I OSK 2732/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 142/23 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 142/23) oddalił skargę K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2022 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 września 2022 r. nr [...] zobowiązującą skarżącą do zwrotu środków z tytułu zastępczego ponoszenia opłat za pobyt ojca H.O. w Domu Pomocy Społecznej w [...] za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 5 marca 2018 r. na łączną kwotę 35.362,77 zł. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. O.. W skardze tej zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zaś konieczność zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, skarżąca kasacyjnie podnosiła, że brak wstrzymania wykonania decyzji organu II instancji spowoduje po jej stronie znaczną szkodę. Mając bowiem na względzie wysokość należności głównej objętej zaskarżoną decyzją oraz należności uboczne (odsetki), ewentualna próba dochodzenia tychże należności przez organ spowoduje bezsprzecznie powstanie znacznej szkody. Skarżąca - z uwagi na swój wiek, stan zdrowia oraz aktualną sytuację materialną - nie byłaby bowiem w stanie uiścić należności objętych zaskarżoną decyzją bez znacznego uszczerbku dla swej sytuacji życiowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli stwierdzi zajście chociaż jednej z dwóch przesłanek: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu jednocześnie podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. W tym celu strona skarżąca winna zatem tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Z uwagi na ocenny charakter przesłanek w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu, sąd może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej kasacyjnie nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Przywołanie jedynie podstawy prawnej wstrzymania wykonania aktu, jak też samo stwierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji - z uwagi na wysokość należności głównej objętej tą decyzją - narazi skarżącą kasacyjnie na znaczną szkodę, nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku. Twierdzenia skarżącej kasacyjnie dotyczące jej stanu zdrowia oraz aktualnej sytuacji materialnej nie zostały zaś poparte żadnymi dowodami umożliwiającymi składowi orzekającemu odniesienie się do tej kwestii. Rolą sądu nie jest natomiast wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca kasacyjnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli jej ochrony tymczasowej. Poza tym obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy, jest odwracalny, ponieważ w przypadku wyeliminowania przez sąd z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, wnioskodawca będzie posiadał określone instrumenty prawne do ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.