II OSK 478/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 691/21 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 31 maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany planu miejscowego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 691/21 oddalił skargę M. F. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 31 maja 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z 10 lutego 2021 r. ustalającą opłatę planistyczną w wysokości 428,20 zł, z tytułu wzrostu wartości udziału stanowiącego 1/4 prawa własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni 0,1100 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach prowadzi księgę wieczystą nr [...], na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zobowiązującą do jej uiszczenia skarżącego. 2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego: a) art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, dalej upzp) przez błędną wykładnię polegającą na wadliwej interpretacji treści normy prawnej, w wyniku której Sąd przyjął, że obejmuje on swoją treścią również zbycie udziału we współwłasności co skutkowało przyjęciem, iż rozporządzenie przez M. F. swoim udziałem doprowadziło do zbycia fizycznie określonej części nieruchomości; b) art. 36 ust. 4 upzp przez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy będące konsekwencją błędnej wykładni; c) art. 195 i art. 198 Kodeksu cywilnego przez pominięcie przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy i nie uwzględnienie przy rozstrzygnięciu; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) polegające na istotnych brakach w wywodzie prawnym sądu, bazowanie na wadliwych ustaleniach fatycznych opartych na powołanym w sprawie zarówno przez organ I jak i II instancji orzecznictwie odnoszącym się do odmiennego stanu faktycznego, co skutkowało przyjęciem za podstawę rozstrzygnięcia najwyraźniej powołane orzeczenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 3.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. 3.3. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest dopuszczalność ustalenia opłaty planistycznej w przypadku zbycia udziału w nieruchomości. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w świetle art. 36-37 upzp instytucja ulepszenia planistycznego opiera się na kumulatywnym spełnieniu następujących przesłanek: uchwaleniu planu miejscowego lub jego zmiany, wzroście wartości nieruchomości oraz zbyciu nieruchomości. Przy tym dokonując wykładni użytego w art. 36 ust. 4 upzp pojęcia "zbycie nieruchomości", należy stwierdzić, że choć w przepisie tym jest mowa o zbyciu "nieruchomości" bez dodatkowego określenia "w całości lub w części", to w pojęciu zbycia mieści się również zbycie idealnej części określonej jej ułamkiem. Tylko w ten sposób możliwe jest bowiem osiągnięcie celu ustalenia opłaty planistycznej, jakim jest obciążenie właścicieli opłatą o charakterze daniny publicznej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym uchwaleniem bądź zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takie ugruntowane stanowisko akceptowane jest w orzecznictwie (por. wyroki NSA z: 10 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 505/09, 14 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2216/12), a także w opracowaniach doktrynalnych (por. Z. Niewiadomski red., Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz, Warszawa 2011, s. 301; I. Zachariasz, (w:) H. Izdebski, I. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz Lex, Warszawa 2013, s. 234 i n.). 3.4. W związku z powyższym należy uznać, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 36 ust. 4 upzp. Skoro bowiem właściciel nieruchomości na skutek uchwalenia bądź zmiany planu zagospodarowania może osiągnąć korzyści z powodu wzrostu jej wartości, to korzyść ta aktualizuje się zarówno w przypadku zbycia jej jako całości, jak również w razie zbycia części nieruchomości bądź udziału we współwłasności takiej nieruchomości. Przy tym nie mają przy tym znaczenia dla określenia wzrostu wartości subiektywne zamiary właściciela (współwłaścicieli) co do sposobu korzystania z nieruchomości. Okoliczność pomocniczego odwołania się do uchwały NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt OPK 17/98 oraz wyroku WSA w Gdańsku z 20 listopada 2013 r II SA/Gd595/13 wskazujących na kierunek celowościowej wykładni pojęcia zbycia w ramach instytucji ulepszenia planistycznego nie może dyskwalifikować tego wyniku wykładni. W związku z powyższym zarzuty naruszenia art. 36 ust. 4 upzp są nieusprawiedliwione. 3.5. Natomiast powoływane w skardze kasacyjnej art. 195 i art. 198 Kodeksu cywilnego nie modyfikują treści art. 36 ust. 4 upzp ani w żaden sposób nie wpływają na wykładnię pojęcia "zbycie nieruchomości". Dlatego również zarzut naruszenia tych przepisów jest nieusprawiedliwiony. 3.6. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Zaakcentować trzeba, że w ramach powyższego zarzutu nie można zwalczać samej oceny prawnej zawartej w zaskarżonym wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawarto w nim stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż wskazywane w skardze kasacyjnej istotne braki w wywodzie prawnym Sądu, bazowanie na wadliwych ustaleniach faktycznych nie spełniają tego kryterium, a analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wymaganiom stawianym w tym przepisie, tj. zawarto w nim zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska skarżącego, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. 3.7. Reasumując, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. 3.8. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa orzekł, jak w sentencji.