I FZ 325/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 210/21 w przedmiocie odmowy przewrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 listopada 2020 r. nr 2401-IOV4_.4103.1.113.2018.11.ID-Rz UNP: 2401-20-219614 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 210/21 oddalił skargę A. J. (powoływanej dalej jako: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (podatek VAT) za styczeń 2012 r. (wyrok dostępny jest w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 12 czerwca 2023 r. po przeprowadzeniu w sprawie rozprawy w dniu 6 czerwca 2023 r. Skarżąca nie stawiła się na wyznaczonym terminie rozprawy. Skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pismem z dnia 20 lipca 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca złożyła również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że skontaktowała się z telefonicznie z biurem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przed wyznaczonym terminem rozprawy na dzień 6 czerwca 2023 r., aby wyjaśniono jej treść doręczonego zawiadomienia. W trakcie rozmowy skarżąca zrozumiała, że jej obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa a po zapadnięciu wyroku będzie mogła złożyć wniosek o jego uzasadnienia na piśmie i ewentualne odwołanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała również, że z treści rozmowy telefonicznej wynikało, że wyrok, który zapadnie w sprawie zostanie jej doręczony w formie listowej. Następnie, w dniu 17 lipca 2023 r. w czasie rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu skarżąca została poinformowana, że wyrok w sprawie zapadł w dniu 12 czerwca 2023 r. Skarżąca nie została powiadomiona o nowym terminie rozprawy w dniu 12 czerwca 2023 r. Skarżąca dowiedziała się wówczas, że na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku miała siedem dni od dnia ogłoszenia wyroku. W związku z tym, termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 19 czerwca 2023 r. Skarżąca podniosła, że nie ma wykształcenia prawniczego i opierała się jedynie na uzyskanych informacjach podczas rozmowy telefonicznej, a więc bez swojej winy nie złożyła wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku z dnia 12 czerwca 2023 r. Skarżąca podkreśliła, że zwracała się o ustanowienie jej pełnomocnika z urzędu, jednak jej wniosek został załatwiony odmownie. Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Wydział Informacji Sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach poinformował, że skarżąca w terminie od 16 maja 2023 r. (data doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy) do dnia 6 czerwca 2023 r. (termin rozprawy) nie kontaktowała się z tym wydziałem celem zasięgnięcia informacji o sprawie. Postanowieniem z dnia 4 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw. Sąd podkreślił, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 6 czerwca 2023 r., a w zawiadomieniu z dnia 26 kwietnia 2023 r. pouczono stronę o terminie, w jakim powinna złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w sytuacji oddalenia skargi. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynikało, że skarżąca nie zgłosiła w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ nie wiedziała kiedy wyrok został wydany. Skarżąca pozostawała w przekonaniu, że odpis wyroku zostanie jej doręczony z urzędu przesyłką pocztową. Uzasadniając powyższe twierdzenia skarżąca powołała się na informacje, które miały zostać jej przekazane podczas rozmowy telefonicznej przez pracownika Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, przeprowadzonej przez nią przed wyznaczonym na dzień 6 czerwca 2023 r. terminem rozprawy. Natomiast z informacji przekazanej przez Wydział Informacji Sądowej wynikało, że skarżąca w okresie od 16 maja 2023 r. do dnia 6 czerwca 2023 r. nie kontaktowała się Wydziałem Informacji Sądowej. Tym samym skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które miałyby uprawdopodobnić jej twierdzenia, jak również żadnych innych okoliczności, które miałyby wpływ na ustalenie, że nie ponosi ona winy w niedochowaniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła jego wydanie z naruszeniem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) powoływanej dalej jako P.p.s.a. przez odmówienie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca spełniła przesłankę zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw uzasadniającą uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r., oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku VAT za styczeń 2012 r. Wyrok ten został ogłoszony w dniu 12 czerwca 2023 r., natomiast wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z uzasadnieniem skarżąca złożyła w dniu 17 lipca 2023 r. Przechodząc na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że spór w rozpatrywanej sprawie w zasadzie sprowadza się do zbadania, czy wymóg uprawdopodobnienia określony w art. 87 § 2 P.p.s.a., przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu został spełniony. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny wystąpienia tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca z opisanego obowiązku nie wywiązała się. Zarówno we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, na których oparła swój wniosek o przywrócenie terminu. Twierdzenie o uzyskaniu informacji w wyniku rozmowy telefonicznej jest gołosłowne i nie może stanowić samodzielnej podstawy do uwzględnienia przedstawionych żądań. W takiej sytuacji ocena działania skarżącej musi zostać dokonana z uwzględnieniem faktu, że nie wzięła ona udziału w rozprawie, o której została powiadomiona, a zatem ponosi pełną odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy, która odbyła się bez jej obecności. Skarżąca mogła liczyć się z możliwością odroczenia przez sąd ogłoszenia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również twierdzenia sądu pierwszej instancji o braku staranności w dbaniu o własne interesy przez skarżącą. Przede wszystkim świadczy o tym fakt, że skarżąca nie podjęła niezwłocznie czynności zmierzających do ustalenia wyniku zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżąca podjęła takie czynności dopiero w dniu 17 lipca 2023 r., a więc ponad miesiąc po wydaniu w sprawie wyroku. Tym samym dalsze działania skarżącej wskazują jedynie na chęć ,,przerzucenia odpowiedzialności’’ za własne uchybienia na sąd pierwszej instancji, a nie na dezinformację, której Naczelny Sąd Administracyjny w świetle dokonanych ustaleń nie daje wiary. W świetle powyższego należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. prawidłowa była odmowa przez sąd pierwszej instancji przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Sylwester Golec .........................