VIII SA/Wa 375/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Komendanta Głównego Policji, który powołując art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej określana jako: "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania M. C. (dalej także jako: "skarżący") od decyzji Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] stycznia 2015 r. dotyczącej odmowy uchylenia lub zmiany na podstawie art. 154 i art. 155 kpa decyzji ostatecznej - rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie zwolnienia M. C. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji – orzekł o: 1) uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uchylenia na podstawie art. 154 kpa decyzji ostatecznej – rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. z dnia [...] marca 2012 r. i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji; 2) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy uchylenia na podstawie art. 155 kpa decyzji ostatecznej – rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ podniósł, że rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w G. Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji M. C. i ustalił te datę na dzień [...] lutego 2012 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. M. C. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o przywrócenie do służby w Policji, który następnie doprecyzował pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wnosząc o uchylenie lub zmianę ostatecznego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. W tej sytuacji wniosek M. C. przekazano do rozpatrzenia według właściwości do KWP z/s w R. W rezultacie przeprowadzonego postępowania, Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. decyzją Nr [...] z dn. [...] stycznia 2015 r. odmówił M. C. uchylenia lub zmiany na podstawie art. 154 i art. 155 kpa decyzji ostatecznej – rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. KWP z/s w R. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W ustawowym terminie skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, której zarzucił brak należytej staranności w zebraniu materiału i wydaniu rozstrzygnięcia. KGP uzasadniając swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2015 r. (będące przedmiotem zaskarżenia) wskazał przede wszystkim, że kontrolowana decyzja KWP z/s w R. zapadła po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego obejmującego nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego obejmującego przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym, tj. na podstawie art. 154 i art. 155 kpa. Następnie organ odnosząc się do wniosku skarżącego, który wskazał art. 154 kpa jako podstawę prawną swojego żądania zmiany lub uchylenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji, stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie tryb przewidziany w art. 154 kpa nie jest właściwy do wzruszenia decyzji ostatecznej o zwolnieniu ze służby w Policji, bowiem strona niewątpliwie nabyła prawo w związku z dokonanym zwolnieniem ze służby. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy uchylenia na podstawie art. 154 kpa rozkazu personalnego Nr [...] KWP z/s w R. z dnia [...] marca 2012 r. i umorzenie postępowania I instancji w tym zakresie. Natomiast oceniając powyższy wniosek w kontekście art. 155 kpa, KGP wywiódł, że uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji na mocy której strona nabyła prawo jest instytucja szczególną, godząca w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanek umożliwiających jej zastosowanie musi być oczywiste, a właściwy organ ma obowiązek je wykazać. W tym kontekście KGP podniósł, że podstawą prawną zwolnienia M. C. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Okolicznościami uzasadniającymi natomiast zastosowanie powyższej regulacji był fakt, że w dniu [...] czerwca 2011 r. M. C. będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym. Przeprowadzone w sprawie postępowanie karne zostało zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...], który uznał M. C. winnym czynu z art. 178a § 1 kk i warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne na okres próby 1 roku, orzekając jednocześnie od wymienionego świadczenie pieniężne w wysokości [...] zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. W kontekście powyższego organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała jedynie jedna przesłanka do uwzględnienia wniosku skarżącego, tj. jego zgoda na uchylenie lub zmianę rozkazu o zwolnienie ze służby w Policji. Natomiast pozostałe przesłanki, tj. zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem strony nie zaistniały. Nastąpił bowiem konflikt tych dwóch interesów. W jasno sformułowanym interesie strony leży dalsze pełnienie służby. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) było rozwiązanie stosunku służbowego z M. C. w związku z popełnieniem przez niego ww. czynu zabronionego. Reasumując KGP podniósł, że zostało wykazane, że prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa, tj. uchylenia lub zmiany ostatecznego rozkazu personalnego o zwolnieniu M. C. ze służby w Policji, jest niemożliwa. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. C. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, przepisów Konstytucji RP, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy służbowe dopuściły się nadużycia uprawnień w związku ze zwolnieniem go ze służby w Policji, w jego ocenie wcale nie zachodziła oczywistość popełnienia przez niego czynu zabronionego. Naruszono zasadę domniemania niewinności z art. 5 kpk. Ponadto skarżący podniósł, że problematyczne są stwierdzenia organów Policji o wymogu niekaralności i posiadania nieposzlakowanej opinii przez policjantów, w sytuacji gdy w KPP w G. służbę w 2011 r. pełniło 60 policjantów, którzy mieli przedstawione zarzuty karne i nadal pełnili służbę. