III SA/Gd 228/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 15 maja 2019 r., nr [...]. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 listopada 2018 r. Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku Z. G. z dnia 3 sierpnia 2018 r., odmówił zasiłku rodzinnego na J. G. i I. G. i dodatków do zasiłku rodzinnego. Jako osoby wchodzące w skład rodziny wnioskodawca wskazał Z. G., M. G., I. G. oraz J. G.. Organ I instancji ustalił, że uzyskany w rodzinie strony w 2017 r. dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 1237,05 zł miesięcznie i przekroczył wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952) – dalej jako: "ustawa", kryterium dochodowe uprawniające do prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków wynoszące 764 zł. Decyzją z dnia 25 marca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Kolegium organ I instancji powinien był ponownie ustalić, jaki jest skład rodziny wnioskodawcy, biorąc pod uwagę fakt, że I. G. jako osoba pełnoletnia osiągająca comiesięczny dochód może nie być już członkiem rodziny, ponieważ nie pozostaje na utrzymaniu ojca. Decyzją z dnia 15 maja 2019 r., nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy odmówił Z. G. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na J. G. i I. G., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na J. G. i I. G. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, na I. G.. Organ I instancji wyjaśnił, że Z. G. został wezwany pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r., aby w terminie 7 dni złożył aktualne oświadczenie o składzie swojej rodziny, lecz mimo odebrania pisma, nie zgłosił się. W związku z tym organ I instancji uznał, że skład rodziny pozostaje niezmienny i stanowią ją członkowie rodziny wpisani we wniosku strony, zwłaszcza że strona wnioskowała o świadczenie na córkę pełnoletnią I. G.. Na podstawie weryfikacji danych członków rodziny o dochodach, oświadczeń członków rodziny o dochodach oraz po dodaniu dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia II. G. organ I instancji ustalił, że uzyskany przez rodzinę w 2017 r. dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1237,05 zł miesięcznie i przekroczył kwotę 674 zł, stanowiącą kryterium uprawniające do świadczeń rodzinnych. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. G. zarzucił decyzji sprzeczność ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na stwierdzeniu, że dochód na osobę w jego rodzinie przekracza 764 zł, naruszenie art. 5 ustawy poprzez przyjęcie, że sam fakt przekroczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochodu osoby uczącej się ponad kwoty określone ust. 1 lub 2 tego artykułu stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku rodzinnego, podczas gdy ust. 3 tego artykułu przewiduje możliwość przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami również w przypadku przekroczenia kwot okreśI.ch w art. 5 ust. 1 lub 2 ustawy, a zatem wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania tego rodzaju świadczeń wymaga analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego również pod kątem dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.". Decyzją z dnia 6 grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że w 2018 r. ze skarżącym zamieszkiwały dzieci M. G., I. G. i J. G. (łącznie cztery osoby). Skarżący oświadczył, że od dnia 15 grudnia 2018 r. M. G. prowadzi osobne gospodarstwo domowe i jest na swoim utrzymaniu, nie przebywa w domu, wynajmuje mieszkanie. M. G. podjął pracę w dniu 18 grudnia 2018 r. I. G. zamieszkuje wraz ze skarżącym i jest zatrudniona od dnia 6 marca 2018 r. w wymiarze 3/4 etatu, a jej wynagrodzenie netto wynosi 2.041,40 zł (umowa o pracę z dnia 7 marca 2018 r.). W 2017 r. I. G. ani M. G. nie uzyskali dochodu. Także w 2018 r. M. G. nie uzyskał dochodu. W 2017 r. Z. G. osiągnął dochód w wysokości 8962,62 zł (składki zdrowotne finansowane przez świadczeniobiorcę), otrzymał zwrot podatku w wysokości 679,88 zł, a nadto jest podatnikiem podatku rolnego od gruntów o pow. 3,5700 ha fizycznych w tym 3,7980 ha przeliczeniowych. W treści wniosku skarżący wskazał, że w 2017 r. otrzymał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 12.053,58 zł. Kolegium dodało, że w aktach znajduje się zaświadczenie Komornika z dnia 8 sierpnia 2018 r. o bezskuteczności egzekucji alimentów należnych od B. S. ( G.) dla I. G. i J. G. w wysokości po 500 zł miesięcznie. Z powyższego zaświadczenia wynika, że w 2017 r. wyegzekwowano i przekazano wierzycielkom 276,28 zł na poczet alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na treść art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2, pkt 2 lit. a, pkt 12, pkt 16, pkt 24, art. 5 ust. 1, 2, 3, 3a, 4b i 8 ustawy stwierdziło, że ustalając prawo do zasiłku