II SAB/Bd 86/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku E. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku E. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz E. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE 1. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Fundacja (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: - przekazania dwustronnych skanów delegacji wystawionych w Urzędzie Gminy I. dla Wójta Gminy na wyjazdy służbowe w okresach: 25-31.10.2020 r. oraz 19-23.10.2021 r., - przekazania dwustronnych skanów faktur za pobyty hotelowe związane z delegacjami wystawionymi w Urzędzie Gminy I. dla Wójta Gminy w okresach: 25-31.10.2020 r. oraz 19-23.10.2021 r. Uzasadniając skargę strona wskazała, że wniosła o udostepnienie żądanych informacji za pomocą poczty elektronicznej z podpisem elektronicznym na wskazany przez nią adres. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. 2. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2023 r. udzielił odpowiedzi na wniosek, zaś dokument z odpowiedzią podpisał podpisem elektronicznym zgodnie z żądaniem skarżącej. W wyniku ustaleń powziętych po wpłynięciu skargi stwierdzono, że odpowiedź na wniosek została omyłkowo wysłana jedynie na adres e-mail pracownika Urzędu Gminy zajmującego się przedmiotową sprawą merytorycznie, a do którego pismo to miało zostać przesłane do wiadomości. W związku z powyższym organ w dniu [...] czerwca 2023 r. ponownie wysłał odpowiedź na wniosek opatrzoną podpisem elektronicznym na prawidłowy adres e-mail skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 3. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu wskazania wymaga, że stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej "u.d.i.p.") podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy na piśmie o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym ww. ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Na gruncie wyżej wskazanych przepisów analizowanej ustawy, bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany taką informacją nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też, że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc, że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują (por. wyrok WSA w Olsztynie z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 166/21). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez tę stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. 4. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu [...] kwietnia 2023 r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: - przekazania dwustronnych skanów delegacji wystawionych w Urzędzie Gminy I. dla Wójta Gminy na wyjazdy służbowe w okresach: 25-31.10.2020 r. oraz 19-23.10.2021 r., - przekazania dwustronnych skanów faktur za pobyty hotelowe związane z delegacjami wystawionymi w Urzędzie Gminy I. dla Wójta Gminy w okresach: 25-31.10.2020 r. oraz 19-23.10.2021 r. W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości i nie jest w sprawie kwestionowane, że żądania zawarte we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. dotyczą informacji publicznej. W świetle powyższego organ, do którego skierowano przedmiotowy wniosek winien był podjąć działania w celu jego załatwienia i udostępnić stronie żądaną informację w terminie nie późniejszym niż 14 dni od daty otrzymania wniosku. Jak wynika z akt sprawy, wnioskowana informacja publiczna została udostępniona stronie w dniu [...] czerwca 2023 r., a więc po upływie ustawowego terminu do rozpoznania wniosku strony. Oznacza to, że organ nie pozostaje już w bezczynności i bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku skarżącej, albowiem przedmiot postępowania sądowego, jakim była bezczynność strony przeciwnej, przestał istnieć w dacie orzekania. Wskazać jednak należy, że podjęcie działania przez podmiot, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu temu podmiotowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter bezczynności organu Sąd wziął pod uwagę, że Wójt niezwłocznie po wpłynięciu skargi udostępnił stronie wnioskowane informacje, a wcześniejsza bezczynność wynikała z błędnie wpisanego adresu e-mail adresata wiadomości. W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu była wynikiem celowego i niezgodnego z prawem działania. Podkreślenia wymaga, że organ wysłał odpowiedź dotyczącą żądanych przez skarżącą informacji już w dniu [...] maja 2023 r., tj. w ustawowym terminie, jednakże w wyniku omyłki wiadomość e-mail, która miała zostać przesłana także do wiadomości pracownika Urzędu Gminy zajmującego się sprawą merytorycznie, została przesłana tylko do niego. 5. Z tych wszystkich powodów Sąd w pkt 1 wyroku, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł w pkt 3 wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził w pkt 2 wyroku, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, na którą składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi.