II OZ 614/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 666/23 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 9 maja 2023 r. znak: AP-2.7840.33.2023.PZ(2) w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE M. G. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 9 maja 2023 r. znak: AP-2.7840.33.2023.PZ(2) w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarga nie została opłacona. Zarządzeniem z 25 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej P.p.s.a.) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie) wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe doręczono 1 sierpnia 2023 r. (zpo k. 19 akt). W piśmie z 7 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Wskazał na wadliwe postępowanie organów w sprawie, której dotyczy jego skarga i stwierdził, że wobec błędnie działających organów nie godzi się na ponoszenie kosztów w sprawie. Stwierdził też, że domaga się zmiany lub uchylenia zaskarżonego zarządzenia. W uzasadnieniu podniósł że złożoność sprawy i wsparcie prawne z jakiego korzysta w sprawie organ i deweloper zmuszają go do korzystania z pomocy prawnej. Obecnie ponoszenie przez niego dodatkowych kosztów jest niezmiernie trudne, gdyż pracuje jako nauczyciel przedmiotów zawodowych, a jego wynagrodzenie miesięczne jest zajęte przez ZUS w S. w celu multiplikacji składek na ubezpieczenie zdrowotne. Stwierdził też, że jest posiadaczem karty dużej rodziny. W dalszej części uzasadnienia wskazał na powody, które w jego ocenie sprawiają, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Wskazał, że aby cały proces mógł być przeprowadzony niezbędne staje się wsparcie i pomoc prawna o co niniejszym wnosi. Postanowieniem z 13 września 2023 r. sygn. akt II SPP/Sz 114/23 starszy referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata odmówił ustanowienia adwokata. Oceniając sytuację majątkową i rodzinną skarżącego starszy referendarz uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszty ustanowienia adwokata. Nie znalazł podstaw do uznania skarżącego za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji finansowej, nie będącej w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego wywołanego skargą. Postanowienie to zostało doręczone 19 września 2023 r. i nie zostało zaskarżone w terminie do tego przewidzianym co oznacza, że jest prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jak stanowi art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału wzywa wnoszącego skargę do opłacenia należnego od niej wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie określa § 2 ust. 5 rozporządzenia, stanowiąc, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Niewątpliwie przedmiotowa skarga jest skargą na decyzję wydaną przez organ w wyniku wznowienia postępowania, które zakończone było wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Zatem wysokość wpisu określał ww. przepis rozporządzenia. Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, który jest jednym z kosztów sądowych odpada w sytuacjach wskazanych w art. 239 § 1 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że sprawa skarżącego nie dotyczy skargi z zakresów wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a- h, ani nie jest on podmiotem wskazanym w art. 239 § 1 pkt 2-3 P.p.s.a. Wobec odmownego rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i nie wystąpienia przez skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w całości ani w części (brak zaznaczenia takiego żądania w formularzu PPF) należy stwierdzić, że skarżący nie uzyskał także zwolnienia od kosztów postępowania w procedurze prawa pomocy – art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału II zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. mając na uwadze, że składając skargę skarżący nie uiścił wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi postąpił zgodnie z prawem wzywając go do uiszczenia tegoż wpisu w wysokości 200 zł. Zatem bezzasadny jest stanowisko wyrażone w zażaleniu, że wobec błędnie działających organów skarżący nie jest zobligowany do ponoszenia kosztów sądowych postępowania, które przecież sam zainicjował w obronie swych praw. W tych okolicznościach sprawy zarządzenie Przewodniczącego Wydziału uznać należało za prawidłowe i nie podlegało ono uchyleniu ani zmianie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.