rodzinnego bada aktualny stan rodziny wnioskodawcy. Natomiast badając dochód rodziny Kolegium wzięło pod uwagę dochód uzyskany w roku 2017, ale także dochód uzyskany lub też utracony zgodnie z art. 5 ustawy. W związku z powyższym do rodziny wnioskodawcy Kolegium nie zaliczyło M. G., który pozostaje na własnym utrzymaniu. Także skarżąca I. G. uzyskując miesięczny dochód ze stosunku pracy w wysokości 2041,40 zł netto ( tj. rocznie 24.496,80 zł) nie jest członkiem rodziny utrzymującym się z połączonych dochodów tych osób i jako dziecko nie pozostające na utrzymaniu nie powinna zostać wliczona do rodziny zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy. Dochód I. G. wynoszący 2543,63 zł przekracza też kwotę kryterium dochodowego, tj. kwotę 674 zł. Jak stwierdziło Kolegium rodzina wnioskodawcy składa się z dwóch osób: Z. G. i J. G.. Dochód rodziny w 2017 r. wyniósł 28.716,83 zł, stąd dochód miesięczny wyniósł 2.393,07 zł, a w przeliczeniu na osobę dochód wyniósł 1.196,54 zł. W związku z powyższym dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe w wysokości 674 zł. Badając, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie mechanizm okreśIony w art. 5 ust. 3 i 3a ustawy, Kolegium stwierdziło, że łączna kwota zasiłków wraz z dodatkami (czyli przeciętna, miesięczna wysokość wszystkich przysługujących świadczeń, o które rodzina się ubiega) wynosi 124 zł. Jest to jednocześnie maksymalna dopuszczalna kwota przekroczenia kryterium dochodowego. Z uwagi na kryterium dochodowe wynoszące 674 zł łączny dochód całej rodziny dwuosobowej nie może przekroczyć 1348 zł. Dochód rodziny na osobę wynosi 1196,54 zł, więc łączny dochód całej rodziny wynosi 2393,08 zł. Kryterium dochodowe dla całej rodziny zostało zatem przekroczone o 1045,08 zł, tj. o kwotę przewyższającą maksymalną dopuszczalną kwotę przekroczenia kryterium dochodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Z. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając : 1. błędne ustalenie przez organ odwoławczy, że dochód ze stosunku pracy osiągnięty przez I. G. wynosi 24.496,80 zł rocznie w sytuacji, w której wymieniona w 2018 r. była zatrudniona dopiero od początku marca, a zatem przy miesięcznym dochodzie ze stosunku pracy wynoszącym 2.041,40 zł dochód z tego tytułu w ciągu roku wyniósł 18.372,60 zł, 2. błędne niezaliczenie przez organ odwoławczy M. G. do rodziny z uwagi na stwierdzenie, że pozostaje on na własnym utrzymaniu, mimo jednoczesnego ustalenia przez organ I instancji, że M. G. w 2017 r. i 2018 r. nie uzyskał dochodu, a ponadto przy braku wykazania przez organy obu instancji, że M. G. jest dzieckiem, o którym mowa w art. 3 pkt 16 ustawy, 3. błędne niezaliczenie przez organ odwoławczy I. G. do rodziny wynikające z uwzględnienia jej dochodu uzyskanego w 2018 r., pomimo jednoczesnego stwierdzenia przez organ odwoławczy, że przy badaniu dochodu rodziny brał pod uwagę dochód uzyskany w 2017 r., a nie w 2018 r., 4. brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., 5. niewyjaśnienie przez organ odwoławczy, w oparciu o jakie kryteria i podstawy prawne ustalił łączną kwotę zasiłków wraz z dodatkami oraz maksymalną dopuszczalną kwotę przekroczenia kryterium dochodowego na 124 zł, - które łącznie skutkowały nieuzasadnionym utrzymaniem w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, niezasadnie odmawiającej przyznania świadczeń w formie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd , dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższego przepisu uznał, że skarga powinna być uwzględniona. Złożony przez skarżącego Z. G. wniosek z dnia 3 sierpnia 2018 r. dotyczył ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z okreśIonymi dodatkami na okres świadczeniowy 2018/2019 r. na córki I. G. i J. G.. Kwestię prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego normuje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz.1952 ze zm.), zwana dalej "ustawą". Prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na okres zasiłkowy ( art. 24 ust.1 ustawy). Okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych ( art. 3 pkt 10 ustawy ). W myśl art. 4 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 ustawy, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego ( i dodatków) jest nie przekroczenie kryterium dochodowego, o czym stanowi art. 5 ustawy. Jednak przysługiwanie prawa do zasiłku rodzinnego ( i dodatków) obwarowane jest także innymi wymogami. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy: 1. