III FZ 479/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt III SPP/Wa 83/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. nr 1401-IEE1.711.1.255.2022.2.AC w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 83/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie ze skargi M. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. 1.2. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 20 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 23 lutego 2023 r., Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. starszy referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 maja 2023 r. Pismami z dnia 17 maja 2023 r. - doręczonymi osobiście przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 23 maja 2023 r. - skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 21 kwietnia 2023 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, uznając wniosek w tym zakresie za bezzasadny. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania zobowiązaną do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 21 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 447/2, CBOIS). 2.3. W przedmiotowej sprawie uchybienie terminu nie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżący, po otrzymaniu drogą pocztową postanowienia w dniu 10 maja 2023 r., miał wystarczającą ilość czasu, aby do dnia 17 maja 2023 r. zorganizować środki pieniężne na pokrycie kosztów wysłania jednego listu, które nie są na tyle nieosiągalne, aby były niemożliwe do ich wygenerowania z budżetu dysponowanego przez pracującego mężczyznę. Kierując się zasadami starannego działania i dbając o swoje interesy, skarżący winien już od momentu otrzymania w dniu 10 maja 2023 r. postanowienia z dnia 21 kwietnia 2023 r., ocenić swoje możliwości finansowe i podjąć starania, aby maksymalnie do dnia 17 maja 2023 r. zorganizować środki pieniężne, niezbędne do pokrycia kosztów wysłania jednego listu do tutejszego Sądu. Tymczasem skarżący, z własnego niedbalstwa, dopiero w ostatnim dniu terminu do dokonania czynności procesowej, ocenił, że nie posiada gotówki niezbędnej do uiszczenia opłaty pocztowej, której to okoliczności w żaden sposób nie można zdefiniować jako sytuacji wcześniej niemożliwej do przewidzenia. W konsekwencji, słusznie Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. 2.4. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.