II GSK 1436/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 480/17 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z 5 kwietnia 2018 r. (sygn. akt III SA/Lu 480/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), uwzględnił skargę Spółki A (dalej: skarżąca), uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: SKO) z [...] lipca 2017 r. (nr [...]) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] maja 2017 r. (nr. [...]) w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego. Ponadto WSA zasądził od SKO na rzecz skarżącej 627 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Wójt Gminy [...] zezwolił A. B. (prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]") na zajęcie pasa drogowego oznaczonej w decyzji drogi gminnej, w celu wybudowania i umieszczenia przyłącza światłowodowego, ustalając jednocześnie opłaty za zajęcie pasa drogowego. Pismem z 31 marca 2017 r. skarżąca wniosła o przeniesienie na jej rzecz w drodze decyzji, na podstawie art. 40e ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.; dalej: udp), praw i obowiązków A. B. wynikających z decyzji z [...] sierpnia 2014 r. We wniosku wskazano, że skarżąca przejęła od A. B. prawa do infrastruktury telekomunikacyjnej. Decyzją z [...] maja 2017 r. Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: kpa), zmienił za zgodą stron decyzję ostateczną z [...] sierpnia 2014 r. w ten sposób, że w miejsce strony [...] A. B. wpisał skarżącą, jednocześnie zezwalając na pozostawienie w pasie drogowym dróg gminnych wymienionego w decyzji z [...] sierpnia 2014 r. urządzenia obcego (doziemnych telekomunikacyjnych przyłączy światłowodowych) pod warunkiem przejęcia wszystkich praw i obowiązków wynikających z decyzji z [...] sierpnia 2014 r. oraz wniesienia opłaty w wysokości określonej w pkt 4 decyzji z [...] sierpnia 2014 r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Wójta, wnosząc o jej uchylenie w części przenoszącej obowiązek ponoszenia opłat rocznych za zajęcie pasa drogowego. Decyzją z [...] lipca 2017 r. SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 kpa i w zw. z art. 40e udp, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. SKO podkreśliło w szczególności, że decyzja wydana w trybie art. 40e udp dotyczy jedynie strony podmiotowej udzielonego zezwolenia, a nie strony przedmiotowej, wobec czego niedopuszczalna jest zmiana zezwolenia w tym trybie w zakresie treści praw i obowiązków z niego wynikających, czego domagała się skarżąca. Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję SKO. WSA uwzględnił skargę, aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Na podstawie znajdującej się w aktach administracyjnych informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego, WSA wywiódł, że skarżąca powstała na skutek dokonanego w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2016 r. przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez A. B. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd stwierdził, że takie przekształcenie przewiduje art. 551 § 5 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577; dalej: ksh). WSA stwierdził, że z art. 584² § 2 ksh wynika, iż spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia stanowi inaczej. Zdaniem WSA, wyjątek określony w tym przepisie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż ustawa o drogach publicznych w zakresie przejścia uprawnień i obowiązków wynikających z zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 udp, na cele związane z infrastrukturą telekomunikacyjną, przewiduje wymóg wydania decyzji przenoszącej na rzecz podmiotu będącego nabywcą infrastruktury, na jego wniosek, prawa i obowiązki wynikające z tego zezwolenia. Unormowanie z art. 40e udp stanowi zatem lex specialis, o którym mowa w art. 584² § 2 in fine ksh. Mając powyższe na uwadze, WSA uznał, że wobec spełnienia przesłanek z art. 40e udp, zachodziły w niniejszej sprawie podstawy do wydania decyzji o przeniesieniu na skarżącą, jako nabywcę infrastruktury telekomunikacyjnej, praw i obowiązków wynikających z zezwolenia udzielonego wcześniej A. B. Tymczasem treść decyzji organu I instancji, w tym powołana w decyzji jej podstawa prawna, jednoznacznie wskazuje, że organ nie zastosował art. 40e udp, ale na podstawie art. 155 kpa wydał decyzję o zmianie, za zgodą stron, decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2014 r. W ocenie WSA, nie ma podstaw do uznania, że decyzja organu I instancji odpowiada w istocie normie z art. 40e udp. W decyzji tej jako podstawę wskazano bowiem art. 155 kpa i orzeczono o zmianie uprzedniej decyzji za zgodą stron, zaś nie powołano się na art. 40e udp. WSA podkreślił, że organ I instancji zezwolił skarżącej na pozostawienie w pasie drogowym doziemnych telekomunikacyjnych przyłączy światłowodowych, uzależniając zarazem to zezwolenie od sformułowanego w decyzji warunku przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji z [...] sierpnia 2014 r., podczas gdy art. 40e udp nie przewiduje warunkowego zezwolenia na pozostawienie infrastruktury telekomunikacyjnej. W konsekwencji WSA uznał, że organ I instancji nie rozpoznał i nie rozstrzygnął w przedmiocie wniosku skarżącej w oparciu o art. 40e udp, gdyż treść decyzji nie odpowiada normie tego przepisu. Zdaniem WSA, wadliwości decyzji organu I instancji nie mogło zatem sanować powołanie art. 40e udp w ramach podstawy prawnej zaskarżonej decyzji SKO. Utrzymując w mocy wadliwą decyzję, SKO dopuścił się tym samym zarówno naruszenia prawa materialnego w postaci art. 40e udp, jak i naruszenia art. 138 § 1 kpa. Z uwagi na to oraz mając na względzie wymóg zachowania wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności, WSA uchylił decyzje organów obu instancji. Zobowiązał przy tym organy, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy