I OSK 69/21
Sądy administracyjne2022-10-24
Sygnatura
I OSK 69/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2022-10-24
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Agnieszka MiernikMariola KowalskaZygmunt Zgierski
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 822/18 w sprawie ze skargi C. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 10 września 2018 r. nr WIW-PU.9260.41.2018.EK w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego bez dokonania rejestracji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. A. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 822/18 oddalił skargę C. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z 10 września 2018 r. nr WIW-PU.9260.41.2018.EK w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego bez dokonania rejestracji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Powiatowy Lekarz Weterynarii w X. (powoływany dalej jako "PLW") decyzją z 14 czerwca 2018 r. nr 203/2018 wymierzył C. A., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: A. C. – Garbarnia "[...]" z siedzibą w X., karę pieniężną w wysokości 13 700 zł za prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. UE seria L z 2009 r. Nr 300, poz. 1 ze zm.), bez dokonania rejestracji, to jest prowadzenie innej działalności w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego przez dokonywanie obrotu, dystrybucji i używania skór surowych, stanowiących materiał kategorii 3.
Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii (powoływany dalej jako "MWLW"), po rozpatrzeniu odwołania C. A., decyzją z 10 września 2018 r. nr WIW-PU.9260.41.2018.EK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, PLW bezspornie ustalił, że działalność nadzorowana w zakresie obrotu i dystrybucji ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego mieści się w katalogu czynności wskazanych w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1069/2009 i była przez stronę prowadzona bez dokonania wymaganej ww. rozporządzeniem rejestracji przez PLW. Łączna masa produktów ubocznych, wskazana w dokumentach handlowych przedstawionych przez stronę, a poddanych weryfikacji przez PLW, wyniosła znacznie więcej niż 1 000 kg. MWLW podkreślił, że bez względu na przyczyny, jakie doprowadziły stronę do prowadzenia tej działalności, liczy się fakt, że działalność nie była przez nią zarejestrowana. PLW, będąc organem administracji publicznej, działa na podstawie przepisów prawa i zobligowany jest do wymierzenia kary pieniężnej. Dlatego też organ odwoławczy uznał wymierzenie kary pieniężnej za w pełni uzasadnione.
W uzasadnieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podkreślił, że wszelkie czynności związane z produktami ubocznymi były prowadzone w miejscu i w zakładzie który jest zarejestrowany, to jest w "[...]" Zakładzie Garbarskim D. i Y. A. - teraz działającym jako Garbarnia [...] Y. A., mającym takie same adres i siedzibę jak Garbarnia [...] C. A. W konsekwencji, jeśli czynności związane z produktami ubocznymi były przeprowadzane w już zarejestrowanym zakładzie, a tak jest w tej sprawie, to nie można uznać, że skarżący miał obowiązek dodatkowej rejestracji, gdyż zastosowanie ma odstępstwo z art. 23 ust. 4 ww. rozporządzenia nr 1069/2009. Zatem, brak jest podstaw do ukarania skarżącego za brak rejestracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd I instancji wskazał, że celem wprowadzenia obowiązków rejestracyjnych dotyczących działalności gospodarczej będącej działalnością nadzorowaną w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009, było zapewnienie bezpiecznego zagospodarowania produktu pochodzenia zwierzęcego. Istotnym elementem całego sytemu prawidłowego zagospodarowania takiego ubocznego produktu jest możliwość jego identyfikacji na każdym etapie: produkcji, przewozu, obróbki, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, dystrybucji, użyciu, a wreszcie usuwania. W takim przypadku rejestracja każdego z podmiotów, który może pojawić się choćby na jednym z wymienionych etapów, ma podstawowe znaczenie dla realności i efektywności sprawowania kontroli urzędowej nad obiegiem materiału i możliwości zapewnienia jego identyfikacji.
