II SA/Bd 1039/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego A. B. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. 3. umarza postępowanie administracyjne. UZASADNIENIE 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Burmistrz Miasta R. działając m.in. na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. – dalej "u.ś.r.") stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 4.532,64 wypłacony A. B. (dalej: skarżący, strona) za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] kwietnia 2023 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od dnia [...] września 2021 r. do dnia spłaty. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżącemu przyznano zasiłek pielęgnacyjny z tytułu zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od [...] maja 2020 r. do [...] maja 2021 r. Następnie decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2021 r. w związku treścią art. 15h ust. 1 pkt 2 oraz ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej "ustawa COVID-19") organ przedłużył prawo do zasiłku pielęgnacyjnego do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dniu [...] czerwca 2023 r. strona przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2021 r., które stało się ostateczne z dniem [...] lipca 2021 r. Organ powołując się na treść art. 25 ust. 1 u.ś.r. stwierdził, iż strona nie dopełniła obowiązku powiadomienia organu o nowym orzeczeniu. Tym samym doszło do wypłaty świadczenia mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tegoż świadczenia, a w konsekwencji do pobrania świadczenia jako nienależnego. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o umorzenie w całości powyższej kwoty. Podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną pierwszą grupą inwalidzką, którą nabył 7 lat temu po przebytym udarze mózgu z niedowładem kończyny. Ze względu na sytuację materialną rodziny, żona podjęła pracę poza miejscem zamieszkania, tym samym w okresie COVID-19 był sam w domu. Utrudnione warunki życia w tamtym okresie, zamykane urzędy, ograniczenia kontaktu petenta z urzędem, a także zmiany terminów ważności orzeczeń o niepełnosprawności spowodowały chaos, którego stał się ofiarą. W ocenie skarżącego nie dotyczy go art. 25 ust. 1 u.ś.r. bowiem formalnie nie wystąpiły żadne zmiany mające wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. 3. Rozpoznając sprawę w postepowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że z treści przepisu art. 25 ust. 1 u.ś.r. wynika obowiązek niezwłocznego poinformowania organu o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń. w decyzji przedłużającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego organ wprost wskazał, iż prawo to przysługuje nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia. Zatem w ocenie Kolegium pobrane świadczenia po tej dacie są świadczeniami nienależnie pobranymi, jako wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych. Organ podkreślił, że decyzja przedłużająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia została wydana w dniu [...] czerwca 2021 r. (decyzję tą strona otrzymała [...] czerwca 2021 r.), przy czym nowe orzeczenie zostało wydane w dniu [...] czerwca 2021 r. Zatem strona miała na bieżąco wiedzę o wygaśnięciu prawa do zasiłku z dniem wydania nowego orzeczenia. Uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego wiąże się z orzeczeniem o niepełnosprawności prawo do tego świadczenia jest ustalane na wniosek strony. W sytuacji gdy decyzja przedłużająca okres prawa do świadczenia wprost określała, że to prawo przysługuje nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, to nie można uznać, iż strona nie była świadoma, iż został jej wypłacony zasiłek pielęgnacyjny mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tego świadczenia. Nie można też uznać, iż strona nie miała świadomości co do obowiązku przedłożenia nowego orzeczenia, a także wygaśnięcia prawa do tego świadczenia z dniem wydania nowego orzeczenia. Ponadto zdaniem Kolegium treść skierowanych do skarżącego pouczeń zawartych zarówno we wniosku, w decyzji przyznającej prawo do świadczenia, jak i w decyzji przedłużającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wskazuje, że został on w jasny sposób pouczony o ciążącym na nim, jako świadczeniobiorcy obowiązku poinformowania organu o każdej zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do tego świadczenia, w tym obowiązku dostarczenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności. 4. