II SA/Lu 731/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. M. w przedmiocie niewykonania przez Burmistrza Bełżyc wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 150/22 I. wymierza Burmistrzowi Bełżyc grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 150/22; II. zasądza od Burmistrza Bełżyc na rzecz skarżącego J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę J. M. (strona, skarżący) na bezczynność Burmistrza Bełżyc w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zobowiązał Burmistrza Bełżyc do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 7 sierpnia 2022 r., w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w punkcie trzecim wyroku Sąd zasądził od Burmistrza Bełżyc na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Pismem z 5 lipca 2023 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na niewykonanie wyroku WSA w Lublinie z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22). W skardze strona wniosła o wymierzenie Burmistrzowi Bełżyc grzywny w związku z niewykonaniem wskazanego wyroku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Uzasadniając skargę strona wskazała, iż Sąd wydając 13 grudnia 2022 r. wyrok w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 150/22 zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony z 7 sierpnia 2022 r. Jednak organ pomimo doręczenia odpisu prawomocnego wyroku nie podjął żadnych działań wobec czego skarżący poprzez e-puap wezwał organ do realizacji wyroku. Jak wskazuje strona do chwili złożenia skargi w niniejszej sprawie organ nie podjął działań mających na celu realizację wyroku. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Bełżyc wniósł o jej oddalenie. Organ nadmienił, że odpis prawomocnego wyroku z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22) otrzymał 15 lutego 2023 r. Zobowiązanie Burmistrza do rozpoznania wniosku strony z 7 sierpnia 2022 r. uzależnione było zdaniem organu od zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Wobec tego, iż zwrot akt nie nastąpił organ nie wykonał nałożonego na niego obowiązku związanego z rozpoznaniem wniosku strony. Burmistrz poinformował, że zwrócił skarżącemu zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 100 zł (zwrot kosztów postępowania nastąpił 2 lutego 2023 r.). Wyrokiem z 23 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt II SA/Lu 731/23) po rozpoznaniu skargi strony na niewykonanie przez Burmistrza Bełżyc wyroku WSA w Lublinie z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22) wymierzył Burmistrzowi Bełżyc grzywnę w wysokości 500 zł za niewykonanie wyroku WSA w Lublinie z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22) oraz zasądził od Burmistrza Bełżyc na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, "p.p.s.a.") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie utrwalony jest pogląd, że stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a. niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy organ zobowiązany przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd ten uwzględnił skargę na bezczynność organu lub skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., na podstawie art. 149 p.p.s.a., i zobowiązał organ do wydania aktu we wskazanym przez siebie terminie bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a organ administracji publicznej tego obowiązku nie wykonał. Niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może polegać na pozostawaniu w bezczynności, pozostawaniu w stanie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2013, s. 596 wraz z powołanym orzecznictwem). Z cytowanego powyżej art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Trzeba mieć na uwadze, iż celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonany. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że prawomocnym wyrokiem z 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 150/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę strony na bezczynność Burmistrza Bełżyc w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zobowiązał Burmistrza Bełżyc do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 7 sierpnia 2022 r., w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w punkcie trzecim wyroku Sąd zasądził od Burmistrza Bełżyc na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Należy zauważyć, że w prawomocnym wyroku z 13 grudnia 2022 r. WSA w Lublinie określając czas od którego organ powinien rozpoznać wniosek strony wprawdzie posłużył się typową formuła "od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku" jednakże jednocześnie podkreślić należy, że w sprawie tej wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia informacji publicznej. Należy mieć zatem na uwadze, że w sytuacji gdzie bezczynność organu dotyczy braku działania w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej, nie ma potrzeby zakładania typowych dla postępowania administracyjnego akt sprawy. Akta sprawy o dostęp do informacji publicznej tworzy bowiem wniosek strony oraz udzielona odpowiedź organu lub brak jakiejkolwiek aktywności organu. Nigdy w tego typu sprawach brak akt administracyjnych nie może być przeszkodą w załatwieniu wniosku. W przedmiotowej sprawie brak akt administracyjnych był tym bardziej oczywisty, że sam organ przekazując skargę Sądowi wyjaśnił, że nie posiada więcej akt w tej sprawie (k.4 akt sygn. II SAB/Lu 150/22). Mając na uwadze te okoliczność oraz to, że objęty skarga podmiot jest organem administracji publicznej, dysponującym stosowaną wiedza i doświadczeniem zawodowym, w sprawie oczywistym był brak typowych akt administracyjnych, a co za tym i idzie brak jakiejkolwiek potrzeby oczekiwania na "zwrot" takich akt w celu wykonania zobowiązania zawartego w prawomocnym wyroku sądowym. Mając na uwadze powyższe, nawet uwzględniając treść wyroku sądowego zobowiązującego organ do załatwienia wniosku strony o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy i doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdzić należy, że prawidłowego wykonania wyroku WSA w Lublinie organ powinien dokonać, a nie zwlekać i czekać na zwrot akt sprawy, których fizycznie było brak. Organ powinien rozpoznać wniosek skarżącego do 1 marca 2023 r. albowiem w tej dacie upływał okres 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku sądowego. Sąd zauważa, że termin na udzielenie przez organ skarżącemu informacji publicznej został wprost określony w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie. Końcowo mając na uwadze, że posłużenie się przez Sąd zwyczajową formuła "od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku", choć nie powinno, to faktycznie mogło w pewnym stopniu wywołać u organu pewne wątpliwości co do ustalenia początku biegu terminu, Sąd wymierzył organowi grzywnę w niższej wysokości, niż typowa dla tego rodzaju spraw i zaniechań. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., które obejmują uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł.