I FZ 350/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/GI 151/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 3 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I SA/GI 151/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę I. R. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 10 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2017 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji ustalił bowiem, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 lutego 2023 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 234 zł. W wezwaniu pouczono również skarżącą o skutkach prawnych niewykonania powyższego obowiązku w terminie zakreślonym przez Sąd. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego w dniach 24 lutego 2023 r. oraz 6 marca 2023 r., po czym z uwagi na jej niepodjęcie w terminie przez adresata, została zwrócona do WSA w Gliwicach. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 marca 2023 r., opisana przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 10 marca 2023 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braków upłynął z dniem 17 marca 2023 r. Skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi oraz nie uiściła wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; ze zm. dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz nadanie sprawie dalszego biegu poprzez ponowne doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przesyłka pocztowa, zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego w dniach 24 lutego 2023 r. oraz 6 marca 2023 r., po czym z uwagi na niepodjęcie w terminie przez adresata, została zwrócona do WSA w Gliwicach, podczas gdy skarżąca nie otrzymała żadnego awizo od operatora pocztowego i na tej podstawie nie mogła odebrać kierowanej do niej korespondencji z Sądu. Skarżąca do zażalenia dołączyła potwierdzenie złożenia reklamacji do operatora pocztowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Zgodnie natomiast z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2019 r., nadanym przez art. 5 pkt 2 i art. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 934), pierwsze pismo wniesione w danej sprawie po 31 maja 2019 r. powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi wówczas, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Przechodząc do oceny zasadności wniesionego zażalenia w pierwszej kolejności należało mieć na uwadze, że z akt niniejszej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwania do usunięcia braków została doręczona skarżącej w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniu 10 marca 2023 r. (k. 17 akt sądowych). Wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 P.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż Sąd prawidłowo stwierdził, że doręczenie zastępcze przedmiotowej przesyłki nastąpiło 10 marca 2023 r., natomiast termin do wykonania zarządzeń upłynął 17 marca 2023 r. W konsekwencji, skoro skarżąca nie uzupełniła braku formalnego w terminie, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja zawarta w zażaleniu nie mogła mieć wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia WSA. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/13, iż obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Skarżąca co prawda do zażalenia dołączyła kopię potwierdzenia złożenia reklamacji, jednak Sąd pierwszej instancji kilkukrotnie kierował do skarżącej wezwania, czy otrzymała odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne dotyczące doręczenia przesyłki sądowej z 21 lutego 2023 r. zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi (pod rygorem pominięcia tych informacji w dalszym postępowaniu). Skarżąca finalnie nie udzieliła odpowiedzi jak zakończyło się postępowanie reklamacyjne. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że argumentacja zawarta w zażaleniu de facto może stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na podstawie art. 86 P.p.s.a. Przedmiotem niniejszej kontroli jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi, w której Naczelny Sąd Administracyjny jedynie bada, czy przesłanki, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.