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.") o rozpoznanie sparwy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 30 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do uznania, że zasiłek pielęgnacyjny pobrany za okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. ma charakter świadczenia nienależnie pobranego, w sytuacji gdy skarżącemu nie można przypisać ani wiedzy, ani świadomości (woli) pobierania tego świadczenia w sposób sprzeczny z przepisami prawa i wprowadzania organu w błąd w sposób świadomy i zaplanowany; - naruszenie art. 16 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, że skarżący przez cały sporny okres spełniał przesłanki uprawniającego go do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego; - naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 ust. 1 oraz art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej "k.p.a.") poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organy administracyjne całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie i nie uwzględnienie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak jego wysłuchania, a także nierozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, w szczególności dotyczący okoliczności związanych z brakiem zajścia przesłanek obiektywnych i subiektywnych uznania pobieranego przez skarżącego w okresie od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. zasiłku pielęgnacyjnego jako świadczenia nienależnie pobranego; - błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik postępowania polegający na uznaniu przez organ, że w okresie od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżący nienależnie pobierał zasiłek pielęgnacyjny, w sytuacji gdy skarżącemu nie można przypisać ani obiektywnych, ani też subiektywnych przesłanek uznania świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego za wskazany okres za nienależnie pobranego oraz uznaniu przez organ, że w okresie od dnia [...] sierpnia 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżący nie spełniał przesłanek uprawniających do zasiłku pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy wszystkie warunki, o których mowa w art. 16 u.ś.r. zostały przez niego spełnione. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: 6. Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie trybie uproszczonym niniejszej sprawy został zgłoszony zarówno przez skarżącego jak i organ administracji publicznej. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. 7. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Jak wynika z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Podstawą faktyczną uznania przez organy, że pobrany przez skarżącego zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem nienależnie pobranym była okoliczność niepoinformowania niezwłocznie organu I instancji o uzyskaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego [...] czerwca 2022 r., które stało się prawomocne [...] lipca 2021 r. Organy obu instancji uznały, że w świetle art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19 wydanie nowego orzeczenia spowodowało utratę ważności orzeczenia dotychczasowego, a to z kolei spowodowało wygaśnięcie przyznanego skarżącemu wcześniej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy na gruncie niniejszej sprawy wypłacony skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] kwietnia 2023 r. był świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, który Sąd podziela, iż obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów, czy też w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła. Z tego względu istotne jest dochowanie obowiązku poinformowania świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, a następnie ustalenie, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. I OSK 1392/21; por. też wyroki WSA: z dnia 28 października 2021 r., sygn. II SA/Gl 764/21 i z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. II SA/Gl 281/22). W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że skarżący został pouczony o konieczności dostarczenia nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności o czym świadczy pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. zmieniającej wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Uszło jednak uwadze organów, że tak nałożony na skarżącego obowiązek informacyjny nie zawierał pouczenia o utracie prawa do pobierania świadczenia w razie niewywiązania się z tego obowiązku. W uzasadnieniu tej decyzji organ jedynie przytoczył treść przepisów art. 16 ust. 1, ust. 2 i 3 u.ś.r. oraz art. 15h ust.1 ustawy COVID-19, a w pouczeniu wskazał, że jeżeli strona otrzyma nowe orzeczenie o niepełnosprawności zobowiązana jest do jego bezzwłocznego przedłożenia w urzędzie. Pouczenie było sformułowane nieprecyzyjnie, albowiem nie można utożsamiać realizacji pouczenia z samym brzmieniem rozstrzygnięcia w zakresie daty końcowej, do której nastąpiło przyznanie świadczenia. Organy w wydanych decyzjach wskazały przepis art. 25 ust. 1 u.ś.r. jako źródło obowiązku informacyjnego w myśl którego, w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. Z przepisu tego wynika zatem, że świadczeniobiorca ma obowiązek informowania organu m.in. o "innych zmianach" ale jedynie takich, które mają wpływ na prawo do świadczenia. Tymczasem wydane skarżącemu nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności pozostaje w istocie bez wpływu na jego prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w tym sensie, że potwierdza jedynie, iż strona nadal pozostaje osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Brak poinformowania organu o uzyskaniu nowego orzeczenia nie spowodował, że świadczenia zostały wypłacone skarżącemu nienależnie, gdyż prawo do tego świadczenia w sensie materialnym nie ustało. Oczywiście zasadą jest przyznawanie świadczeń rodzinnych na wniosek (art. 23 u.