II FZ 108/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1018/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr 1201-IOP1-1.4102.2.2021.51 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1018/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi Z.N. (dalej: Skarżąca, Strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: organ) z dnia 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał m.in. na zły stan zdrowia (przeszedł dwa zawały serca i złamał kręgosłup), który zmusił go do przejścia na rentę, jak również na problemy związane z prowadzonym przez niego wcześniej (do 2017 r.), a przynoszącym straty zakładem ślusarskim (niewywiązywanie się przez kontrahentów ze zobowiązań, trudna sytuacja na rynku). Skarżący stwierdził, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura jego i żony, które nie zawsze wystarczają na pokrycie podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem domu i leczeniem. Zdaniem Skarżącego egzekucja pozbawi go środków do życia, a być może nawet domu. Z akt sprawy I SPP/Kr 189/22, dotyczącej wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynika, że otrzymuje on emeryturę w wysokości 2 272,79 zł netto miesięcznie. W 2021 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 99 334,25 zł, przy przychodzie w wysokości 103 533,58 zł. Na dzień 31 października 2022 r. saldo rachunku firmowego: "[...]", prowadzonego przez Bank [...] wynosiło 17 326,71 zł. T.N. otrzymuje emeryturę w wysokości 2 890,88 zł netto miesięcznie, przy czym w miesiącu październiku 2022 r. otrzymała z tego tytułu kwotę 3 762,98 zł. W 2021 r. uzyskała dochód w łącznej wysokości 59 910,98 zł, z czego kwota 21 198,22 zł stanowiła dochód z tytułu stosunku służbowego lub stosunku pracy. Saldo jej konta bankowego prowadzonego przez Bank [...] na dzień 18 października 2022 r. wynosiło 803 175,64 zł (środki te w znacznej części stanowią jej majątek osobisty). Skarżący jest właścicielem: nieruchomości znajdującej się w N., o powierzchni 0,0580 ha, zabudowanej domem o powierzchni 250 m2, o wartości 300 000 zł, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 243 523,50 zł na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., udziału 7/12 części w nieruchomości znajdującej się w Nowym Targu o powierzchni 0,1238 ha, obciążonego hipoteką przymusową w wysokości 303 400,50 zł na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., a wraz z żoną jest współwłaścicielem na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości znajdującej się w O. o powierzchni 0,0406 ha. T.N. jest właścicielką nieruchomości znajdującej się w N. o powierzchni 0,7169 ha. Z.N. nie posiada papierów wartościowych, wierzytelności, jest właścicielem samochodu marki [...], rok prod. 2015. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wojewódzki sąd administracyjny stwierdził, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), które mogłyby skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Przesądzająca była bowiem tutaj ocena sytuacji finansowej Skarżącego i jego żony, którzy są właścicielami m.in. nieruchomości położonej w O., która nie służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, tak więc może ona stanowić źródło kapitału wygospodarowanego np. poprzez jej sprzedaż. Również środki zgromadzone na koncie żony Skarżącego w wysokości ponad 800 tys. zł, na firmowym koncie Skarżącego i otrzymywanie stałego miesięcznego dochodu – nie pozwalają na przyjęcie, że zapłata zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji (37 013 zł) może zagrozić egzystencji Skarżącego, czy skutkować utratą domu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobnił on niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków, podczas gdy z przedstawionych przez skarżących dowodów (ukazujących dochody uzyskiwane przez nich samych oraz ich małżonków, a także posiadany status rodzinny) oraz z zasad doświadczenia życiowego jednoznacznie wynika, że dobrowolne wykonanie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe z uwagi na niedysponowanie przez skarżących takim majątkiem, zaś jej przymusowe wykonanie w ramach postępowania egzekucyjnego, którego elementem jest dokonane już zajęcie rachunku bankowego skarżących skutkować będzie utratą płynności finansowej czy egzekucja z zabezpieczonych budynków na ten moment będzie skutkować niemożnością prowadzenia działalności przez skarżącego, co będzie również skutkować koniecznością zwolnienia pracowników zatrudnionych u Skarżącego na czas nieokreślony na umowę o pracę. Spowoduje to obciążenie Państwa w sensie wypłaty dla tych pracowników zasiłków dla bezrobotnych. W uzasadnieniu zażalenia Strona wskazała m.in., że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utrudnienie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, co może doprowadzić do upadłości przedsiębiorstwa oraz zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji pominął kwestię jej złego stanu zdrowia. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Wstrzymanie wykonania decyzji następuje więc wyłącznie na wniosek strony i to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności opisane w przytoczonym powyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Stan majątku Skarżącego oraz jego małżonki (pozostających w ustroju wspólności małżeńskiej majątkowej), tj. nieruchomości stanowiące ich własność, jak również środki pieniężne w wysokości ponad 800 tys. zł zgromadzone na rachunku małżonki Skarżącego nie pozwalają na przyjęcie założenia, że egzekucja z majątku stworzy zagrożenie dla utrzymania Skarżącego, opłacenia jego leczenia, czy spowoduje utratę domu. Z akt sprawy wynika bowiem, że Strona posiada inną nieruchomość, która nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i w razie konieczności mogą zostać sprzedana, a zysk ze sprzedaży – przeznaczony na wykonanie zobowiązań podatkowych. Kierując się powyższymi ustaleniami, Sąd pierwszej instancji słusznie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ Skarżący nie uprawdopodobnił, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna, na którą powołała się Strona, po pierwsze nie jest przesłanką wstrzymania decyzji administracyjnej, po drugie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, co wyjaśniono wcześniej. Sąd nie zakwestionował ponadto twierdzeń Skarżącego dotyczących jego złego stanu zdrowia, jednak i ta kwestia nie może być uznana za spełniającą samoistnie którąkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyjaśnić ponadto należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Z tych powodów zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny, a zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.