IV SAB/Po 145/23
Sądy administracyjne2023-11-30
Sygnatura
IV SAB/Po 145/23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-30
Rodzaj
Wyrok WSA w Poznaniu
Sędziowie
Donata StarostaJacek RejmanKatarzyna Witkowicz-Grochowska
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do podjęcia czynności
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz–Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta P. do załatwienia wniosku A. P. o udostępnienie informacji publicznej z 06 września 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta P. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 6 września 2023 r. A. P. zwrócił się do Urzędu Miasta P. o udzielenie informacji publicznej w postaci informacji, czy Miasto P. wyraziło zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal przy pl. [...] w P. (pkt 1 wniosku). Dodatkowo zwrócił się o przesłanie skanu dokumentów, w których zgoda ta została wyrażona oraz pełnomocnictwa (pkt 2 wniosku).
W odpowiedzi pismem z dnia 12 września 2023 r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. poinformował Wnioskodawcę, że przedmiotowy wniosek nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r., ponieważ nie dotyczy on ważnych spraw publicznych oraz interesujących dla ogółu.
Wiadomością e-mail z dnia 13 września 2023 r. A. P. ponownie wniósł o udzielenie informacji publicznej.
W odpowiedzi organ pismem z dnia 18 września 2023 r. ponownie poinformował A. P., że jego żądanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Następnie w e-mailu z dnia 18 września 2023 r., Skarżący wniósł o wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianej w polskim prawie formie, czyli w formie decyzji administracyjnej.
Wiadomością e-mail z dnia 19 września 2023 r. organ poinformował Skarżącego, że decyzja administracyjna wydawana jest w przypadku, gdy organ odmawia udzielenia informacji publicznej.
Pismem z dnia 21 września 2023 r. A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta P. w udostępnieniu informacji w związku z jego wnioskiem z dnia 6 września 2023 r.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 lit f oraz ust. 5 lit c ustawy o dostępie do informacji publicznej podlegają informację w szczególności dotyczące majątku, którym jednostki dysponują. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje prawo wglądu do dokumentów urzędowych. Zgodnie z art. 5 ust. 2 prawo dostępu do informacji publicznej nie jest ograniczone prywatnością osoby, jeśli dotyczy to osoby pełniącej funkcje publiczne.
Skarżący nadmienił, że informacja o zabezpieczenie roszczenia jest informacją dotyczącą majątku jednostki samorządu terytorialnego i stanowi informację publiczną. Ponadto podał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prawo dostępu do informacji publicznej, w tym dokumentów jest prawem podmiotowym Obywatela. Udzielenie informacji publicznej nie jest uzależnione od wykazania motywów, interesów, czy też działania w interesie publicznym, a organ nie ma prawa tego oceniać.
Końcowo Skarżący podał, że organ do dnia dzisiejszego, ani nie udzielił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej, w związku z powyższym niniejsza skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie, ponieważ żądanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wniosek w sprawie indywidualnej.
W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w sprawie. Dalej argumentowano, że złożony w dniu 6 września 2023 r. wniosek dotyczy sprawy indywidualnej z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Skoro zatem w niniejszej sprawie treść wniosku wprost odnosi się informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, to pismo to nie ma waloru informacji publicznej.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że w dniu 18 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Miasta P., działając na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, wyraził zgodę na wykreślenie z księgi wieczystej [...] założonej dla lokalu mieszkalnego nr [...] przy Placu [...] w P. - hipoteki umownej wpisanej na rzecz Miasta P. z uwagi, iż zostały spełnione przesłanki, wynikające z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.). Ww. zgoda została wydana z podpisem notarialnie poświadczonym, stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
Prezydent podkreślił, że złożone przez przedstawiciela Miasta P. oświadczenie woli zawiera informację o tym, że umocowany przy niniejszej czynności działa na podstawie pełnomocnictwa z dnia 19 lipca 2023 r. numer repertorium [...] (notariusza M. L.), którego wypis znajduje się w aktach księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego w P. i że przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało odwołane.