Sąd I instancji podzielił pogląd organów, że skarżący prowadził działalność, którą należy zakwalifikować jako działalność nadzorowaną w zakresie obrotu i dystrybucji ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, która mieści się w katalogu czynności wskazanych w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009, bez dokonania wymaganej tym rozporządzeniem rejestracji przez PLW. Sąd nie zgodził się przy tym z twierdzeniem skarżącego, że w sprawie ma zastosowanie art. 23 ust. 4 ww. rozporządzenia tj. odstępstwo od ww. obowiązku, gdyż przedsiębiorstwo wytwarzające produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zostało już zatwierdzone lub zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzeniem (WE) nr 853/2004, a także w odniesieniu do czynności, w zakresie których przedsiębiorstwa lub zakłady zostały już zatwierdzone zgodnie z art. 24 tego rozporządzenia. Sąd I instancji uznał bowiem na podstawie akt sprawy, że działalność skarżącego polegająca na wyprawianiu skór, garbowaniu, wyprawianiu i garbowaniu skór futerkowych (PKD 15.11) jest inną działalnością niż działalność prowadzona przez podmiot posiadający zatwierdzenie zakładu. Zostało to ustalone na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zatwierdzenie, wymagane przepisami prawa, posiadał zakład pod nazwą "[...]" Zakład Garbarski D. i Y. A. (WNI [1]), obecnie działający, jako Garbarnia [...] Y. A. (WNI [2]). Skarżący takiego zatwierdzenia nie posiadał. Sąd wskazał, że organ administracji publicznej nie jest zobowiązany wyręczać podmiotu w zainicjowaniu procedury rejestracji, a przepisy obowiązujące w tym zakresie dotyczą wszystkich podmiotów, które mają do czynienia z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, w tym także skarżącego.
Sąd I instancji wskazał, że w trakcie kontrolowanego postępowania, skarżący wystąpił do PLW z wnioskiem o objęcie nadzorem weterynaryjnym prowadzonej przez niego działalności i wpisaniem go do rejestru podmiotów nadzorowanych w tym zakresie. W dniu 28 lutego 2018 r. organ I instancji wydał stosowną decyzję dokonując rejestracji zakładu strony do prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia innej działalności dotyczącej ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych - materiału kategorii 3, tj. do obrotu i pośrednictwa w obrocie bez magazynowania.
W ocenie Sądu I instancji, bez znaczenia dla kontrolowanej sprawy pozostają przyczyny, jakie doprowadziły stronę do prowadzenia działalności bez wymaganej rejestracji w zakresie obrotu i dystrybucji ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego. Sąd I instancji podkreślił, że odpowiedzialność administracyjnoprawna jest odpowiedzialnością niezależną od stopnia zawinienia skarżącego, a zatem argumentacja w tym zakresie nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie w sprawie nałożenia przez PLW kary pieniężnej na skarżącego było następstwem stwierdzonych nieprawidłowości, w zakresie prowadzenia działalności nadzorowanej bez rejestracji, wymaganej przepisami prawa. Sąd I instancji uznał, że organy orzekające prawidłowo zastosowały obowiązuje przepisy prawa i zasadnie orzekły o nałożeniu na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 13 700 zł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł C. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 23 ust. 1 lit. a w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 przez przyjęcie, że wnoszący skargę kasacyjną miał obowiązek rejestracji prowadzonej działalności, w sytuacji gdy w sprawie ma zastosowanie odstępstwo od ww. obowiązku, opisane w 23 ust. 4. cyt. rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Złożono również wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że przedsiębiorstwo lub zakład, o których mowa w cyt. rozporządzeniu, należy traktować jako miejsce, w którym prowadzone są czynności związane ze skórami. Jeżeli zatem czynności wykonywane są w miejscu, które już jest zarejestrowane, to brak jest podstaw by to samo miejsce rejestrować ponownie w innym podmiocie. Takim miejscem i zakładem, który jest już zarejestrowany jest "[...]" Zakład Garbarski D. i Y. A., teraz działający jako Garbarnia [...] Y. A. Ma on taki sam adres i siedzibę, jak Garbarnia [...] C. A. Nie można więc uznać, że wnoszący skargę kasacyjną miał obowiązek dodatkowej rejestracji. W sprawie zastosowanie znalazł art. 23 ust. 4 powoływanego rozporządzenia. Prowadzący wcześniej corocznie kontrole nie zgłaszali jakichkolwiek uwag w tym zakresie mimo że wiedzieli, że pod jednym adresem znajdują się trzy podmioty prowadzące działalność gospodarczą, z których tylko jeden w swojej siedzibie przechowuje i dokonuje przerobu skór. Czynności faktyczne i jeden magazyn dla wszystkich skór posiada tylko podmiot Garbarnia [...] Y. A. zarejestrowany na mocy obowiązujących wcześniej przepisów.
Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. MWLW zauważył, że zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia, podmioty przed rozpoczęciem działalności powiadamiają właściwy organ o wszystkich przedsiębiorstwach lub zakładach, które podlegają ich kontroli, które biorą udział na jakimkolwiek etapie w produkcji, przewozie, obróbce, przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, użyciu lub usuwaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych.
