 177,07 zł, telefon stacjonarny - 74,79 zł, rata kredytu hipotecznego - 1.382,18 zł wg kursu franka szwajcarskiego w NBP na dzień 27.07.2007 r., tj. 2,3010 zł; ubezpieczenie w firmie Commercial Union - 235,03 zł, stałe opłaty na rzecz Multimedia - 50,00 zł; ubezpieczenie w firmie AIG Polska Towarzystwo - 38,00 zł, rata umowy kredytowej na rzecz HSBC Bank Polska S.A. - 216,30 zł). Część z wyżej wskazanych wydatków oznaczono przy tym na podstawie wyciągu z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. Z wyciągów bankowych rachunku wnioskodawcy w Banku Zachodnim WBK S.A. wynika także, że wnioskujący pokrywa koszty podatku od co najmniej trzech nieruchomości. W 2006 r. skarżący z małżonką osiągnął łącznie dochód w kwocie 34.586,76 zł brutto. Ponadto, małżonka skarżącego uzyskała przychód w kwocie 20.500,00 zł (opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych). Postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego rozstrzygnięcia Sąd orzekający doszedł do wniosku, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności, warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "u.p.p.s.a"). Sąd ocenił, że skarżący składając sprzeciw od orzeczenia, którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, pomimo zawartych w nim twierdzeń odnośnie swojej sytuacji finansowej nie nadesłał jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających wskazane przez siebie okoliczności. Dotyczyło to przede wszystkim dokumentów, potwierdzających ponoszoną przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością stratę z tytułu prowadzonej działalności, jak również udokumentowania faktu uzyskiwania przez córkę skarżącego świadczenia socjalnego oraz jej pozostawania w separacji. Sąd skonstatował, iż z dokumentów już jednoznacznie wynikało, że rodzina ponosi relatywnie wysokie koszty utrzymania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Ponadto z akt sprawy nie wynikało, jakoby syn skarżącego znajdował się w trudnej sytuacji finansowej. W tym miejscu Sąd zaznaczył, iż pomiędzy rodzicami a dziećmi istnieje obowiązek niesienia pomocy, także finansowej, wynikający z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który, w ocenie Sądu, powinien być również brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04, niepubl.). W zażaleniu wnioskodawca zwrócił się o uchylenie powyższego postanowienia, wskazując, iż argumenty Sądu nietrafnie odzwierciedlają jego sytuację materialną, która nadal pozostaje bardzo trudna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego podlega oddaleniu. Artykuł 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a, przewiduje, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (post. NSA z dnia 6.10.2004 r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Zatem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22.12.2002 r., FZ 862/04, niepubl.). Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż przyznanie prawa pomocy jest uzależnione nie od wysokości rzeczywiście uzyskiwanych przez stronę dochodów, lecz od całokształtu jej możliwości zarobkowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić pogląd Sądu I instancji, iż skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z nadesłanych dokumentów bezspornie wynika, że strona jest w stanie regulować wszelkie swoje należności, np. spłaca raty kredytu, opłaca rachunki za prąd, energię elektryczną, gaz, i składki na ubezpieczenie. Ponadto posiada udziały w spółce, stałe źródło dochodu, w tym świadczenie emerytalne i wynagrodzenie za pracę, opłaca podatki od trzech nieruchomości. W takiej sytuacji więc, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący jest w stanie bez żadnego uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć w pełnej wysokości koszty sądowe, które na niniejszym etapie postępowania wynoszą 500 zł. Taka wysokość wpisu w żaden sposób nie przekracza zasobów finansowych, którymi dysponuje strona. Logicznym wydaje się wniosek, że przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżący będzie w stanie poczynić oszczędności w niewielkiej kwocie, pozwalające na pokrycie kosztów sądowych. W świetle zaprezentowanych poglądów stwierdzić należy, że działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie były prawidłowe, a wydane orzeczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów na podstawie art. 184 u.p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.