III FZ 492/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 205/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2023 r., nr SKO-433/72/22 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 205/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S.B. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 10 marca 2023 r., nr SKO-433/72/22 w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 12 maja 2023 r. zobowiązano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo z wezwaniem do uzupełnienia ww. braków zostało doręczone Skarżącemu w dniu 16 maja 2023 r. Strona pismem z dnia 22 maja 2023 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. referendarz sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów i ustanowił adwokata. Skarżący jednak nie usunął braku formalnego skargi w postaci wskazania numeru PESEL w wyznaczonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 23 maja 2023 r. W rezultacie, Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie uzupełnił braku formalnego w postaci wskazania numeru PESEL, co w świetle powyższych rozważań skutkowało odrzuceniem skargi. Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 5 września 2023 r. Skarżący reprezentowany przez ustanowionego z urzędu adwokata zaskarżył powyższe rozstrzygniecie w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący zwrócił uwagę, że pismem z 12 maja 2023 r. zobowiązano go do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie Skarżący przesłał do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i do pisma załączył, jak wskazał pełnomocnikowi, orzeczenie o niepełnosprawności uznając, iż skoro zawiera ono numer PESEL tym samym czyni zadość wezwaniu do uzupełnienia braku w postaci wskazania numeru PESEL. Dodał, iż Skarżący jest osobą starszą, schorowaną i nie znającą prawa. Uznał, iż w powyżej wskazany sposób realizuje wezwanie Sądu i uzupełnia braki skargi. Załączając powyższy dokument w wyznaczonym terminie w żaden sposób Skarżący terminowi do uzupełnienia braku nie uchybił, więc brak było podstaw do odrzucenia jego skargi bądź kierowania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku. Ponieważ w tej sytuacji skarga nie zawierała żadnych braków, jej odrzucenie było bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). W świetle art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 3 powołanego przepisu. Minimum treści pisma składanego w postępowaniu sądowym określa art. 46 § 1 pkt 1 - 5 p.p.s.a. Wskazane w art. 46 § 1 p.p.s.a. elementy treści pisma (skargi) mają charakter obligatoryjny, a ich brak, powinien być kwalifikowany jako brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Wnoszący pismo ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych składników treści pisma podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 p.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek w postaci jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Skarżący nie uzupełnił braków skargi w zakreślonym terminie. Z zarządzeń z 8 maja 2023 r. wynika w sposób jednoznaczny, że Skarżący został wezwany do wskazania numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu od skargi. Odpisy stosownych wezwań przesłanych do Skarżącego znajdują się w aktach sądowych. Jednocześnie wyraźnie pouczono Skarżącego, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie. Pomimo, że Skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym m.in. zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych (postanowienie z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I SPP/Bd 80/23), to bezsprzecznie nie uzupełnił braku formalnego skargi, tj. nie wykonał wezwania do nadesłania numeru PESEL. To zaś obligowało Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi. W tym miejscu należy również zauważyć, że z akt sprawy głównej, jak i akt dotyczących postępowania o przyznanie prawa pomocy nie wynika, by Skarżący załączył do wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, na którym znajdowałby się jego numer PESEL. Nadto podniesione przez Skarżącego w zażaleniu okoliczności podeszłego wieku i choroby nie mogły tego stanowiska podważyć bowiem w postępowaniu tym badana jest zasadność odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Argumentacja ta jednak mogła stanowić podstawę do wystąpienia do Sądu pierwszej instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w trybie art. 86 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.