kierowały się oceną prawną wyrażoną w wyroku i rozstrzygnęły wniosek skarżącej w oparciu o właściwą podstawę prawną. SKO złożyło skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Organ zrzekł się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. SKO zarzuciło wyrokowi WSA naruszenie: - art. 138 § 1, art. 155 i art. 15 kpa w zw. art. 40e udp przez błędne uznanie, że przepisy te zostały przez SKO naruszone utrzymaniem w mocy wadliwej pod względem trybu decyzji organu I instancji, a także przez orzekanie przez organ I i II instancji w dwóch różnych trybach, podczas gdy decyzja organu I instancji, mimo niedociągnięć redakcyjnych w zakresie podstawy prawnej i rozstrzygnięcia, jak też decyzja organu odwoławczego, wydane zostały w tej samej sprawie i tym samym trybie w oparciu o przepis art. 40e udp; - art. 40e udp przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowej ocenie zawartego w sentencji decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy) zapisu, który pomimo nadania mu przez organ stopnia podstawowego charakteru warunku, pozbawiony jest mocy prawnej i znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, z uwagi na objęcie nim zdarzeń, które w dacie orzekania już wystąpiły bądź wynikają z istoty udzielonego wcześniej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, które nie podlega zmianom przedmiotowym w trybie wskazanego przepisu; - art. 155 kpa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że decyzja organu I instancji, utrzymana następnie w mocy przez organ odwoławczy, wydana została w trybie tego przepisu, podczas gdy organ I instancji, mimo błędnego wskazania w podstawie prawnej tego artykułu, wydał decyzję na podstawie art. 40e udp, po uprzednim rozpatrzeniu wniosku strony złożonym w tym trybie i zbadaniu przesłanek określonych tym artykułem; - art. 155 kpa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że decyzja organu I instancji dotycząca zmiany podmiotowej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (na podstawie art. 40e udp), utrzymana następnie w mocy przez organ odwoławczy, nie mogła zapaść w trybie tego przepisu; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa w zw. z art. 138 § 1, art. 155 i art. 15 kpa w zw. z art. 40e udp, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, będące konsekwencją błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów prawa, przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji, mimo braku naruszenia tych przepisów; - art. 141 § 4 ppsa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez zawarcie w wyroku wskazań co do dalszego postępowania tj. kierowanie się przedstawioną oceną WSA i rozstrzygnięcie o wniosku strony w oparciu o właściwa podstawę prawną, podczas gdy decyzje organów obu instancji są prawidłowe i wydane zostały w oparciu o właściwą podstawę prawną (istniejąca w przestrzeni prawnej), zaś w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja, która swoim rozstrzygnięciem (podjętym w tym samym trybie - art. 40e udp) odpowiadałyby rozstrzygnięciu dotychczasowemu. W uzasadnieniu wskazano argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie - z uwagi na brak okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania, przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 ppsa - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych WSA. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 listopada 2018 r. (sygn. akt II GSK 1276/18) rozważał już kwestię analogiczną do tej, jaka jest przedmiotem skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane we wspomnianym wyroku WSA i stwierdza, że jest ono trafne również w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oparto, nie są bowiem usprawiedliwione. WSA nie można przede wszystkim skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa w związku z art. 138 § 1 kpa w związku z art. 155 kpa i art. 40e udp. W myśl art. 145 § 1 w pkt 1 lit. a) i c) ppsa sąd - uwzględniając skargę na decyzję - uchyla ją jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż opisane w punkcie 1 lit. b), jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Na gruncie ostatniego z przytoczonych przepisów zasadnie podnosi się, że zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" wyraża zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Znaczy to, że organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji, i utrzymał w mocy podstawowy, konieczny element decyzji, jakim jest rozstrzygnięcie (por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. LEX, 2010; komentarz do art. 138, teza 4 oraz powołane tam orzecznictwo). W tym stanie rzeczy, w świetle całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadne uznał stanowisko WSA, że SKO nie miało podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W konsekwencji zastosowania powyższego przepisu organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję, którą zmieniono stronę zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz zezwolono na pozostawienie w określonym decyzją pasie drogi gminnej wskazanych urządzeń - pod warunkiem przejęcia wszelkich praw i obowiązków wynikających z tejże decyzji oraz wniesienia opłaty w kwocie naliczonej decyzją odwoławczą - wskazując jednocześnie zasady uiszczania opłat i konsekwencje wpłat nieterminowych. Rozstrzygnięcie to pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 40e udp, który to przepis - jak zasadnie wskazał organ odwoławczy - stanowi prawidłową materialnoprawną podstawę decyzji w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z zezwolenia za zajęcie pasa drogowego. Art. 40e udp stanowi bowiem, że organ, który udzielił zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 (zezwolenie na zajęcie pasa drogowego), na cele związane z infrastrukturą telekomunikacyjną, przenosi, w drodze