Zdaniem organu nie można wywodzić, że wnoszący skargę kasacyjną jako wykonujący faktyczne czynności związane z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, nie prowadzi działalności nadzorowanej. "Miejsce w którym prowadzone są czynności" nie może być rozumiane jako budynek, w którym fizycznie znajdują się uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego. Oczywiste jest, że czynności polegające na obrocie i dystrybucji ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego można podejmować bez ich magazynowania. W sprawie kluczowe jest, że wnoszący skargę kasacyjną prowadzi takie czynności, a one wymagają objęcia ich nadzorem powiatowego lekarza weterynarii z uwagi na treść art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia. Mamy do czynienia z różnymi podmiotami, które osobno prowadzą czynności na ubocznych produktach pochodzenia zwierzęcego. Dlatego też, nie znajdzie zastosowania przepis art. 23 ust. 4 rozporządzenia.
Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z 24 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 69/21 poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Nie wszyscy uczestnicy postępowania zajęli stanowisko w tej sprawie.
Zarządzeniem z 5 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 69/21 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego art. 23 ust. 1 lit. a w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 i zarzuca Sądowi I instancji przyjęcie, że wnoszący skargę kasacyjną miał obowiązek rejestracji prowadzonej działalności, w sytuacji gdy w sprawie ma zastosowanie odstępstwo od ww. obowiązku, opisane w art. 23 ust. 4. cyt. rozporządzenia. Sposób sformułowania tego zarzutu wskazuje, że skarżący kasacyjnie nie określił formy naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej. Należy przy tym zauważyć, że prawidłowe skonstruowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga, aby wskazano w skardze kasacyjnej na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, które zarzuca się Sądowi I instancji, oraz jak powinna wyglądać w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną prawidłowa wykładnia danego przepisu oraz jego właściwe zastosowanie (por. np. wyroki NSA z: 16 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1850/09; 19 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1290/09; 29 października 2009 r. sygn. akt II FSK 815/08, jeżeli nie zaznaczono inaczej, orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymogi powyższe są uregulowane w art. 176 P.p.s.a., który nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych (przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 tej ustawy) i ich uzasadnienie. Niespełnienie tych wymogów czyni zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania wadliwym. Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl ww. przepisów i art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1289/08).
Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej pozwala na uznanie, że intencją jej autora było zarzucenie Sądowi I instancji błędnej wykładni wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie wskazuje bowiem, że w tym zakresie miał na uwadze interpretację prawa materialnego stosowaną przez wcześniejszego PLW. Autor skargi kasacyjnej wywiódł, że czynności związane z produktami ubocznymi były przeprowadzane w już zarejestrowanym zakładzie. Skoro z art. 3 pkt 13 ww. rozporządzenia wynika, że przedsiębiorstwo należy traktować jako miejsce, w którym prowadzone są czynności związane ze skórami, a miejsce to zostało już zarejestrowane, to brak jest podstaw, aby to samo miejsce rejestrować ponownie w innym podmiocie. W niniejszej sprawie czynności związane z produktami ubocznymi były prowadzone w miejscu i w zakładzie – "[...]" Zakład Garbarski D. i Y. A., obecnie działającym jako Garbarnia [...] Y. A., mającym taki sam adres (siedzibę) jak Garbarnia [...] C. A. Oznacza to, że w sprawie ma zastosowanie odstępstwo, o którym mowa w art. 23 ust. 4 cyt. rozporządzenia. Z tego powodu – w ocenie skarżącego kasacyjnie – nie miał on obowiązku dokonywania dodatkowej rejestracji w myśl art. 23 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, a zatem brak było podstaw do ukarania skarżącego za brak rejestracji.
Z przedstawioną przez skarżącego kasacyjnie wykładnią art. 23 ust. 1 lit. a w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 nie można się zgodzić.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 w związku z art. 1 pkt 1 lit. o ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2017 r. poz. 1855 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.o.z.z.", wymagania weterynaryjne dla prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, zwanej dalej "działalnością nadzorowaną w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych", są określone w rozporządzeniu nr 1069/2009, w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz w ustawie. Regulacja wynikająca z art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009 stanowi, że w celu rejestracji podmioty przed rozpoczęciem działalności, powiadamiają właściwy organ o wszystkich przedsiębiorstwach lub zakładach, które podlegają ich kontroli, które biorą udział na jakimkolwiek etapie w produkcji, przewozie, obróbce, przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, użyciu lub usuwaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych. Stosownie natomiast do treści art. 24 ust. 1 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009 podmioty zapewniają, aby kontrolowane przez nie przedsiębiorstwa lub zakłady były zatwierdzane przez właściwy organ, któremu podlega miejsce, w którym przedsiębiorstwa te lub zakłady wykonują jedną lub więcej z czynności polegających na składowaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Przy czym, w myśl art. 3 pkt 11 ww. rozporządzenia "podmiot" oznacza osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników. W świetle art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009 na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą podmioty zapewniają zgodność produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z wymogami rozporządzenia, mającymi zastosowanie do ich działalności. Z kolei art. 6 ust. 2 u.o.z.z. stanowi, że powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na planowane miejsce prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, na wniosek podmiotu zamierzającego prowadzić taką działalność, dokonuje rejestracji, o której mowa w ust. 1a pkt 1, oraz wydaje decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1a pkt 2 lub 3. Zgodnie zaś z przepisem art. 6 ust. 1a pkt 1 u.o.z.z. podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych jest dozwolone po dokonaniu rejestracji podmiotu, przedsiębiorstwa lub zakładu, o której mowa w art. 23 rozporządzenia nr 1069/2009.
