I OZ 611/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1171/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r. odrzucił skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2023 r. oddalającego jego skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika zaś, że korespondencja zawierająca odpis wyroku wraz z uzasadnieniem została nadana do pełnomocnika skarżącego w dniu 5 maja 2023 r. a następnie prawidłowo awizowana w dniu 10 maja 2023 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki do odbioru w konkretnej placówce pocztowej zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Korespondencja została odebrana przez pełnomocnika skarżącego w dniu 25 maja 2023 r. Fakt ten potwierdza również wydruk z systemu śledzenia przesyłek pocztowych (k. 47). Natomiast pismem z 26 czerwca 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że - stosownie do treści art. 73 § 1-4 p.p.s.a. - domniemane doręczenie odpisu sentencji nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło z upływem 14 dni od dnia pierwszego awiza, tj. w dniu 24 maja 2023 r. a zatem trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał z dniem 23 czerwca 2023 r. Skarga kasacyjna wniesiona z dniem 26 czerwca 2023 r. została więc złożona z przekroczeniem terminu do dokonania tej czynności i jako taka podlegała odrzuceniu. Sąd podkreślił bowiem, że okoliczność odebrania pisma z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Nie obala tym samym wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S. reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 i art. 73 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. W związku z tym zarzutem wnoszono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie autor zażalenia wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku z systemu śledzenia przesyłek poczty polskiej oraz zwolnienia Zus-ZLA na okoliczność odbioru przesyłki pocztowej przez pełnomocnika w terminie wskazanym przez operatora pocztowego i braku winy pełnomocnika w dacie odbioru przesyłki. W uzasadnieniu autor zażalenia podnosił, że Sąd powołał się na zasadę fikcji doręczenia, samodzielnie wyliczając termin dopuszczalnej awizacji przesyłki pocztowej nadanej na adres pełnomocnika na dzień 24 maja 2023 r. Pełnomocnik jednak odebrał przesyłkę pocztową 25 maja 2023 r. zgodnie z dopuszczalnym terminem awizacji, co potwierdza data wskazana na wydruku z systemu śledzenia przesyłek poczty polskiej. Ponadto pełnomocnik podnosił, że otrzymał zawiadomienie, w którym poinformowano go o możliwości odbioru przesyłki do dnia 25 maja 2023 r. włącznie. Operator pocztowy również ma obowiązek stosowania się do art. 73 § 3 p.p.s.a. poprzez prawidłowe, zgodne z w/w przepisem wskazanie daty końcowej odbioru przesyłki pocztowej, którego to obowiązku najwidoczniej nie dochował informując pełnomocnika o możliwości odbioru pisma do dnia 25 maja 2023 r. i finalnie umożliwiając odbiór po wskazanym przez Sąd terminie, wprowadzając tym samym pełnomocnika w błąd. Ponadto od dnia 11 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego przebywał na zwolnieniu lekarskim ze względu na zapalenie oskrzeli na skutek infekcji (stwierdzony uprzednio testem aptecznym COVID19), które leczone było do końca maja 2023 r. i jedynie ze względu na końcowy termin odbioru, pomimo złego stanu zdrowia, pełnomocnik dokonał odbioru. Z tych przyczyn, z ostrożności procesowej pełnomocnik wnosił również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 177 § 1 i 2 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Kwestią sporną w niniejszej sprawie była data doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu wyroku z uzasadnieniem. W związku z tym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie zaś do treści art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Doręczenia dokonuje się zaś w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. (art. 69). Natomiast po myśli art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Stosownie zaś do art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie niesporne jest, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi w trybie ww. doręczenia zastępczego. Potwierdza to także zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (k.41 akt sąd.) oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek pocztowych (k. 47). Z dokumentów tych wynika zaś, że przesyłka zawierająca odpis wyroku z uzasadnieniem została awizowana 10 maja 2023 r. Uwzględniając zatem zasadę wynikającą z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należało uznać za dokonane w dniu 24 maja 2023 r., tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, co prawidłowo stwierdził Sąd Wojewódzki. Przyjęcie natomiast innej daty doręczenia mającego miejsce już po upływie wskazanego terminu (np. - jak chce autor zażalenia - daty faktycznego odbioru pisma przez adresata) stanowiłoby naruszenie ww. przepisu. Słusznie więc zwracał uwagę Sąd I instancji, iż również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, przepis art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z niego domniemanie doręczenia nie przestanie odnosić skutków prawnych w postaci uznania przesyłki za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. W realiach rozpoznawanej sprawy brak było zatem podstaw prawnych, aby uznać, iż faktyczne wydanie przesyłki pełnomocnikowi skarżącego przez operatora pocztowego w dniu 25 maja 2023 r. jest równoznaczne z uznaniem przesyłki za doręczoną w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Przedstawiona zaś w tym zakresie argumentacja zażalenia stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. Natomiast podnoszone w zażaleniu kwestie niewłaściwego działania operatora publicznego czy przebywania pełnomocnika na zwolnieniu lekarskim będą przedmiotem oceny przez Sąd I instancji, w ramach rozpoznawania zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który - jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z dnia 12 października 2023 r. – zostanie rozpoznany po zakończeniu niniejszego postępowania zażaleniowego. W konsekwencji powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że skarga kasacyjna nadana w urzędzie pocztowym w dniu 26 czerwca 2023 r. była spóźniona i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu. Trzydziestodniowy termin na jej wniesienie upływał bowiem z dniem 23 czerwca 2023 r. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.