III OSK 5625/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2483/19 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego i przekazania postępowania Uczelni [...] w W. do dalszego procedowania 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od P.P. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2483/19 oddalił skargę P.P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego i przekazania postępowania Uczelni [...] w W. do dalszego procedowania. Uznając stanowisko organu za prawidłowe, Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter i cechuje je znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy k.p.a., co oznacza, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie mają w nim zastosowania. Powyższe dotyczy również postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją, w którym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowanie dowodowe ograniczone jest wyłącznie do recenzji jednego lub dwóch recenzentów, a uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji -zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem – nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Powód uchylenia zaskarżoną decyzją uchwały Rady Wydziału z [...] czerwca 2017 r. stanowiło naruszenie formalne, tj. wyznaczenie prof. T.G. na przewodniczącego komisji habilitacyjnej, podczas gdy brał on udział w uprzednich postępowaniach habilitacyjnych skarżącego. Sąd I instancji wyjaśnił, że powyższe naruszenie natury formalnej, przesądziło o braku analizy pozostałych zarzutów odwołania, czyniąc merytoryczną analizę przedwczesną. Bez wpływu na wynik sprawy pozostało wyznaczenie przez Centralną Komisję innej jednostki do dalszego postępowania habilitacyjnego niż żądał skarżący, albowiem jest to dyskrecjonalne uprawnienie organu odwoławczego jak również zarzut, że zaskarżona decyzja nie nakazuje wymiany całego składu komisji habilitacyjnej, podczas, gdy wątpliwość co do bezstronności zachodzi tylko względem prof. T.G. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P.P. zarzucając mu naruszenie: 1/ przepisów postępowania, tj. art. 19 w zw. z art. 21 p.p.s.a. i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. przez udział w posiedzeniu 11 grudnia 2020 r. asesor WSA Joanny Kruszewskiej-Grońskiej, która winna złożyć stosowne oświadczenie o powstrzymaniu się od udziału w sprawie z racji na powiązania rodzinne z Wiceprezesem WSA w Warszawie, wiedząc, że skarżący pozostaje z nim w konflikcie; 2/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z 2 listopada 2020 r. dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak rozpoznania (bądź nieuwzględnienie) przez Radę Wydziału wniosku o zawieszenie postępowania habilitacyjnego toczącego się na Wydziale [...] U. w O. zawartego w piśmie z [...] czerwca 2017 r.; 3/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r., tj. naruszenie art. 29 ust. 1 u.s.n oraz art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. przez nierozpoznanie wniosku zawartego w piśmie z [...] czerwca 2017 r. o zmianę uchwały Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] kwietnia 2016 r. w zakresie powołania Komisji Habilitacyjnej w części dotyczącej dr hab. J.K. – pełniącej funkcję sekretarza oraz o uchylenie uchwały Rady [...] U. [...] w O. o powołaniu w charakterze recenzenta dr hab. K.S. i wyeliminowanie ich uczestnictwa w postępowaniu habilitacyjnym; 4/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r., tj. naruszenie art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 128 k.p.a. poprzez wyznaczenie nowego recenzenta wobec śmierci prof. zw. dra hab. S.P.; 5/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r., tj. naruszenie art. 29 u.s.n. poprzez pominięcie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (treści recenzji i załączonych do wniosku dokumentów) i zaniechanie sporządzenia uzasadnienia faktycznego z uwzględnieniem pozytywnych recenzji, których w ogóle nie dostrzeżono; 6/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r., tj. naruszenie przez Dziekana dyspozycji art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 107 § 1 i art. 24 § 3 k.p.a przez prowadzenie obrad a następnie sporządzenie i podpisanie zaskarżonej uchwały w sytuacji kiedy uprzednio powołał Komisję, której przewodniczył dokonując kłamliwych ustaleń w zakresie braku publikacji oraz co do dalszych losów habilitacji, co winno skutkować wyłączeniem go z urzędu od dalszego procedowania w sprawie habilitacji skarżącego po [...] października 2016 r. oraz z uwagi na jednoznaczne negatywne nastawienie do toczącego się postępowania; 7/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r., tj. naruszenie dyspozycji art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dokumentacji przekazanej przez Komisję Habilitacyjną oraz całości zgromadzonej dokumentacji w ramach zasady czynnego udziału strony w postępowaniu; 8/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r. tj. naruszenia dyspozycji art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się w motywach decyzji do argumentacji prof. dra hab. B.S. zawartej in fine opinii, że "nie ma przeszkód prawnych do (...) wyznaczenia nowego przewodniczącego komisji pozostałych członków", co Centralna Komisja w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pominęła. Skarżący wniósł o wskazanie przez Sąd w motywach wyroku, że całkowita wymiana wszystkich członków Komisji Habilitacyjnej jest możliwa i nie narusza prawa; 9/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r. tj. naruszenia dyspozycji art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się w motywach decyzji do argumentacji prof. dra hab. B.S. zawartej in fine opinii, że również