II SA/Bd 1270/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. W. od decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić skarżącemu 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. UZASADNIENIE Prezydent M. [...] decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] ustalił na rzecz J. K., R. J. K. i M. S. K. odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] objętą decyzją tegoż Prezydenta o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. [...] we [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. K., R. J. K. i M. S. K. W. Kujawsko – P. decyzją z [...] września 2023 r. nr [...] uchylił ww. decyzję P. W. z [...] maja 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Prezydent M. [...] wniósł do Sądu sprzeciw od decyzji Wojewody zarzucając jej naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało błędnym uznanie przez Wojewodę, że przyjęte do wyceny nieruchomości o przeznaczeniu drogowym nie spełniają warunków określonych nieruchomości podobnych, - art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie "u.g.n.") przez nadmierną ingerencję w opinię biegłego rzeczoznawcy poprzez negowanie poprawności wskazanych nieruchomości podobnych przyjętych do wyceny, - art. 175 ust. 1 w zw. z art. 154, 159 u.g.n. oraz § 36 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz § 85 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości – poprzez błędne przyjęcie, że rzeczoznawca opracował operat szacunkowy niezgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i nie dołożył staranności właściwej dla zawodowego charakteru tych czynności. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego odrzucenie podnosząc, że sprzeciw został wniesiony przez organ nieuprawniony tj. podmiot będący w rozpatrywanej sprawie organem pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64b § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako – "p.p.s.a.") do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Tak więc podobnie jak przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi - sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprzeciwu jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności dopuszczalność sprzeciwu, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia sprzeciwu. Przesłanki odrzucenia skargi – w tym samym przesłanki odrzucenia sprzeciwu – są wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a.. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, stosownie do art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Analiza treści unormowania art. 50 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje posiadanie interesu prawnego. Ze skargą może więc wystąpić co do zasady podmiot, który wykaże związek między określonym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Niewątpliwie podmiot wnoszący skargę – P. W. - wydał w tej sprawie decyzję jako organ I instancji, co oznacza, że nie miał legitymacji do wniesienia sprzeciwu od decyzji Wojewody. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organ jako dysponent władztwa publicznego, poprzez zakwestionowanie decyzji organu wyższego stopnia w istocie doprowadza do sytuacji, w której staje się niejako obydwoma stronami stosunku administracyjnego, tj. zarówno stroną jak też organem kształtującym władczo swoją własną sytuację jako strony. Tym samym wnoszący skargę nie może domagać się ochrony swoich interesów na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, ponieważ nie ma on legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 21 września 2021 r., II OSK 1851/21, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. odrzucił sprzeciw.