I SA/Łd 751/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r. nr 1001-IEE-1.7192.92.2023.2.UJ w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu R. G. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. UZASADNIENIE Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna (dalej: organ egzekucyjny, NUS) prowadzi wobec K. B. (dalej: skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia z 27 marca 2023 r.: nr [...] (na zaległość w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionej faktury za okres od marca do kwietnia 2008 r., za czerwiec 2008 r. oraz za sierpień 2008 r.) oraz nr [...] (na zaległość w podatku od towarów i usług z tytułu wystawionej faktury za okres od września do grudnia 2008 r.). Podstawę wystawienia tych tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) z dnia 26 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do kwietnia 2008 r., za czerwiec 2008 r. oraz za okres od sierpnia do grudnia 2008 r. Na podstawie tych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował do m. - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - zawiadomienie z dnia 12 kwietnia 2023 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie zostało odebrane przez dłużnika zajętej wierzytelności tego samego dnia, natomiast przez skarżącego – w dniu 28 kwietnia 2023 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. W odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu m. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. poinformował organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji, wskazując jednocześnie organy egzekucyjne, które dokonały zajęcia rachunku bankowego skarżącego. W dniu 8 maja 2023 r. do NUS wpłynęło pismo skarżącego z dnia 5 maja 2023 r., zatytułowane: skarga na czynności egzekucyjne, w którym powołując się na art. 54 u.p.e.a. skarżący zaskarżył dokonaną 12 kwietnia 2023 r. czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W złożonej skardze wskazał, że na wydruku pisma sporządzonego w postaci elektronicznej brak jest podpisu osoby, która je wystawiła oraz że wydruki tytułów wykonawczych z dnia 27 marca 2023 r. nie są podpisane przez upoważnionego pracownika NUS. Zdaniem skarżącego, powyższe dokumenty są według przepisów nieważne. Dodał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt I FSK 1729/17 uchylił decyzję DIAS z dnia 25 lipca 2016 r. w przedmiocie obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług z faktur wystawionych w miesiącach: marzec, kwiecień, sierpień - grudzień 2008 r., w związku z czym skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. NUS oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną. Po rozpatrzeniu wniesionego na to postanowienie zażalenia skarżącego DIAS postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 r. utrzymał je w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na to postanowienie skarżący zarzucił, że czynności egzekucyjne zostały dokonane z naruszeniem prawa i potrzymał swoje stanowisko z dotychczasowych pism skierowanych do DIAS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga była bezzasadna. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie NUS o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonaną na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia 12 kwietnia 2023 r. skierowanego do m.. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2023 r. W odpowiedzi na to pismo bank wyjaśnił, że zachodzi przeszkoda w realizacji zajęcia w postaci zbiegu egzekucji. Sąd stwierdza, że zbieg egzekucji, czy inna przeszkoda w realizacji zajęcia nie stoi na przeszkodzie wniesieniu skargi na czynność egzekucyjną. Zgodnie bowiem z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się "wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego". Płynie stąd wniosek, że skarga służy na każdą czynność organu egzekucyjnego, która "zmierza" do zastosowania środka egzekucyjnego (jakim w tym przypadku było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego), niezależnie od tego, czy czynność taka wywołała zamierzony skutek. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. (w stanie prawnym z daty podjęcia czynności egzekucyjnej), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Z przepisu tego wynika, że skarga na czynność egzekucyjną może się opierać wyłącznie na jednej ze wskazanych podstaw. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym okoliczności, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a. (np. wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., III FSK 2232/21, CBOSA), nie może ona natomiast być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości składających się na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej (np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2020 r., II OSK 241/19, CBOSA). W szczególności, nie mogą na skutek jej wniesienia podlegać analizie kwestie dotyczące prawidłowości samego wymiaru podatku, tak jak tego oczekuje skarżący. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd argumenty skarżącego zorientowane na wykazanie, że rzekomo podstawa wystawienia tytułów wykonawczych w postaci decyzji DIAS została uchylona (wyrokiem z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt I FSK 1729/17), nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Tego rodzaju argument uzasadnia wniesienie zarzutów egzekucyjnych (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Podobnie, nie podlega badaniu w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną prawidłowość wystawienia tytułów wykonawczych. Tego rodzaju zarzuty mogą stanowić podstawę wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Analizie podlegał natomiast podniesiony przez skarżącego zarzut wadliwości zawiadomienia o zajęciu z uwagi na brak na nim podpisu osoby, które je wstawiła. Zarzut taki mieści się bowiem w podstawach skargi na czynność egzekucyjną w postaci "dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy" (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Zarzut ten był jednak niezasadny. Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a (chodzi o środki egzekucyjne należności pieniężnych), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Według § 1a tego artykułu, zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Treść zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności określa przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie takie powinno zawierać: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej, e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Jak z tego wynika, elementem zawiadomienia o zajęciu jest podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Od tej zasady przewidziano jednak wyjątek. Zgodnie bowiem z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. W rozpoznanej sprawie mieliśmy do czynienia z taką właśnie sytuacją – zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone przez organ egzekucyjny w formie elektronicznej i doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego. Zawiadomienie o zajęciu nie musiało więc zawierać podpisu osoby je wystawiającej. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). mko