I OSK 2414/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 22/23 w sprawie ze skargi A. K. w przedmiocie niewykonania przez Wojewodę [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 1564/21 oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. II SA/Wr 22/23 po rozpoznaniu skargi A. K. w przedmiocie niewykonania przez Wojewodę Dolnośląskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 1564/21 wymierzył Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 200 złotych (pkt I); stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); dalej idącą skargę oddalił (pkt III); zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt IV). Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła A. K. zaskarżając go w zakresie pkt. II i III. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r, poz. 259 z późn. zm.; dniej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a. przepisu art. 154 § 2 in fine p.p.s.a. polegające na uznaniu, iż niewielki okres pomiędzy upływem wyznaczonego przez Sąd w wyroku z dnia 1 marca 2022 roku terminu na załatwienie sprawy przez organ, a wniesieniem przez skarżącą skargi na niewykonanie wyroku przez ten organ uniemożliwia zakwalifikowanie bezczynności organu jako mającej charakter rażący, gdy tymczasem całkowicie pominął Sąd I instancji że na dzień wyrokowania, tj. na dzień 23 czerwca 2023 roku organ nadal nie wydał decyzji administracyjnej - nie załatwił sprawy, a nadto przyjęcie dla oceny wyłącznie okresu pomiędzy upływem terminu wyznaczonego w wyroku z dnia 1 marca 2022 roku, z całkowitym zignorowaniem faktu, iż wniosek inicjujący postępowanie administracyjne złożony został w dniu 30 grudnia 2008 roku doprowadziło do sytuacji, w której tak rażąco przewlekle prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, nie zostało zakwalifikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako rażące; b. przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i oddaleniu skargi w części dotyczącej przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] zł i uznanie, że skarżąca nie sformułowała w skardze żadnego wyjaśnienia, co takiego stało się na skutek niewykonania wyroku do dnia 10 października 2022 roku, co uzasadniałoby przyznanie sumy pieniężnej, gdy tymczasem na s. 5 i 6 uzasadnienia skargi skarżąca wskazała jakie konkretnie okoliczności przemawiają za przyznaniem jej żądanej sumy pieniężnej, zaś przyznanie skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej powinno mieć zawsze wymiar dolegliwości finansowej dla organu, stanowić skuteczny środek przymusu, stanowić represję za naruszenie przez organ powagi wymiaru sprawiedliwości, co wskazuje na przyjęcie przez organ postawy lekceważenia strony oraz wyroków sądów administracyjnych. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, ewentualnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2023 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt; II SA/Wr 22/23 w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; a ponadto zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Na wstępie wskazać należy, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Niezasadnie skarga kasacyjna zrzuca Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 154 § 2 i 7 p.p.s.a. Na podstawie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 154 § 7 p.p.s.a.). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 1564/21, wyznaczył Wojewodzie termin dwóch miesięcy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku skarżącej o rekompensatę za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku były doręczone Wojewodzie w dniu 10 sierpnia 2021 r., a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 10 października 2021 r. Bezsporne pozostaje, że Wojewoda nie wydał decyzji w terminie wyznaczonym w tym wyroku. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że pierwszą czynnością dokonaną przez Wojewodę było zawieszenie postępowania, a i to nastąpiło dzień po upływie terminu wyznaczonego przez Sąd. Wskazano, że Sąd Wojewódzki orzekający w sprawie skargi na niewykonanie wyroku nie ma kompetencji do oceny trafności rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki ocenił, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.), o czym orzekł w pkt II sentencji zaskarżonego wyroku. Dokonując takiej oceny Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę fakt, że na moment wniesienia skargi opóźnienie to wynosiło niewiele ponad jeden miesiąc. Wskazano, że trudno zatem już na tym momencie stawiać zarzut kwalifikowanego naruszenia prawa. Złożona skarga kasacyjna ustaleń Sądu Wojewódzkiego nie kwestionuje, nie zgadza się jednak z dokonaną przez ten Sąd oceną charakteru stwierdzonego naruszenia prawa. Zasadności swojego stanowiska skarga kasacyjna upatruje w znacznym upływie czasu od daty złożenia wniosku inicjującego postępowanie administracyjne. Zaakcentować jednak trzeba, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pozostaje bezczynność w wykonaniu wyroku. Prawidłowo zatem tę kwestię ocenił Sąd Wojewódzki. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej zasądzanej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu. Ustawodawca pozostawił zatem sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy. Natomiast w przypadku skorzystania przez sąd z tej instytucji, wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej. Ustosunkowując się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżąca kasacyjnie akcentuje zwłokę w rozpoznaniu sprawy administracyjnej, podczas gdy skarga rozpoznawana pod sygn. II SA/Wr 22/23 dotyczyła niewykonania wyroku. Z tą oceną również należy się zgodzić. Wziąwszy dodatkowo pod uwagę, że na moment złożenia skargi bezczynność organu w wykonaniu wyroku wynosiła niewiele ponad miesiąc, a w sprawie doszło do zawieszenia postępowania, prawidłowość stanowiska Sądu Wojewódzkiego w kwestii przyznania sumy pieniężnej nie może budzić uzasadnionych wątpliwości. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.