decyzji, na rzecz podmiotu będącego nabywcą tej infrastruktury, na jego wniosek, prawa i obowiązki wynikające z tego zezwolenia. Z treści przepisu wynika zatem jednoznacznie, że nie przewiduje on ani możliwości wyliczenia kwoty należnych opłat ani też możliwości wydania decyzji z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Nie można podzielić poglądu strony wnoszącej skargę kasacyjną, że zapis dotyczący warunku - zawarty wprost w decyzji organu I instancji, a przez fakt utrzymania powyższej decyzji w mocy stanowiący także element rozstrzygnięcia organu odwoławczego, stanowi jedynie "niedociągnięcie redakcyjne" i nie ma znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że to w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. Z tego też względu, w razie (ewentualnej) sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 730/85; GAP 1987, nr 5, s. 43). "Wpływ" naruszenia przepisów prawa na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa - oznacza zaś istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom prawa materialnego lub procesowego a wydanym w sprawie rozstrzygnięciem. W świetle dotychczasowych rozważań nie powinno zatem ulegać kwestii, że skoro rozstrzygnięcie organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności z zakresem pozytywnego rozstrzygnięcia sprawie rozpatrywanej na podstawie art. 40e udp - to znaczy, że doszło naruszenia tego przepisu przez SKO w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie bowiem pozytywne rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawidłowo rozumianym art. 40e udp skutkowałoby osnową decyzji o treści innej od decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Nie można się zatem zgodzić z wywodami skargi kasacyjnej, że wynikiem błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez WSA art. 40e udp jest nieprawidłowa ocena zapisu zawartego w treści rozstrzygnięcia organu I instancji - któremu organ ten nadał charakteru warunku. Podkreślenia wymaga, że zastrzeżenie dopełnienia przez stronę warunku co do zasady wywołuje określone skutki prawne. W szczególności niedopełnienie warunku skutkuje stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Wywody, że zastrzeżony warunek dotyczył zdarzeń "które w dacie orzekania już wystąpiły bądź wynikają z istoty udzielonego wcześniej zezwolenia /.../ które nie podlegają zmianom przedmiotowym w trybie w/w przepisu" (art. 40e udp) nie podważa stanowiska, że utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia zawierającego warunek - mimo braku podstaw prawnych ku temu - nastąpiło z uchybieniem prawa mającym wpływ na treść osnowy decyzji. Wobec powyższego - wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej - WSA w pełni zasadnie stwierdził, że wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa świadczy o wadliwym zastosowaniu także tego przepisu w stopniu nie tylko mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa - ale wręcz w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 155 kpa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza decyzji organu I instancji jednoznacznie świadczy o tym, że wydano ją w trybie art. 155 kpa - regulującego weryfikację decyzji ostatecznych. Przepis ten nie tylko bowiem powołano w podstawie prawnej decyzji, ale i wskazano na spełnienie materialnoprawnych przesłanek jego zastosowania, takich jak zgoda stron, dodatkowo podnosząc w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie sprzeciwiają się zmianie decyzji, a za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony. Kwestię przeniesienia praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego związanego z infrastrukturą telekomunikacyjną na nabywcę tej infrastruktury reguluje zaś - jak już wskazano - art. 40e udp. W ocenie składu orzekającego podzielić należy stanowisko WSA, że decyzja organu I instancji wydana na podstawie art. 155 kpa nie mogła być potraktowana jako odpowiadająca normie z art. 40e udp – mimo że w świetle regulacji zawartej w art. 584² § 2 ksh wnioskodawcę (skarżącą) uznano za nabywcę infrastruktury uprawnionego do wystąpienia o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na zajęcie pas drogowego na cele związane z tą infrastrukturą. Decyzja ta bowiem - co było już przedmiotem rozważań - wprowadzała zastrzeżenie dopełnienia przez stronę określonego o osnowie decyzji warunku, mimo braku oparcia takiego rozstrzygnięcia w treści art. 40e udp. W tym stanie rzeczy zgodzić należy się też z poglądem, że wadliwości decyzji I instancji nie mogło sanować powołanie w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego art. 40e udp. Powyższe mogłoby ewentualnie rzutować na ocenę możliwości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 kpa - przez uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W świetle sentencji zaskarżonego wyroku i wobec podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, kwestia ta pozostaje jednak poza przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonym wyrokiem na podstawie art. 135 ppsa uchylono bowiem także decyzję organu I instancji, zaś zarzutu naruszenia powyższego przepisu WSA nie postawiono. Za zasadny nie mógł być też uznany zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten, określając elementy uzasadnienia wyroku wskazuje również, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że w drodze zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 ppsa można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego (por. np. wyrok z 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2042/16). W konsekwencji powyższego, zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie kwestionować prawidłowości wskazań co do dalszego postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną, gdyż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.