VI SA/Wa 4520/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2022 r. 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej W. K. kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Decyzją z 26 maja 2023 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd", "UP", "organ"), działając na podstawie art. 90 ust 1 pkt 3 w związku z art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2021 r. poz. 324, dalej: "P.w.p."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez W. K. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Skarżąca") utrzymał w mocy decyzję z 14 listopada 2022 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 12 lipca 2021 r., patentu nr [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z 14 listopada 2022 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 12 lipca 2021 r. patentu na ww. wynalazek z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji, UP po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że 7 grudnia 2021 r. wydał decyzję o udzieleniu patentu na wynalazek oznaczony numerem [...], pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony rozpoczynający się 12 lipca 2017 r. i obejmujący 1-3 rok ochrony. Tak więc data rozpoczęcia ochrony została wyraźnie wskazana w treści decyzji i to od tej daty liczone są kolejne lata ochrony. Ostatnim dniem 4 roku ochrony przedmiotowego prawa był 12 lipca 2021 r., a zatem termin do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony upływał w tym dniu. Organ dodał, że ww. opłata powiększona o 30% mogła być wniesiona w dodatkowym 6 miesięcznym terminie tj. do 12 stycznia 2022 r. Wymagana opłata w pełnej wysokości nie została wniesiona w żadnym z powyższych okresów. Organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 P.w.p. Urząd zauważył, że fakt, że nie poinformował uprawnionej o zbliżającym się terminie uiszczenia opłaty za dalszy okres ochrony nie później niż na sześć miesięcy przed dniem, w którym upływa poprzedni okres ochrony jest irrelewantny dla przedmiotowego postępowania. UP wyjaśnił również, że aktualnie obowiązujące przepisy prawa (art. 224 ust.4 P.w.p.) nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za ochronę po upływie sześciu miesięcy od dnia upływu poprzedniego okresu ochrony. Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. Organ stwierdził, że uprawniona ponosi odpowiedzialność za terminowe uiszczanie opłat okresowych za ochronę i powinna w celu ochrony swoich interesów czuwać nad prawidłowym wykonywaniem swoich obowiązków, będąc świadomą negatywnych konsekwencji ich zaniedbania. Urząd zwrócił uwagę na fakt, że na dokumencie decyzji o udzieleniu patentu umieszczone są niezbędne informacje i wskazówki dla uprawnionych dotyczące czasu trwania ochrony, jak również określone są ogólne terminy i sposoby płatności oraz wysokość opłat okresowych. Urząd uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione ustawowe warunki określone w art. 90 ust. 1 pkt 3 P.w.p., wymagane do wydania decyzji z 14 listopada 2022 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 12 lipca 2021 r. patentu nr [...]. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję UP z 26 maja 2023 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 225 ust. 1 P.w.p., poprzez odmowę jego zastosowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że nie została poinformowana o terminie opłaty zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 2 P.w.p., co Jej zdaniem, implikuje uznanie, że nieuiszczenie opłaty nastąpiło bez Jej winy. W odpowiedzi na skargę UP podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż wskazane w skardze. W przedmiotowej sprawie UP stwierdził wygaśnięcie z dniem 12 lipca 2021 r., patentu nr [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 5 rok ochrony. Zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 P.w.p., patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Jak wynika z art. 224 ust. 1 P.w.p., termin do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy, UP 7 grudnia 2021 r. wydał decyzję o udzieleniu patentu na sporny wynalazek, pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony rozpoczynający się 12 lipca 2017 r. i obejmujący 1-3 rok ochrony. Jak słusznie wobec tego wskazał organ, ostatnim dniem 4 roku ochrony spornego patentu był 12 lipca 2021 r. i do tego dnia Skarżąca powinna wnieść opłatę za 5 rok ochrony zgodnie z art. 224 ust. 2 P.w.p. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 224 ust. 4 P.w.p., opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. W świetle tej regulacji Skarżąca mogła uiścić opłatę za 5 rok ochrony powiększając ją o 30%, dodatkowo w terminie do 12 stycznia 2022 r. Wymagana opłata nie została uiszczona ani w terminie do 12 lipca 2021 r., ani w powiększonej wysokości w terminie do 12 stycznia 2022 r. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości w sprawie. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 224 ust. 21 P.w.p., Urząd Patentowy informuje uprawnionego z prawa ochronnego na znak towarowy o zbliżającym się terminie uiszczenia opłaty za dalszy okres ochrony nie później niż na sześć miesięcy przed dniem, w którym upływa poprzedni okres ochrony. W art. 224 ust. 23 P.w.p., ustawodawca jednak uznał, że nieotrzymanie przez uprawnionego informacji, o której mowa w ust. 21 i 22, pozostaje bez wpływu na ocenę zachowania przez uprawnionego terminu na uiszczenie opłaty. W świetle tej regulacji UP słusznie wskazał, że fakt niepoinformowania Skarżącej o zbliżającym się terminie uiszczenia opłaty za dalszy okres ochrony nie później niż na sześć miesięcy przed dniem, w którym upływa poprzedni okres ochrony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ prawidłowo też wskazał, że Skarżąca ponosi odpowiedzialność za terminowe uiszczanie opłat okresowych za ochronę i powinna w celu ochrony swoich interesów czuwać nad prawidłowym wykonywaniem swoich obowiązków, będąc świadomą negatywnych konsekwencji ich zaniedbania. Z tego też powodu niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 225 ust. 1 P.w.p., poprzez odmowę jego zastosowania. Nie można bowiem uznać, że Skarżąca nie uiściła wymaganej opłaty bez własnej winy, pomimo, że organ nie poinformował Skarżącej o zbliżającym się terminie uiszczenia opłaty za dalszy okres ochrony, zgodnie z art. 224 ust. 21 P.w.p. Regulacja powyższa nie zwalnia Skarżącej z dbałości o własne sprawy. W ocenie Sądu, UP słusznie również wskazał, że termin, o którym mowa w art. 224 ust. 4 P.w.p., jest terminem prawa materialnego i co do zasady, nie podlega przywróceniu bez względu na przyczynę uchybienia. Organ jednak pominął szczególne regulacje prane wprowadzone ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.; dalej: "ustawa COVID"). Organ przede wszystkim nie dostrzegł, że na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020.2255) zmieniającej ustawę COVID z dniem 16 grudnia 2020 r. dodany został art. 15zzzzzn² tej ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z ustępem drugim tego przepisu w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 października 2021 r., I GSK 498/21 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl) nowa regulacja wymaga zatem od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu. Termin z art. 224 ust. 4 p.w.p. jest terminem prawa materialnego, zaś art. 15zzzzzn² ustawy COVID jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 224 ust. 4 p.w.p. Z jego treści jednoznacznie wynika, że odnosi się on do terminów materialnych prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlk. z 7 kwietnia 2022 r., sygn. II SA/Go1022/21, wyrok WSA w Gliwicach z 12 września 2022 r. sygn. akt II SA/GI 391/22 - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionych przez UP akt administracyjnych nie wynika aby organ zastosował wynikające z art. 15zzzzzn² ustawy COVID regulacje. W tych okolicznościach stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego było co najmniej przedwczesne. Obie wydane w sprawie decyzje wydane zostały z pominięciem zastosowania art. 15zzzzzn² ustawy COVID. Rzeczą organu będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wynikających z powyższych rozważań i procedury administracyjnej, którą organ jest związany w tym wynikającego z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia sprawy i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), uchylił obie wydane w sprawie decyzje. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.