uchwała Komisji Habilitacyjnej z [...] czerwca 2017 r. wymaga wyeliminowania jej z obrotu prawnego; 10/ art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak oceny przez WSA posiadanych kompetencji przez prof. K.Z. i prof. B.S. co zostało wykazane w początkowych zarzutach skargi kasacyjnej, a winno skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu ze wskazaniem na potrzeby powołania kompetentnych osób, które nie będą uchylać się od oceny stawianych zarzutów. W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. Nadto skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podać należy, iż w związku z brakiem odpowiedzi pełnomocnika organu, czy wyraża zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na fakt, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowanie o nadanie stopnia naukowego jest oceniane przez sądy administracyjne z poszanowaniem szeroko rozumianej autonomii dotyczącej środowiska naukowego. Postępowanie przed Centralną Komisją cechuje znaczna odrębność od postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a, a osoba której ono dotyczy nie korzysta z prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności za bezzasadny uznać należało zarzut braku odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego. WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku szczegółowo wyjaśnił zasady stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu habilitacyjnym. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela również zarzutu nieważności postępowania postawionego w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. a dotyczącego naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przywołany przepis stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Tymczasem w aktach niniejszej sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów wskazujących na zaistnienie dwóch przywołanych przesłanek bądź jednej z nich. Również skarżący kasacyjnie ani nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów, ani nie uzasadnił szczegółowo na czym polegało zaistnienie nieważności w niniejszej sprawie. Podobnie bezzasadny okazał się być zarzut naruszenia art. 19 w zw. z art. 21 p.p.s.a. przez udział w posiedzeniu 11 grudnia 2020 r. asesor WSA Joanny Kruszewskiej-Grońskiej, która zdaniem skarżącego kasacyjnie winna złożyć oświadczenie o powstrzymaniu się od udziału w sprawie z racji na powiązanie rodzinne z wiceprezesem WSA w Warszawie, wiedząc, że skarżący pozostaje z nim w konflikcie. W myśl art. 21 p.p.s.a. po stronie sędziego istnieje obowiązek zawiadomienia o zachodzącej podstawie wyłączenia. Skoro Pani asesor takiego oświadczenia nie złożyła, to tym samym uznała, że w sprawie nie zachodzą wątpliwości co do jej bezstronności skutkiem czego brak jest podstaw do podważenia tego stanowiska pomimo subiektywnego przekazu skarżącego kasacyjnie. Przy czym pomimo podnoszonych zastrzeżeń skarżący kasacyjnie nie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego. Oddaleniu podlegał również zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak oceny przez WSA zarzutu podniesionego w piśmie z listopada 2020 r., tj. naruszenie art. 29 ust. 1 u.s.n. oraz art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. przez nierozpoznanie wniosku zawartego w piśmie z [...] czerwca 2017 r. o zmianie uchwały Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z [...] kwietnia 2016 r. w zakresie powołania Komisji Habilitacyjnej w części dotyczącej dra hab. J.K. i recenzenta dra hab. K.S. Jak wynika z wydanej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzji – uchylono zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. a postępowanie przekazano Uczelni [...] w W. Jednocześnie z uzasadnienia rzeczonej decyzji wynika, że w toku postępowania habilitacyjnego winien być wyznaczony nowy Przewodniczący Komisji Habilitacyjnej oraz, że pozostawiono możliwość zmiany składu Komisji Habilitacyjnej. Z uwagi na powyższe przywołane zarzuty są bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie habilitacyjne prowadzone będzie przed nową Uczelnią i zakończy je uchwała od której przysługuje odwołanie. Z wyżej opisanych powodów nie mógł też zostać uwzględniony zarzut kasacyjny dotyczący braku oceny przez WSA w uzasadnieniu wyroku zarzutu podniesionego w piśmie z [...] listopada 2020 r. dotyczącego naruszenia art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 128 k.p.a. przez wyznaczenie nowego recenzenta wobec śmierci prof. zw. dra hab. S.P. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów dotyczących braku oceny przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku proceduralnych kwestii dotyczących postępowania habilitacyjnego podniesionych w piśmie z [...] listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku przedstawił stanowisko dotyczące specyfiki postępowania dotyczącego nadawania stopni i tytułów naukowych oraz zasadnie wskazał na ograniczoną ingerencję sądów administracyjnych w tym zakresie. Nie można podzielić również zarzutu kasacyjnego dotyczącego uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do dokumentacji przekazanej przez Komisję habilitacyjną. Na wniosek skarżącego w dniu [...] lipca 2017 r. została mu ona udostępniona, nadto dostępna była również na stronie internetowej Wydziału. Za pozbawiony podstaw prawnych uznać należało również zarzut kasacyjny wywodzący brak oceny przez WSA kompetencji prof. K.Z. i prof. B.S. Jak już wyżej wskazano, z uwagi na specyfikę postępowania w przedmiocie nadawania stopni naukowych, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw prawnych aby sądy administracyjne dokonywały tego typu oceny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.