Mając na uwadze powyższe Prezydent wskazał, że skoro ww. pełnomocnictwo znajduje się w aktach księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego w P., to należy stwierdzić, że zgoda na wykreślenie hipotek z księgi wieczystej, prowadzonej dla ww. nieruchomości, jest wystarczająca do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o wpis w księdze wieczystej. Ponadto udzielenie kredytu nie jest postępowaniem, dla którego konieczne jest przedłożenie pełnomocnictwa przedstawiciela Miasta P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto ponadto, że skargę taką wnioskodawca może również złożyć w sytuacji, gdy wbrew stanowisku organu uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W wypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając bezczynność organu w zakresie informacji publicznej lub też jej nie stwierdzając, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków (zob. postanowienie NSA z 24 stycznia 2006 r., I OSK 928/05, LEX nr 167166).
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.
W analizowanej sprawie Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.
Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem go do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności.
Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Niewątpliwie Prezydent Miasta P. , do którego został skierowany wniosek Skarżącego z 6 września 2023 r. jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy stwierdzić, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).
Jak już wskazywano, pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz uszczegółowił w art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy informacje na temat tego czy Miasto P. wyraziło zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal przy pl. [...] w P. (pkt 1 wniosku), a także informacje w postaci skanów dokumentów, w których zgoda ta została wyrażona oraz pełnomocnictwa (pkt 2 wniosku) są informacjami publicznymi.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do informacji o zgodzie na wykreślenie hipoteki wskazać należy, że informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Jak wynika z akt sprawy nieruchomość przy pl. [...] w P., stanowiąca obecnie własność osoby prywatnej, obciążona jest hipoteką umowną na rzecz Miasta P.. Zabezpieczono na tej nieruchomości zwrot bonifikaty w cenie sprzedaży udzielonej nabywcy nieruchomości, o której mowa w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344).
Zgodnie z tym przepisem jeżeli nabywca nieruchomości zbył nieruchomość lub wykorzystał ją na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia nabycia, jest zobowiązany do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Zwrot następuje na żądanie właściwego organu.
Z akt sprawy wynika, że doszło do spełnienia przesłanek z art. 68 ust. 2 u.g.n., tzn. nabywca nieruchomości dokonał zbycia nieruchomości lub wykorzystał ją na inne cele przed upływem 5 lat od dnia nabycia i zwrócił kwotę udzielonej bonifikaty w cenie organowi. Jak wskazuje podmiot zobowiązany, pełnomocnik Miasta P. działając na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, wyraził zgodę na wykreślenie z księgi wieczystej założonej dla przedmiotowego lokalu hipoteki umownej wpisanej na rzecz Miasta P..
A. P. skierował do Prezydenta Miasta P. wniosek o udzielenie informacji właśnie w tym zakresie, tj. czy Miasto P. wyraziło już zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal przy pl. [...].
Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się z twierdzeniami organu, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego.
Obowiązek udostępniania informacji publicznej o majątku publicznym wynika wprost z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Obowiązek ten należy wiązać z zasadą jawności finansów publicznych, zawartą w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270). Jawność finansów publicznych jest ograniczona jedynie w zakresie środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeżeli wynika to z umów międzynarodowych. Zasada ta wskazuje, że wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów oraz kontroli ze strony samych obywateli. Sposób gospodarowania majątkiem publicznym w praktyce pokazuje, jak funkcjonuje władza publiczna, w szczególności jak wykonuje zadania publiczne i zaspokaja zbiorowe potrzeby społeczeństwa. Szeroki dostęp do danych o działalności finansowej organów publicznych sprzyja publicznemu nadzorowi, a społeczna kontrola obywateli jako podmiotów najbardziej zainteresowanych oszczędnym i efektywnym wykorzystaniem płaconych przez nich pieniędzy, motywuje do racjonalnej gospodarki finansowej, ograniczając nadużycia i marnotrawstwo środków (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 6).
