II GZ 439/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 531/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I Postanowieniem z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 531/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie wycofania produktu z obrotu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wykonanie decyzji nakazującej wycofanie produktów z obrotu może przynosić zmiany w zakresie działalności danego podmiotu (wnioskodawcy), ale nie oznacza to, że w każdym przypadku zmiany takie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnił, że tona wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania tzw. ochrony tymczasowej. Twierdzenia te powinny być przynajmniej w pewnym zakresie - poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na ich weryfikację. Sąd stwierdził, że we wniosku strona skarżąca nie podała szacowanej kwoty strat, nie uprawdopodobniła jak duże to będą koszty w stosunku do ogólnej sytuacji finansowej skarżącego. Niemożliwa zatem stała się ocena wpływu jaki mieć może konieczność wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową skarżącego II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez stwierdzenie nieważności rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji lub wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Wydanemu w sprawie postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 156 § 1 ust. 5 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nadanie decyzji Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności i odmowy wstrzymania tego rygoru, mimo że zarówno cała decyzja jak i rygor natychmiastowej jej wykonalności dotknięty jest wadą nieważności, gdyż są niewykonalne, a niewykonalność ma charakter trwały; 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. mimo istnienia przesłanek to uzasadniających, związanych z brakiem obiektywnej możliwości wykonania zaskarżonej decyzji przy dołożeniu przez skarżącego odpowiedniej staranności i nakładów finansowych, co finalnie doprowadzi do powstania dalszych konsekwencji prawnych wobec skarżącego związanych z brakiem wywiązania się z nałożonego przez organy administracji publicznej obowiązku. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem prawidłowa była ocena wniosku strony o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga również, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżący nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Niewątpliwie tego rodzaju informacje pozwoliłyby na ocenę bieżącej sytuacji finansowej skarżącego w zakresie możliwości wywołania wykonaniem zaskarżonej decyzji jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Odnosząc się natomiast do kwestii dotknięcia wadą nieważności decyzji oraz rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 1 petitum zażalenia) wskazać należy, że zarzut ten w istocie zmierza do merytorycznej analizy zasadności zarzutów skargi, a jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie bada się zasadności samej skargi, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadami uzasadniającymi jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Na marginesie wskazać także należy, że negatywnie rozpoznane żądanie strony nie neguje możliwość ponownego ubiegania się o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., omówionych na wstępie rozważań. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.