II OSK 505/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: inspektor sądowy Monika Ciura po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej D. ... w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 729/20 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej D. ... w P. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2020 r. nr ... w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 729/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej D. ... w P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2020 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wspólnota Mieszkaniowa D. ... w P. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Sądowi pierwszej instancji, w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie: a) art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) polegające na uznaniu, że istnieje konieczność przymuszenia skarżącego do wykonania nakazanego obowiązku, podczas gdy skarżący stale podejmował działania bezpośrednio zmierzające do jego wykonania, przy czym za częściowe niewykonanie przedmiotowym robót nie ponosi on odpowiedzialności jak również nie stwarza żadnego zagrożenia b) art. 7 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wymierzenie skarżącemu grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy jest to bezprzedmiotowe ze względu na brak konieczności przymuszenia skarżącego do wykonania przedmiotowego obowiązku, z uwagi na fakt wykonania przez skarżącego większości nałożonych obowiązków, co stanowi z kolei naruszenie zasady niezbędności w postępowaniu administracyjnym, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w postanowieniu skutkowałoby uwzględnieniem skargi, c) art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wymierzenie skarżącemu grzywny w celu przymuszenia w wysokości zbyt wysokiej w stosunku do elementu, który miał zostać nie wykonany (jest w trakcie) d) naruszenie, art., 7 oraz 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie podstawy wysokości nałożenia grzywny w takiej a nie inne wysokości w sytuacji gdy ostatni element do wykonania nie stwarza zagrożenia, został zabezpieczony, jest w trakcie wymiany a w uzasadnieniu pominięto całkowicie kwestię z jakich przyczyn taka kwota ma być adekwatna w sytuacji gdy organ pierwszej instancji w tytule wykonawczym opisał wszystkie punkty decyzji zobowiązujące. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2020 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 marca 2020 r. o nałożeniu na skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2000 zł, na podstawie art. 119, art. 120, art. 121 § 1 i § 2 u.p.e.a. Z uwagi na zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty, kwestionujące zasadność nałożonej grzywny oraz jej wysokość, przypomnieć należy ustalenia, które miały istotne znaczenie dla podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Mianowicie egzekucja wszczęta została po stwierdzeniu przez organ powiatowy niewykonania w całości decyzji z 17 sierpnia 2018 r., którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego poprzez wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych w punktach 1-12. Konkretnie organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu postanowienia na to, że Wspólnota nie wykonała obowiązku w zakresie punktu 5 decyzji, dotyczącego uzupełnienia obróbek blacharskich na elewacjach budynku od strony ul. Dworskiego i ul. Kilińskiego. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że podejmowanie przez Wspólnotę czynności związane z wykonaniem ogólnego remontu wszystkich elewacji budynku nie mogły stanowić przesłanki do odstąpienia od egzekucji konkretnego obowiązku określonego ostateczną decyzją z 17 sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wojewódzki zaznaczył trafnie, że o wykonaniu obowiązku nałożonego w celu usunięcia nieprawidłowości występujących w budynku można mówić tylko, gdy zostaną wykonane wszystkie prace enumeratywnie wymienione w decyzji i dopiero wówczas prowadzenie egzekucji administracyjnej byłoby niezasadne. W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował stanowisko organów nadzoru podnosząc dodatkowo, że przyjęty przez Wspólnotę plan remontowy budynku nie zwalniał jej od wykonania robót budowlanych określonych punktem 5 decyzji. Zauważyć ponadto należy, że według egzekwowanej decyzji z 17 sierpnia 2018 r. wymienione w niej roboty budowlane z punktów 5-12 powinny być wykonane do 31 grudnia 2018 r., co jednak w sprawie nie nastąpiło. W rezultacie nie mógł być uwzględniony zarzut kasacyjny, w którym podniesiono przedwczesność i bezprzedmiotowość orzeczonej grzywny. Tymczasem kilkunastomiesięczna zwłoka w wykonaniu określonych robót budowlanych stanowiła niewątpliwie podstawę do zastosowania wobec skarżącej środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 u.p.e.a. Zgodzić się należało z argumentacją organu odwoławczego, że orzeczona w sprawie grzywna odpowiada wymogom wynikającym z zasad celowości, skuteczności i niezbędności. Trafnie organy obu instancji zwróciły uwagę, że stosownie do art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, uiszczone lub ściągnięte grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części. W tym kontekście uprawnione było również wnioskowanie organów obu instancji co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nałożona grzywna jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, co odpowiada wymogom ustanowionym w art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. Z tych względów nie podlegały uwzględnieniu zarzuty kasacyjne odnoszące się do przepisów art. 119 § 1 i § 2 oraz art. 7 § 3 u.p.e.a. Chybione okazały się także zarzuty, w których wskazano na naruszenie art. 121 u.p.e.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie podstawy wysokości nałożonej grzywny oraz wymierzenie jej w zbyt dużej kwocie. Zaznaczyć trzeba, że organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji wyczerpującą argumentację wykazującą zasadność orzeczonej grzywny w wysokości 2000 zł. Przede wszystkim trafnie uznał, że skoro maksymalna kwota grzywny może wynosić 10 000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.), to określenie jej wysokości na 2000 zł było adekwatne do okoliczności sprawy. W szczególności zgodzić się należało z organem odwoławczym, że wysokość grzywny określona została z uwzględnieniem tego, że niewykonanie przez skarżącą obowiązku dotyczyło tylko części robót budowlanych nakazanych egzekwowaną decyzją, wymierzenie zaś grzywny w niższej kwocie mogłoby nie przynieść zamierzonego skutku. W efekcie trafna była konkluzja organu odwoławczego, że grzywna w kwocie 2000 zł nie mogła być uznana za środek zbyt uciążliwy w stosunku do zakresu niewykonanego obowiązku, zwłaszcza, że zwłoka w jego realizacji wyniosła przeszło rok. Tym samym prawidłowa była ocena Sądu Wojewódzkiego, który w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że ustalona w dolnych dopuszczalnych granicach grzywna nie jest nadmierna w okolicznościach niniejszej sprawy. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4