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie organów służbowych Policji w rezultacie postępowania przeprowadzonego na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r. o przywrócenie do służby w Policji, doprecyzowanego pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym ww. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego na podstawie którego został zwolniony ze służby w Policji. W związku z powyższym weryfikacji określonej w art. 155 kpa poddany został ostateczny rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. KWP z/s w R., na podstawie którego uchylono rozkaz personalny Nr [...] KPP w G. z dnia [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji M. C. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i ustalono te datę na dzień [...] lutego 2012 r., a w pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W ten sposób zostało zainicjowane postępowanie administracyjne, którego celem było zbadanie przesłanek określonych w art. 155 kpa (w części dotyczącej art. 154 kpa decyzja I instancji została uchylona i postępowanie umorzone), nadzwyczajnej zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką był ww. rozkaz personalny KWP z/s w R. z dnia [...] marca 2012 r. W takim postępowaniu nie badało się prawidłowości wydania samego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Przedmiotem decyzji wydanych przez organy obu instancji, było wskazanie wystąpienia lub niewystępowania przesłanek zawartych w art. 155 kpa, które umożliwiłyby zmianę rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2006 r., II OSK 594/06, LEX nr 315133). W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 16 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji administracyjnych, ostateczne decyzje administracyjne nie mogą być zmieniane w sposób dowolny. Albowiem "zasada określona w art. 16 § 1 kpa ma istotne znaczenie dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych opartych na decyzjach administracyjnych" (E. Ura, E. Ura Prawo administracyjne Warszawa 2002 s. 239). Przesłanki zmiany takiej decyzji administracyjnej powinny być stosowane w sposób ścisły i nie mogą być interpretowane tak, aby w rzeczywistości podważać zasady wymienione w treści art. 16 § 1 kpa, a więc "wzruszenie takich decyzji może nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawowe przesłanki określonej instytucji pozwalającej na odstępstwo od zasady trwałości, mają charakter bezsporny i oczywisty" (G. Łaszczyca, A. Matan, A. Marzysz Komentarz do art. 16 kpa opublikowany w LEX). W rozpatrywanej sprawie skarżący (po wezwaniu do uzupełnienia i do sprecyzowania) złożył wniosek o zmianę rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby w Policji, które jak to wykazał KGP, mogło być rozpoznane na podstawie art. 155 kpa. Przepis ten statuuje, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą stron uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmienieniu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W postępowaniu w trybie art. 155 kpa nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego (ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji). Natomiast uchylenie lub zmiana decyzji administracyjnej w trybie art. 155 kpa możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją ostateczną na mocy której strona nabyła prawo, 2) strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, 3) uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, 4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd podziela twierdzenia organu służbowego, tj. KGP, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka interesu społecznego, bowiem w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) było rozwiązanie stosunku służbowego z M. C. w związku ze zdarzeniem w którym brał udział w dniu [...] czerwca 2011 r. i w związku z którym Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne. Instytucja warunkowego umorzenia określona w kodeksie postepowania karnego nie ma skutków prawnych skazania, ale jest to uznanie winy oskarżonego w zakresie popełnienia zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu zabronionego. Powyższe skutkuje podstawą do przyjęcia oceny, że osoba taka nie posiada nieposzlakowanej opinii w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe, pomimo spełnienia pozostałych przesłanek do weryfikacji decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 155 kpa, stanowiło o braku zasadności skorzystania przez organy Policji z zastosowania tego trybu do skarżącego. Nie mogą też stanowić podstawy do uwzględnienia skargi wywody skarżącego o braku oczywistości popełnienia przez niego zarzuconego mu czynu zabronionego, naruszeniu zasady domniemania niewinności z art. 5 kpk, czy też okoliczności prowadzenia postępowań karnych wobec innych funkcjonariuszy KPP w G. Badanie przesłanki "oczywistości" popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego nie było przedmiotem kontrolowanego postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 155 kpa (powyższe zostało przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji) i organy służbowe Policji, jak to zostało już wyżej wskazane, nie mogły w kontrolowanym postępowaniu nadzwyczajnym dokonywać ponownej oceny merytorycznej zakończonego postępowania kadrowego. Podobnie brak podstaw do uwzględniania podnoszonych przez skarżącego argumentów w kontekście sytuacji innych policjantów. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.