Z powyższych regulacji wynika zatem – jak zasadnie przyjął Sąd I instancji - że istotnym elementem sytemu prawidłowego zagospodarowania ubocznego produktu jest możliwość jego identyfikacji na każdym etapie, poczynając od produkcji, przewozu, obróbki, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, dystrybucji, a kończąc na użyciu lub usuwaniu. W takim przypadku rejestracja każdego z podmiotów, który może pojawić się choćby na jednym z wymienionych etapów ma podstawowe znaczenie dla realności i efektywności sprawowania kontroli urzędowej nad obiegiem materiału i możliwości zapewnienia jego identyfikacji. Trafnie Sąd I instancji odwołał się do preambuły cytowanego rozporządzenia, w której wskazano, że ewentualne luki w systemie takiego nadzoru mogą mieć poważny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt, bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego i paszowego oraz zaufanie klientów.
W sprawie nie jest przy tym sporne, że skarżący prowadził działalność, którą należy zakwalifikować jako działalność nadzorowaną w zakresie obrotu i dystrybucji ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, która mieści się w katalogu czynności wskazanych w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009, co ostatecznie znalazło wyraz we wniosku skarżącego o objęcie nadzorem weterynaryjnym prowadzonej przez niego działalności i wpisaniem go do rejestru podmiotów nadzorowanych w tym zakresie oraz decyzji PLW z 28 lutego 2018 r. o rejestracji zakładu strony do prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia innej działalności dotyczącej ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych - materiału kategorii 3, tj. do obrotu i pośrednictwa w obrocie bez magazynowania.
Sporne pozostaje, czy w sprawie ma zastosowanie art. 23 ust. 4 ww. rozporządzenia, tj. odstępstwo od obowiązku rejestracji, gdyż przedsiębiorstwo wytwarzające produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zostało już zatwierdzone lub zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzeniem (WE) nr 853/2004, a także w odniesieniu do czynności, w zakresie których przedsiębiorstwa lub zakłady zostały już zatwierdzone zgodnie z art. 24 tego rozporządzenia.
W kwestii tej należy również przyznać rację Sądowi I instancji oraz podzielić stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że art. 23 ust. 4 ww. rozporządzenia nie znajdzie w sprawie zastosowania. W sprawie występują różne podmioty, które osobno prowadzą czynności na produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Nie jest kwestionowane bowiem, że działalność prowadzona przez C. A. od 2007 r. polegająca na wyprawianiu skór, garbowaniu, wyprawianiu i garbowaniu skór futerkowych (PKD 15.11) jest inną działalnością, prowadzoną przez inny podmiot, niż podmiot posiadający zatwierdzenie zakładu. Wynika to nie tylko z samej nazwy firmy skarżącego, ale zostało to również ustalone przez organ orzekający na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Tymczasem zatwierdzenie, wymagane przepisami prawa, posiadał zakład pod nazwą "[...]" Zakład Garbarski D. i Y. A. (WNI – [1]) i obecnie działający, jako Garbarnia [...] Y. A. (WNI [2]). Oznacza to, że skarżący takiego zatwierdzenia nie posiadał. Zasadnie zostało podkreślone, że podmioty - i to jeszcze przed rozpoczęciem działalności w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego - powiadamiają właściwy organ o wszystkich zakładach, które podlegają ich kontroli, a które biorą udział m.in. w dokonywaniu obrotu, dystrybucji i używania skór surowych stanowiących materiał kategorii 3. Wobec tego za bezzasadną należy uznać argumentację skarżącego, polegającą na kwestionowaniu przyjętej przez Sąd I instancji wykładni art. 23 ust. 1 lit. a w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia 1069/2009 przez przyjęcie, że skarżący miał obowiązek rejestracji prowadzonej działalności zgodnie z art. 23 ust. 1 lit a ww. rozporządzenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. (koszt za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) - wynagrodzenie pełnomocnika który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem I instancji (360 zł).