III OSK 5051/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy o sprostowanie oraz wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 5051/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 631/20 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy Ż. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasad wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów p o s t a n a w i a: 1/ sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21 w ten sposób, że w miejsce " § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" wpisać "§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały"; 2/ odmówić wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21 UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21 uchylił w części zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 631/20 i stwierdził nieważność § 1 ust. 1 uchwały Rady Gminy Ż. z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasad wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów, w pozostałym zakresie skargę oddalił. Wojewoda [...] pismem z [...] sierpnia 2022 r. wniósł o sprostowanie sentencji ww. wyroku NSA poprzez zastąpienie wyrazów "stwierdza nieważność § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" wyrazami "stwierdza nieważność § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały". Nadto Wojewoda wniósł o dokonanie wykładni rzeczonego wyroku poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie w jakim Sąd uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w części dotyczącej pominięcia w zaskarżonej uchwale uregulowania zasad zwrotu kosztów podróży służbowej przy jednoczesnym stwierdzeniu nieważności jedynie § 1 ust. 1 uchwały ustalającego wysokość diety dla sołtysów za udział w posiedzeniu Rady Gminy w wysokości 150 zł i pozostawieniu w obrocie prawnym uchwały, w części w której nie realizuje ona upoważnienia ustawowego z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie oraz w zakresie w jakim Sąd uznał, że przepis § 1pkt 2 uchwały przewidujący, że za udział w posiedzeniu Rady Gminy sołtysowi pełniącemu równocześnie funkcję radnego przysługuje jedna dieta uznać należy za prawidłowy. Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. W niniejszej sprawie w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego omyłkowo wpisano "§ 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" zamiast "§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały". Mając na uwadze fakt, że podstawową jednostką redakcyjną uchwały jest paragraf, który dzieli się na ustępy, a dla poprawienia przejrzystości aktu prawnego można zastosować wyliczenie składające się z punktów, błąd w podanym zakresie uznać należało za oczywistą omyłkę, skutkiem czego na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Odnośnie wniosku o wykładnię wyroku, wyjaśnić należy, że w myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest pogląd, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja jak i jego uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku, bądź też co do innych skutków orzeczenia, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 57/98). W doktrynie podkreśla się również, że wykładni uzasadnienia wyroku dokonuje się jedynie w wyjątkowych okolicznościach (por. Tadeusz Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VI, WK 2016, Lex/el). Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania wyroku. W żadnym jednak wypadku wykładnia nie może sprowadzać się do udzielenia przez sąd szczegółowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne, czy też uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była uchwała Rady Gminy Ż. określająca zasady wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów. Zgodnie z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej. Z uzasadnienia wyroku NSA w sposób jednoznaczny wynika powód stwierdzenia nieważności § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Treść uzasadnienia w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości i tym samym nie wymaga wykładni. Sformułowania zawarte w uzasadnieniu są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Nie powodują również wątpliwości w zakresie wykonania wyroku. Wniosek organu w istocie zmierza do wykreowania przez Sąd wskazań i ocen prawnych poza tymi wyrażonymi już w wyroku. Tymczasem w ramach wykładni nie mieści się żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania. Podobnie za bezzasadny uznać należało wniosek o wykładnię wyroku w pozostałej części. Wnioskodawcy nie chodzi bowiem o istotę rozstrzygnięcia, ale wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, która dieta w przypadku zbiegu prawa do diety z tytułu pełnienia funkcji sołtysa i radnego winna być wypłacona. Odpowiedź na tak skonstruowany wniosek jest niedopuszczalna, bowiem nie mieści się w instytucji wykładni wyroku. Podjęcie określonych czynności w stanie faktycznym powstałym w ponownie prowadzonym postępowaniu podlega rozważeniu organu orzekającego w sprawie i ciężaru tego obowiązku nie można przenosić na Sąd pod pretekstem dokonania wykładni prawomocnego wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 158 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.