ś.r.), jednakże w ocenie Sądu dla oceny, czy został spełniony warunek pouczenia o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., konieczne jest uwzględnienie celu tej regulacji prawnej. Wprowadzając powyższy warunek, ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, iż świadczenie im nie przysługuje. W konsekwencji, pouczenie, o którym mowa w przywołanym przepisie, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że – zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego – można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r. sygn. akt I OSK 1139/19). Zaakcentowania również wymaga, że wskazany powyżej przepis art. 25 ust. 1 u.ś.r. nie daje organom uprawnienia do pomijania na tej podstawie prawnej istotnych okoliczności faktycznych, tzn. o charakterze prawotwórczym, które się ujawnią w toku postępowania, a które nie zostały niezwłocznie podane do wiedzy organu przez osobę zobowiązaną. Przy ocenie, czy zaistniały okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych decydujące są materialnoprawne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące to prawo, czyli z którymi ustawa łączy skutek w postaci nieprzysługiwania lub ustania prawa do świadczeń rodzinnych, zaś sam fakt niedotrzymania wymogu informacyjnego z art. 25 ust. 1 u.ś.r. nie ma takiego charakteru. Przepis ten nie znosi generalnej normy z art. 7 k.p.a. ustanawiającej zasadę prawdy obiektywnej, w myśl której organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy co najogólniej ujmując oznacza, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 245/19). Nie bez znaczenia jest przy tym, że informacja, z której brakiem organy powiązały negatywne dla skarżącego skutki, winna być im znana z urzędu o czym stanowi art. 23b ust. 1 u.ś.r. w myśl którego organy pomocowe są obowiązane do samodzielnego uzyskiwania informacji, w tym m.in. informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r.). W takiej sytuacji wszczęcie postępowania w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia i wydanie decyzji po upływie prawie 2 lat od wystąpienia zdarzenia, z którym organ wiąże utratę prawa do świadczenia, pozostaje nie do pogodzenia z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a.). 8. Na marginesie, warto również wskazać, że w orzecznictwie zwraca się uwagę, że sposób sformułowania przepisu art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19 nie jest do końca jednoznaczny i może stwarzać podstawę do rozbieżnych interpretacji. Jak wskazał m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11 marca 2022 r. o sygn. akt II SA/Po 461/21 jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wygasa w okresie trwania pandemii wirusa SARS-CoV-2, ulega ono, z mocy prawa, przedłużeniu do 60. dnia licząc od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ale nie dłużej niż do momentu wydania nowego orzeczenia. Okres, na jaki ustawodawca przedłużył ważność terminowego orzeczenia, a więc 60 dni tudzież data wydania nowego orzeczenia dotyczy sytuacji, w której odwołano stan zagrożenia epidemicznego lub stan pandemii. Na gruncie takiej interpretacji można by dopuścić i taki pogląd, że dotychczasowe orzeczenie o niepełnosprawności było nadal orzeczeniem ważnym, tj. nie wygasło, pomimo wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Wskazana niejednoznaczność analizowanej regulacji może być istotna w kontekście przepisu art. 7a § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. 9. Reasumując stwierdzić należy, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy zasiłek pielęgnacyjny pobrany przez skarżącego w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie stanowi nienależnie pobranego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Świadczyło to o naruszeniu przez organy przepisów art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r. w zw. z art. 7a k.p.a., co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. To z kolei powodować musiało uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. obydwu zakwestionowanych w niniejszej sprawie decyzji, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a., bowiem w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej – stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych Przedstawiona wyżej ocena prawna powoduje jednocześnie, że dalsze procedowanie przez organy administracyjne w przedmiocie nienależnie pobranego przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego stało się bezprzedmiotowe. Zatem postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] sierpnia 2021 r. do [...] kwietnia 2023 r. i zobowiązanie skarżącego do zwrotu tej kwoty (wraz z odsetkami) podlegało umorzeniu na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.