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko: 1) 18. roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo 3) 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku niespełnienia kryteriów z art. 6 ustawy zasiłek rodzinny nie może być wypłacany, czyli nie może też być przyznany ( nie przysługuje do niego prawo). W chwili złożenia wniosku J. G., urodzona w dniu 22 lipca 2002 r., nie ukończyła 18 roku życia, natomiast I. G., urodzona w dniu 24 października 1999 r., miała ukończone 18 lat , lecz nie ukończyła 21 roku życia. Z akt sprawy nie wynika, by I. G. legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przywołanych przepisów ustawy wynika, że zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje rodzicowi dziecka pełnoletniego w sytuacji, gdy dziecko stało się pełnoletnie, ale jeszcze uczy się w szkole. Ustawa w art. 3 pkt 18 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o szkole - oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy. W myśl przywołanych powyżej przepisów Z. G., jako rodzicowi, zasiłek rodzinny ( z dodatkami) przysługuje w tej sytuacji - co do zasady - na córkę J. G. ( art. 4 ust.2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy) , a na córkę I. G. - o ile nie ukończyła ona nauki w szkole w rozumieniu ustawy ( art. 4 ust.2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust.1 pkt 2 ustawy). Choć bowiem art. 7 ustawy stanowi wprost, w jakich przypadkach zasiłek rodzinny nie przysługuje, to jednak nie tylko ten przepis określa przeszkody w przyznaniu przedmiotowego świadczenia. Przepis art. 7 ustawy zawiera dodatkowe wyłączenia możliwości przyznania zasiłku rodzinnego – choćby art.7 pkt 4 ustawy, który stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, gdy pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko. I. G. - co wynika z zaświadczenia z dnia 13 sierpnia 2018 r. - miała być w roku szkolnym 2018/2019 uczniem 1 semestru Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych. Żaden z organów nie rozważał, czy szkoła ta odpowiada definicji "szkoły" w rozumieniu ustawy. Ustawa nie określa bliżej pojęcia "szkoły ponadpodstawowej", lecz zdaniem Sądu ustalenie treści tego pojęcia prawnego jest możliwe przy zastosowaniu innych metod wykładni, np. wykładni systemowej. Typy szkół określa ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz.U. z 2018r., poz.996, obecnie z 2020 r., poz.910 )( por. pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarty w wyroku z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 709/05, publ. LEX 187365). Okoliczność ta powinna być przez organy zbadana i rozważona w pierwszej kolejności, bowiem od tego zależy, czy skarżącemu co do zasady przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na córkę I. G.. W niniejszej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącemu przyznania prawa do przedmiotowych świadczeń uznając, że przekroczone zostało kryterium dochodowe. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy - w brzmieniu z dnia złożenia wniosku - zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł ( art. 5 ust.2 ustawy) . Ustawa w art. 3 pkt 16 określa definicję pojęcia "rodziny", przyjętą na potrzeby tej konkretnej ustawy. W myśl tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie , oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Podkreślenia wymaga, że ustawa o świadczeniach rodzinnych na własne potrzeby definiuje też pojęcie "osób pozostających na utrzymaniu". Zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy , pojęcie "osoby pozostające na utrzymaniu" - oznacza to członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób. Liczbę osób w rodzinie skarżącego organy obu instancji ustaliły w sposób odmienny - organ pierwszej instancji przyjął, że rodzina skarżącego liczy cztery osoby, a organ odwoławczy- że dwie ( Z. G. i J. G.), bowiem M. G. pozostaje na własnym utrzymaniu, a I. G. również pozostaje na własnym utrzymaniu, bowiem uzyskuje miesięcznie 2041,40 zł netto, czyli 24496,80 zł rocznie. Stwierdzić należy, że liczbę osób w rodzinie określa się według stanu rodziny istniejącego na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, a za członka rodziny może być uznana tylko osoba, która w tym momencie wchodzi w skład rodziny ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2019 r., publ. sygn. akt IV SA/Po 273/19, LEX nr 2683572). Przyznanie świadczenia zależy bowiem od aktualnej sytuacji dochodowej rodziny, którą ustala się na dzień złożenia wniosku. Mając na uwadze definicję rodziny, określoną w ustawie przyjąć należało, że w skład rodziny skarżącego wchodzi on sam - jako rodzic, pozostająca na jego utrzymaniu J. G., syn M. G. – bowiem w chwili złożenia wniosku pozostawał on na utrzymaniu ojca. