II GW 103/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del.WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Zarządu Powiatu w Radomiu z dnia 21 sierpnia 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zarządem Powiatu w Radomiu a Województwem Mazowieckim- Mazowieckim Zarządem Dróg Wojewódzkich w przedmiocie zezwolenia na zlokalizowanie w pasie drogowym linii kablowej postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 21 sierpnia 2023r., który wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego 29 sierpnia 2023r., Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych (PZDP) w Radomiu zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Zarządem Powiatu reprezentowanym przez Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w Radomiu a Mazowieckim Zarządem Dróg Wojewódzkich w sprawie określenia Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie jako organu właściwego do wydania decyzji zezwalającej na zlokalizowanie w pasie drogowym (działki ewid. nr [...] obr. Augustów, gm. Kowala) linii kablowej średniego napięcia 15kV, w myśl art. 39 ust. 3 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych. W uzasadnieniu wskazał, że z posiadanych dokumentów oraz dokonanych ustaleń, w szczególności wypisu z ewidencji gruntów oraz decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 3/2010 z 19 marca 2010r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie skrzyżowania z drogą krajową nr 7 (obecnie DW 735) wynika, iż właściwym organem do rozpoznania wniosku w przedmiocie zezwolenia za zajęcie pasa jest MZDW w Warszawie, co jest zgodne z warunkami określonymi w art. 25 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U.2023.645 t.j. 2023.04.05) gdzie określono, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowania dróg różnej kategorii należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. W odpowiedzi na wniosek Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie wniósł o jego oddalenie, w przeciwnym przypadku wskazanie, że organem właściwym w sprawie jest Zarząd Powiatu w Radomiu. W uzasadnieniu, przytaczając przepisy k.p.a. oraz ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023r., poz. 645 ze zm.; dalej: "u.d.p."), wskazał, że w świetle art. 19 ust. 2 i 5 ww. ustawy organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest zarządca drogi, a więc GDDKiA, zarząd województwa, zarząd powiatu, wójt lub prezydent miasta, w zależności od charakteru drogi. Zarząd Dróg takim organem zaś nie jest, wobec czego niniejszy wniosek powinien zostać oddalony. W przypadku zaś merytorycznego rozstrzygnięcia wniósł o wskazanie Zarządu Powiatu w Radomiu jako organu właściwego w sprawie. Zwrócił uwagę, że z treści wniosku wynika, że żądanie strony dotyczy działek gruntu - a nie pasa drogowego drogi publicznej. Tymczasem z informacji uzyskanych od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wynika, że przedmiotowe działki gruntu tj. [...] są położone przy rondzie ale w znacznej odległości od drogi krajowej. Oznacza to, że działki gruntu są położone poza skrzyżowaniem. Powyższe jest zbieżne z informacją przekazaną przez MZDW do organu w piśmie z 7 kwietnia 2023r. Potwierdzeniem okoliczności braku zarządzania gruntem stanowiącym działki nr [...] i nr [...] jako drogą publiczną jest również stanowisko wskazane przez GDDKIA, które jest zawarte w dokumentach przekazanych do MZDW protokołem z 30 grudnia 2019r. spisanym na okoliczność przekazania dawnej drogi krajowej nr 7 na przedmiotowym odcinku wraz z wykazem dokumentów w tym wykazem działek pod DK 7 i zarysem numerycznym punktów granicznych, w którym brak jest działek ew. nr [...] (dowód: - protokół ze spotkania 12 grudnia 2022r. w aktach sprawy - oraz protokół przekazania dokumentacji z 30 grudnia 2019r.) Ponadto wskazał, że z dokumentów przekazanych protokołem z 19 marca 2019r. od GDDKiA do MZDW, również nie wynika, by działki opisane we wniosku organu były w pasie drogowym dawnej drogi nr 7 - odcinek powiatu radomskiego, gmina Kowala obręb Augustów (dowód: protokół z 19 marca 2019r. spisany pomiędzy GDDKiA i MZDW wraz z wykazem działek w obrębie Augustów (wyciąg) - co do faktu braku działek ew. nr [...] w pasie drogowym dawnej DK 7.) W związku z powyższym nie można uznać, że organ bezspornie i jednoznacznie ustalił, że działki gruntu opisane we wniosku strony i wniosku organu stanowią pas dawnej drogi krajowej nr 7. Powyższe stanowisko MZDW jest o tyle istotne, że jest zbieżne ze stanowiskiem poprzedniego zarządcy drogi tj. GDDKiA. Poprzedni zarządca drogi - na co wskazują przekazane dokumenty - nie wykazał działek nr [...] jako działek w pasie drogowym drogi DK 7. Tym samym należy uznać, że organ nie wykazał, że wniosek strony dotyczy pasa drogi, dla której organ nie jest zarządcą drogi, jak również nie wykazał by to inny organ był właściwym w sprawie. W związku z tym, że z poczynionych w MZDW ustaleń wynika, że wniosek strony dotyczy pasa drogowego, który co najmniej na dzień złożenia wniosku, nie stanowił pasa drogowego drogi wojewódzkiej, MZDW nie mogło wykonywać czynności dotyczących ewentualnego rozpatrzenia wniosku strony. Konkludując wskazał, że wobec powyższego należy uznać, że wniosek organu sformułowany w wyniku poprzedzających go czynności, nie spełnia wymogów jasnego i niewątpliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z wniosku strony i również z tego powodu zasługuje na oddalenie. W piśmie z 9 listopada 2023 roku pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że organ, z którym pozostaje w sporze, to Województwo Mazowieckie - Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich, a nie wskazany we wniosku Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 tej ustawy sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny. W piśmiennictwie podkreśla się, że "przez pojęcie sporu należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy" (por.np. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Istota sporu kompetencyjnego polega na tym, że sprawa, w której powstał spór, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że spór ma miejsce w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej (postanowienie NSA z 14 grudnia 2005r., sygn. akt II OW 79/05, ONSAWSA 2006, nr 3, poz. 75). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 oraz art. 46 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2022r., poz. 2094 z późn. zm.) organami województwa są sejmik województwa, zarząd województwa oraz marszałek województwa w przypadku decyzji indywidualnych. Samo natomiast województwo, jak wynika to z art. 7 przywołanej ustawy jest jednostką samorządu terytorialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że województwo, jako jednostka samorządu terytorialnego, nie jest podmiotem legitymowanym do uczestnictwa w sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Oznaczenie przez wnioskodawcę, jako uczestnika postępowania z którym byłby w sporze "Województwa Mazowieckiego - Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich", powoduje, że wniosek taki podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniosku.