III FSK 1080/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Anna Iwaszkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 151/23 w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 listopada 2022 r., nr 1001-ICK.500.6.2022.6.EK w przedmiocie kary porządkowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 151/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę B. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "Organ") z dnia 17 listopada 2022 r., utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 11 lipca 2022 r. (dalej: "Naczelnik") w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżył go w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy, wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, przekazanie sprawy właściwemu sądowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi. Dodatkowo Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Strona zarzuciła na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania wskazując, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 262 § 1 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p.") w związku z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 813 ze zm., dalej: "u.k.a.s."), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że działanie B. S. nosi znamiona "nieuzasadnionej odmowy" przedłożenia żądanych przez organ dokumentów - znajdujących się w wyłącznym posiadaniu Spółki, podczas gdy podatnik (Skarżący) nie miał uprawnienia do żądanej dokumentacji. Dyrektor skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest kwestia zasadności nałożenia kary porządkowej, tj. zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p., w związku z art. 94 ust. 2 u.k.a.s. Zdaniem Skarżącego organy podatkowe nieprawidłowo zastosowały powyższe przepisy i błędnie uznały, że działanie Skarżącego nosi znamiona "nieuzasadnionej odmowy" przedłożenia żądanych przez organ dokumentów, znajdujących się w wyłącznym posiadaniu Spółki, podczas gdy podatnik (Skarżący) nie miał uprawnienia do żądanej dokumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p., w związku z art. 94 ust. 2 u.k.a.s., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że działanie Skarżącego, nosi znamiona "nieuzasadnionej odmowy" przedłożenia żądanych przez Organ dokumentów - znajdujących się w wyłącznym posiadaniu Spółki, które to okoliczności mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do postanowień art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p., strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego, bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach - mogą zostać ukarani karą porządkową do 3000 zł (kwota obowiązująca w 2022 r.). Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że do czasu wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie uchylenia kary porządkowej, skierowano do Skarżącego cztery wezwania do przedłożenia kopii ksiąg rachunkowych i wskazanych dokumentów źródłowych dotyczących przychodów i kosztów uzyskania przychodów Spółki, w której był w 2017 r. wspólnikiem oraz do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących działalności tej Spółki. Wezwania z 14 czerwca 2021 r. oraz 21 października 2021 r. stanowiły podstawę nałożenia na skarżącego pierwszej kary porządkowej w wysokości 1.500 zł. Pomimo tego Skarżący nadal nie przedłożył wskazanych w wezwaniach dokumentów i wyjaśnień. W tej sytuacji Naczelnik skierował do kontrolowanego kolejne dwa wezwania z 22 listopada 2021 r. i 13 maja 2022 r., a następnie 9 czerwca 2022 r. postanowił o nałożeniu na Stronę kolejnej kary porządkowej, tym razem w wysokości 3.000 zł. Wszystkie wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich, może spowodować ukaranie karą porządkową (art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p.), jednak zarówno dokumentacja, jak i wyjaśnienia nie zostały dostarczone w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w czasie gdy organ podatkowy zażądał od Skarżącego dokumentów i wyjaśnień, Skarżący był już komplementariuszem w spółce komandytowej. Zmiana formy jego udziału w Spółce z komandytariusza na komplementariusza, nastąpiła bowiem z dniem 27 maja 2021 r., zaś wezwania Naczelnika skierowano do niego w dniach 14 czerwca 2021 r. i 21 października 2021 r. Spółkę wezwano zaś do przedłożenia dokumentów w dniu 27 sierpnia 2021 r. Skarżący pełnił funkcję komandytariusza Spółki do 26 maja 2021 r., a jednocześnie w tym okresie był także jej prokurentem. W dniu 27 maja 2021 r. Skarżący uzyskał status komplementariusza. Skarżący mógł zatem swobodnie reprezentować Spółkę po 27 maja 2021 r., jako jej komplementariusz. Tym samym, działanie Skarżącego nosi znamiona "nieuzasadnionej odmowy" przedłożenia żądanych przez Organ dokumentów, znajdujących się w posiadaniu Spółki. Zasadne było zatem nałożenie w stosunku do Skarżącego kary porządkowej, tj. zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. Nie było podstaw prawnych do jej uchylenia na podstawie art. 262 § 6 o.p. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Krzysztof Przasnyski s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Jacek Pruszyński