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że M. G. dopiero od dnia 15 grudnia 2018 r. przestał być na utrzymaniu ojca Z. G. ( oświadczenie Z. G. i M. G. z dnia 18 lutego 2019 r. ). Dlatego też organ odwoławczy wadliwie nie zaliczył do rodziny w rozumieniu przepisów ustawy M. G., który w dniu składania wniosku nie pozostawał na własnym utrzymaniu. Co prawda zgodnie z art. 25 ust.1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne, jednak w niniejszej sprawie do zmiany ilości członków rodziny doszło dopiero w połowie grudnia 2018 r. Do rozstrzygnięcia pozostaje, czy I. G. można zaliczyć do "rodziny" w rozumieniu przepisów ustawy. Organ pierwszej instancji I. G. zaliczył do rodziny, nie dokonując żadnej analizy stanu faktycznego. Z kolei organ odwoławczy uznał, że nie można jej uznać za członka rodziny, bowiem nie utrzymuje się ona z połączonych dochodów, skoro uzyskuje miesięcznie dochód 2041,40 zł netto. Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa dokumenty dotyczące zatrudnienia I. G. i wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków. Z zaświadczenia o zarobkach z dnia 16 października 2018 r. wynika, że skarżąca została zatrudniona w A Spółce z o.o. w K., a wynagrodzenie netto za kwiecień 2018 r. wyniosło 2041,40 zł. Jednak z umowy o pracę z dnia 7 czerwca 2018 r., zawartej ze skarżącą przez ten sam podmiot wynika , że wynagrodzenie miesięczne zasadnicze brutto wynosi 1431,00 zł + dwie premie, których wielkości nie podano. Nie można w tej sytuacji podzielić poglądu organu odwoławczego co do wysokości zarobków I. G. , bowiem ich wysokość wskazana przez organ odwoławczy znajduje potwierdzenie jedynie w kwietniu 2018 r. Kwestia możliwości zaliczenia I. G. do rodziny w niniejszej sprawie wymaga ustaleń co do wysokości jej faktycznych zarobków w istotnym dla sprawy okresie, w celu rozważenia, czy jest ona członkiem rodziny utrzymującym się z połączonych dochodów tych osób. Kolejną kwestią jest to, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego istotne jest właściwe ustalenie dochodu rodziny , bowiem prawo to zależy od tego, czy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza, czy też nie przekracza kwoty wskazane w art. 5 ust.1 lub 2 ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Przywołany powyżej przepis art. 5 ust. 4-4c ustawy ma treść następującą: 4. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. 4a. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. 4b. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. 4c. Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Zauważyć należy, że z przywołanego wyżej art. 5 pkt 4b ustawy wynika, że dochód uzyskany musi być uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń. Wskazać w tym miejscu należy , że zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c oraz pkt 24 lit. c ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak już wyżej wskazano w aktach administracyjnych znajdują się dwa dokumenty dotyczące zatrudnienia skarżącej i wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków, które nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jaka kwota podlegałaby doliczeniu do dochodu rodziny z uwagi na zatrudnienie I. G.. Z zaświadczenia o zarobkach z dnia 16 października 2018 r. wynika, że skarżąca została zatrudniona w A Spółce z o.o. w K. na czas okreśIony od dnia 3 marca 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. , a wynagrodzenie netto za kwiecień 2018 r. wyniosło 2041,40 zł. Jednak z umowy o pracę z dnia 7 czerwca 2018 r., wynika , że umowa dotyczy okresu od 7 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. , a wynagrodzenie miesięczne zasadnicze brutto wynosi 1431,00 zł + dwie premie, których wielkości nie podano. Niejasne jest, dlaczego jedna z umów dotyczy okresu od 3 marca 2018 r., a druga od 7 czerwca 2018 r. , mimo że pierwsza z nich miałaby być zawarta do 31 stycznia 2020 r, tak samo jak druga. Niejasne jest, w jaki sposób i kiedy pierwsza z tych umów została rozwiązana ( skoro została zawarta na czas oznaczony). W konsekwencji wyjaśnienia by wymagało , czy w przypadku zaliczenia I. G. do rodziny w rozumieniu ustawy można byłoby mówić jedynie o uzyskaniu dochodu ( i w jakiej wysokości), czy też także o utracie dochodu. W przypadku natomiast uznania, że w skład rodziny wchodzą jedynie trzy osoby ( bez I. G.), konieczne byłoby ustalenie dochodu rodziny w takim właśnie składzie w celu ustalenia, czy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza czy też nie kwoty określone w art. 5 ust.1 lub 2 ustawy. Podkreślenia też wymaga, że w każdym z przypadków w razie konieczności organy są zobowiązane do rozważenia możliwości przyznania zasiłku rodzinnego w myśl art. 5 ust. 3 -3b ustawy, a poczynione rozważania powinny być przedstawione w sposób jasny i pozwalający na prześledzenie toku rozumowania i dokonanych obliczeń. Mając na uwadze powyższe Sąd, stwierdzając naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania. Tok rozumowania organów powinien być szczegółowo przedstawiony, a wydane decyzje winny odpowiadać wszelkim wymogom art. 107 § 3 k.p.a.