I OZ 577/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1028/22 o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2023 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 4 listopada 2022 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. J. na postępowanie Starosty Oświęcimskiego z dnia 13 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęte na rzecz gminy celem realizacji inwestycji drogowej działki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1028/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił w pkt 1 zażalenie J. J. z dnia 25 maja 2023 r. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2023 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz w pkt 2 odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 9 grudnia 2022 r. na postanowienie z dnia 4 listopada 2022 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 4 listopada 2022 r. została odrzucona skarga wniesiona przez skarżącego na postępowanie Starosty Oświęcimskiego. Pismem z dnia 9 grudnia 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenie. Pismem z dnia 3 lutego 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na wyżej wymienione zarządzenie z dnia 18 stycznia 2023 r. Zażalenie to zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OZ 92/23. Następnie, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 stycznia 2023 r., tj. uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 20 maja 2023 r. Termin do uiszczenia wpisu od zażalenia upływał z dniem 29 maja 2023 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wpisu od zażalenia, natomiast w dniu 25 maja 2023 r. wniósł zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zażalenie to jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu, bowiem nie należy do wymienionych w art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Ponadto, wobec nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu sądowego, Sąd odrzucił w pkt 2 postanowienia, zażalenie skarżącego z dnia 9 grudnia 2022 r. na postanowienie o odrzuceniu skargi. Zażalenie na postanowienie z dnia 13 lipca 2023 r. wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Powołany przepis wprost zatem określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 P.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 P.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 P.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 P.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23 oraz z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest wobec tego niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 kwietnia 2023 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 stycznia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. zażalenia należy uznać za prawidłowe. Zażalenie to nie mieści się bowiem w katalogu postanowień, na które art. 194 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia ww. zarządzenia nie wynika także z pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 227 P.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter wyłącznie porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości. Zasadnie Sąd I instancji odrzucił również wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OZ 92/23. Stąd też Zastępca Przewodniczącego Wydziału prawidłowo wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 stycznia 2023 r., przy czym w wezwaniu tym wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 20 maja 2023 r., a zatem termin do uiszczenia należnego wpisu upływał w dniu 29 maja 2023 r. (z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a.). Ponieważ skarżący nie opłacił wpisu w zakreślonym terminie, właściwie Sąd I instancji odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.