Brzmienie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala przyjąć, że ustawodawca określił majątek publiczny szeroko, jako zarówno aktywa, jak i pasywa majątkowe. Do aktywów należy mienie. Ma ono swoją definicję w art. 44 Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2023 r., poz. 1610), który stanowi, że mieniem są własność i inne prawa majątkowe. Mieniem samorządowym (komunalnym) są własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw (art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej "u.s.g."). Sprawa dotycząca sprzedaży mienia komunalnego, udzielania bonifikaty w cenie sprzedaży oraz prawo do zwrotu bonifikaty wynikającej z art. 68 ust. 2 u.g.n. i zabezpieczenia tej wierzytelności ustanowieniem hipoteki na rzecz Miasta P., w związku ze sprzedażą komunalnego lokalu mieszkalnego w trybie bezprzetargowym na rzecz jego najemcy, zalicza się, więc do spraw dotyczących majątku publicznego. Tym samym, informacja w postaci wskazania, czy Miasto P. wyraziło zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal, a także sam dokument w którym tej zgody udzielono, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Odnosi się bowiem do sposobu załatwienia sprawy w zakresie zadysponowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego w ramach wykonywania zadań publicznych wynikających z przepisów art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. oraz przepisów szczególnych u.g.n.
Prezydent Miasta P. może zatem udzielić informacji na punkt 1 wniosku z dnia 06 września 2023 r. czy wyraziło zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal przy pl. [...] w P.. Nadto, dokument wyrażający zgodę na wykreślenie hipoteki, jak wskazało Miasto, został wytworzony.
Odnośnie wniosku o udostępnienie dokumentu pełnomocnictwa, co do którego również Prezydent stał na stanowisku, że nie stanowi ono informacji publicznej, udzielonego przez Miasto P. pracownikowi organu, do wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki obciążającej lokal przy pl. [...] w P., wskazać należy w ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. I CSK 304/08 (LEX nr 490947), że pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie, z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.i.d.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Funkcjonariuszem publicznym zgodnie z art. 115 § 13 pkt 5 Kodeksu karnego jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego.
W świetle powyższego uznać należy, że dokument pełnomocnictwa, na podstawie którego organ udziela umocowania do działania w swoim imieniu jest oświadczeniem woli organu i ma on charakter dokumentu urzędowego. Z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.i.d.p. wynika natomiast, że udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej podlegają informacje dotyczące danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Tym samym również wniosek A. P. o udostępnienie rzeczonego pełnomocnictwa dotyczył informacji publicznej.
Powyższe stwierdzenia przesądzają jedynie o kwalifikacji przedmiotowych informacji jako informacji publicznych.
Kwestią odrębną jest, czy organ dysponuje powyższymi dokumentami i w związku z tym, czy może je udostępnić Wnioskodawcy.
Sąd nie przesądza także, czy w sprawie zachodzą jakiekolwiek ustawowe ograniczenia co do udostępnienia powyższych informacji. Mając bowiem na względzie, że obecnie nieruchomość stanowi własność osoby prywatnej pamiętać należy o brzmieniu art. 5 u.i.d.p. zgodnie z którym podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądnych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej (np. poprzez ich anonimizację), czy nawet wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Podsumowując Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem na skutek błędnego uznania, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, ani nie udostępnił informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej.
Zobowiązać, zatem należało Prezydenta Miasta P. do załatwienia wniosku A. P. o udostępnienie informacji publicznej z dnia
6 września 2023 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, jak Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta P. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzekł w punkcie 2 i 3 wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, CBOSA). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16, dostępne CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd uwzględnił, że Prezydent w odpowiednim terminie zareagował na wniosek, a następnie pozostawał w błędnym przekonaniu, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu organu charakteru rażącego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od oganu na rzecz Skarżącego kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 535).
Nadto w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).